Songs from the Second Screen

Deze weblog wordt niet meer bijgewerkt!

2008-05-06T12:44:00.018+02:00

Vanaf 5 mei 2008 is The Cult Corner online en wordt dit blog niet meer bijgewerkt.

Klik hier om te worden doorgelinkt naar The Cult Corner !

Illustratie: Job, Joris en Marieke

La Maison

2008-04-23T12:32:00.021+02:00

Regie Manuel Poirier Cast Sergi Lopez, Bruno Salomone & Bérénice Béjo Speelduur 95 minuten Jaar 2008

Sinds zijn debuut in 1984 analyseert schrijver/regisseur Manuel Poirier de breekbaarheid van mensen en van hun fragiele, onderlinge relaties. In films als Western en Chemins de traverse houdt de Peruaan een vergrootglas boven het kleine menselijke leed, waarmee hij de mechanieken daarachter tracht bloot te leggen. Of hij daarin slaagt, hangt af van de individuele kijker, want maar al te vaak wordt hem verweten uitermate saaie, banale films te maken. Ook in La Maison, alweer zijn negende samenwerking met de Spaanse acteur Sergi Lopez, richt Poirier zich op een alledaags thema: het tevergeefs vasthouden aan herinneringen.

Sergi Lopez speelt de rol van Parijzenaar Malo, een vader die midden in een echtscheiding zit en op een punt in zijn leven is gekomen waarin hij vele belangrijke keuzes moet, maar niet durft te maken. Ook nu hij zijn oude leventje moet afsluiten, laat hij steeds opnieuw anderen voor hem de beslissingen nemen en komt hij er maar niet toe om een daadwerkelijke stap vooruit te zetten. Niet voor niets staat hij in de openingsscène met zijn kinderen maar te wachten en te wachten om de straat over te steken. In La Maison staat echter niet Malo, maar een huis centraal. Tijdens een autorit door het platteland zien Malo en zijn vriend Rémi een oud huis te koop staan, dat ze na inspectie allebei wel zouden willen kopen.

Rémi ziet het wel zitten om eindelijk eens een huis helemaal zelf in te richten en Malo wil met die koop eindelijk met zijn eigen leven beginnen. Als de twee voor het eerst rondsnuffelen in het huis vindt Malo een brief van een kind dat is gericht aan haar vader. De brief prikkelt hem om contact op te nemen met de eigenaresses, twee zussen die het huis tegen hun zin laten verkopen om de schuld van hun overleden vader af te betalen. Samen met de jongste zus komt Malo terecht in een spiraal van herinneringen, diepe melancholie en onverwerkte kindertrauma’s. Met de veiling op komst, moet Malo dan toch eindelijk een volwassen keuze maken, maar of hij daartoe in staat is?

Met zijn zwijgzame, stugge houding en absoluut kleurloze leventje is Malo geen bijzonder aantrekkelijk personage geworden. Uit het leven gegrepen, zou je kunnen zeggen, maar door zijn rol zo summier uit te schrijven maakt regisseur Manuel Poirier het de kijker niet gemakkelijk om zich te verplaatsen in Malo’s beweegredenen. Daarvoor is het thema van een huis als anker van herinneringen misschien ook te algemeen en onbeduidend. Door de personages schetsmatig neer te zetten, is er daarnaast nauwelijks sprake van overtuigende dynamiek tussen Malo en zijn omgeving. Sympathie hoeft een filmpersonage niet op te wekken, maar wel interesse, en daarin slaagt La Maison maar ternauwernood.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

AFFF-blog

2008-04-15T12:04:00.007+02:00

Klik hier voor een dagelijks verslag vanaf het Amsterdam Fantastic Film Festival

Doomsday slotfilm AFFF

2008-04-07T16:50:00.002+02:00

Zaterdag 19 april sluit het 24ste Amsterdam Fantastic Film Festival af met de slotfilm Doomsday van de Britse regisseur Neil Marshall, bekend van The Descent en Dog Soldiers.

Marshalls nieuwste wordt op 19 april in drie kopieën simultaan vertoond in Pathé Tuschinski Arthouse 4, 5 en 6. Aanvang van alle voorstellingen is 20.00 uur. Voorafgaand aan de slotfilm worden de winnaars van de Black Tulip Award en de Zilveren en Gouden Méliès bekendgemaakt.

In Doomsday wordt het voortbestaan van Engeland bedreigd wanneer 25 jaar in de toekomst een eerder bedwongen virus opnieuw uitbreekt. In het volledig ommuurde Schotland is misschien een vaccin te vinden, maar dan moet een commando-eenheid onder leiding van Eden (Rhona Mitra) eerst de nodige gemotoriseerde bendes, kannibalistische barbecues en ridders te paard trotseren. Er dendert zelfs een kudde koeien voorbij plus een opgefokt legertje hanenkammen in een antieke stoomtrein.

Doomsday wordt regulier uitgebracht door RCV Entertainment en is vanaf 24 april te zien in de Nederlandse bioscopen.

Night of Terror in Tuschinski

2008-03-08T17:41:00.002+01:00

Op zaterdagnacht 12 april zal vanaf 00.30 uur Tuschinski 1 worden bevolkt door een horde bloeddorstige horrorliefhebbers. De nachtelijke horrormarathon Night of Terror is na jaren weer terug in Tuschinski en presenteert dit jaar een zeer sterk programma in deze volgorde:

00.30: [Rec]
02.30: Hatchet
04.30: Inside
06.30: The Rage

De Spaanse monsterhit [REC], een ‘live televisieverslag’ van een virusuitbraak in Barcelona van de regisseurs Paco Plaza en Jaume Balaguero staat te boek als een nailbiter van formaat, en wordt gelukkig vanaf 17 april 2008 ook in het hele land uitgebracht door Paradiso Filmed Entertainment.

Het Amerikaanse HATCHET is een zwarte komedie van Adam Green. INSIDE is een Franse horrorfilm over een psychopate die het huis van een zwangere vrouw binnendringt. De regie is in handen van Alexandre Bustillo & Julien Maury. De marathon wordt afgesloten door het Amerikaanse THE RAGE, waarin een krankzinnige geleerde met een besmettelijk virus experimenteert en de hilarische special make-up effects de kijker ouderwets om de oren vliegen. Regie: Robert Kurtzman.

Meer informatie over het bestellen van kaarten staat vanaf begin april op afff.nl

John Rambo

2008-02-21T19:30:00.008+01:00

Regie Sylvester Stallone Cast Sylvester Stallone, Julie Bentz & Paul Schulze Speelduur 90 minuten Jaar 2008

Exact twintig jaar na Rambo III komt Sylvester Stallone met dit laatste deel van de serie. Ditmaal regisseerde Stallone zelf, net zoals hij vorig jaar het afsluitende deel van de Rocky-serie voor eigen rekening nam. Zelf verklaarde Stallone dat hij deze twee karakters nooit meer zal spelen en dat is gezien zijn leeftijd misschien maar goed ook. Want het houdt een keer op natuurlijk, zelfs al heb je nog kilo’s spieren en een mooie bandana. Maar nog belangrijker is dat in tegenstelling tot Rocky Balboa dit laatste Rambo-deel nóg minder om het lijf heeft dan het vorige.

Geen enkele filmmaker zou in principe rekening hoeven te houden met zijn kijker, want films behoor je te maken als vorm van zelfexpressie. Waarom op voorhand nadenken over wat je toekomstige publiek wel of niet wil zien, of wat ze misschien als een overbodige toevoeging op de serie zullen gaan beschouwen. Je maakt wat je wilt en ziet dan wel hoe het wordt ontvangen. Toch zal voorafgaand, tijdens en na het filmen van bijvoorbeeld Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull en The Dark Knight gedurende lange schrijfsessies, vergaderingen en postproductie wekenlang zijn geschaafd om te proberen de potentiële kijkers zo tevreden mogelijk te doen stemmen. Tegen mijn verwachting in lijkt dit bij John Rambo echter geenszins het geval te zijn geweest.

In dit vierde deel woont John Rambo teruggetrokken in de Noord-Thaise stad Mae Sot, waar hij slangen vangt voor de dagelijkse slangenshows. Op een dag wordt hem gevraagd om een groep artsen met zijn boot af te zetten in buurland Myanmar, waar zij medische hulp willen bieden aan de arme bevolking, die zucht onder de militaire dictatuur. Rambo raadt het hen stellig af, maar laat zich de volgende dag toch ompraten door de blondine van het stel. Ze dalen de rivier af, en op een gewelddadig incidentje na levert Rambo ze heelhuids af. Eind goed, al goed. Maar niet heus. Terug in Mae Sot wordt Rambo twee weken later gevraagd om de groep te bevrijden met behulp van een stel losgeslagen huurlingen.

Net als in de drie voorafgaande delen wordt het vredelievende hoofdpersonage tegen zijn wil in betrokken bij een strijd die niet de zijne is. Aan deze minuscule plot is niets gewijzigd, maar helaas ook niets toegevoegd. Eigenlijk is John Rambo zelfs een sterk uitgebeende versie van de toch al niet veel om het lijf hebbende eerdere delen. Alleen is het geweld onnoemelijk veel explicieter. Als op basis van deze film niet exact dezelfde discussie losbarst als bij Mel Gibsons Apocalypto dan wordt met twee maten gemeten. Want ook hier wordt een waar gebeurde geschiedenis gebruikt als achtergrond voor een extreem bloederige film. John Rambo begint zelfs met behoorlijk onsmakelijke journaalbeelden van enkele brute moorden tijdens de dictatuur in Myanmar.

Daarmee stijgt de film iets uit boven mijn opvatting van een hersenloze actiefilm, maar in wezen dekt deze term juist exact de lading. Veel van de enorm expliciete moorden zijn helaas wel CGI, maar dat is zo knap toegepast, dat je je daadwerkelijk in een bloedbad waant, waarbij Steven Spielbergs beroemde openingsscène van Saving Private Ryan totaal in het niet valt. John Rambo is daarmee dus niet voor de tere zieltjes, en gezoend wordt er ook al niet. Dit afsluitende deel moet het dus louter hebben van de keiharde actie, die door schrijvers Art Monterastelli en Sylvester Stallone rondom een onbenullig plotje is gebreid. Minder én harder van hetzelfde vonden zij blijkbaar al goed genoeg.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Moonlight Films)

Berlinale Blog

2008-02-09T12:20:00.000+01:00

Volg mijn belevenissen op de 58ste editie van het Filmfestival van Berlijn van 7 tot 17 februari op de voet via mijn Berlinale Blog op FilmTotaal!

58ste Internationale Filmfestival Berlijn

2008-02-07T13:41:00.000+01:00

Vanavond om 19:00 opent de 58ste editie van het filmfestival van Berlijn (07.-17.02.2008) met de wereldpremière van de nieuwste film van Martin Scorsese; de muziekdocumentaire Shine a Light over de Rolling Stones. De documentaire volgt de Stones tijdens twee concerten die de band in 2006 gaf in New York met daarin ruime aandacht voor gastoptredens van onder andere Jack White van de White Stripes en Christina Aguilera. Bij de première worden vanavond naast de regisseur en de Rolling Stones vele internationale gasten verwacht, waaronder Brian DePalma, Steven Soderbergh, Armin Mueller-Stahl, Goldie Hawn, Neil Young, Daniel Brühl, Tom Tykwer en cameraman Michael Ballhaus.

Dit jaar ben ik namens FilmTotaal en het Nederlands Filmmuseum volop aanwezig in Berlijn en zal verslag doen van dit uitgebreide festival aan de hand van dagelijkse weblogs, recensies, een top tien, interviews en fotoreportages. Waar ons eigen International Film Festival Rotterdam zich jaarlijks ten doel stelt om de vinger op de pols van de tijd te leggen door zich met name te richten op de hedendaagse cinema, omvat de Berlinale veel en veel meer. Alleen het hoofdprogramma bestaat al uit zes grote onderdelen: de Competitie, het Panorama, het Internationale Forum van de Nieuwe Cinema, de Generation, het Perspektive Deutsches Kino en het Retrospectief. De meeste aandacht gaat ieder jaar vanzelfsprekend uit naar de competitiefilms die meedingen naar de Gouden Beer voor beste film of een van de Zilveren Beren die worden uitgereikt aan de beste regisseur, actrice, acteur, script, camera/montage/muziek/kostuums of set design.

De jury van de Gouden en Zilveren Beer-competitie bestaat dit jaar uit juryvoorzitter Costa-Gavras (Z, Missing), productiedesigner Uli Hanisch, actrice Diane Kruger, geluidsdesigner Walter Murch, filmproducent Alexander Rodnyansky en de Taiwanese actrice Shu Qui. De jury is dit jaar kleiner dan gebruikelijk, omdat vandaag bekend werd gemaakt dat de twee eerder aangestelde juryleden Susanne Bier en de Franse actrice Sandrine Bonnaire verstek moeten laten gaan wegens verplichtingen elders. Kanshebbers voor de Beren zijn dit jaar Gardens of Night van Damian Harris met John Malkovich en Jeremy Sisto, Elegy van Isabel Coixet met Ben Kingsley en Penélope Cruz, Happy-Go-Lucky van Mike Leigh, Julia van Erick Zonca en met name de voor acht Oscars genomineerde There Will Be Blood van Paul Thomas Anderson met Daniel Day-Lewis.

Onder de vele andere prijzen die worden uitgereikt tussen 7 en 17 februari behoren onder andere de ere-Gouden Beer voor de Italiaanse regisseur Franceso Rosi, aan wie een hommage programma wordt gewijd met vertoning van dertien films, waaronder meesterwerken als Cristo si è fermato a Eboli en Il Caso Mattei. Ook acteur Karlheinz Böhm, bekend van de Sissi-films en Peeping Tom wordt geëerd met een speciale prijs. Het jaarlijkse retrospectief van deze 58ste editie wordt gewijd aan de Spaanse regisseur Luis Buñuel (1900-1983) van wie tweeëndertig films worden vertoond die hij zelf regisseerde en acht films waaraan hij werkte als regieassistent, producent of scriptschrijver. Het programma Retrospektive zal daarnaast nog recente restoraties laten zien van enkele zwijgende films van onder andere Carl Theodor Dreyer en Robert Reinert.

Toch zullen ook dit jaar de meest interessante films zich waarschijnlijk bevinden in Panorama en Forum. Het festivalonderdeel Panorama richt zich op de vernieuwende film van bekende regisseurs, op debuutfilms en op trends in de arthouse cinema. Te zien zijn onder andere Boy A van John Crowley, Det som ingen ved van Søren Kragh-Jacobsen, Madonna’s regiedebuut Filth And Wisdom en Transsiberian van Brad Anderson. Ook het onderdeel Forum wil vernieuwende trends duiden en gaat daarin nog rigoureuzer te werk door de festivalbezoeker te trakteren op avant-garde, experimenteel, essays, politieke reportages en nog onbekende filmmakers. In dit onderdeel zal nieuw werk te zien zijn van Guy Maddin (My Winnipeg), Isabella Rossellini (Green Porno) en Dusan Makavejev (W.R. - The Mysteries of Organism).

Maar naast deze hedendaagse cinema wordt ook oud werk vertoond van Rainer Werner Fassbinder, Wim Wenders en Werner Herzog, is er een speciaal programma over de Vietnamoorlog in de Amerikaanse cinema met bijvoorbeeld Catch 22 en M.A.S.H., een onderdeel over eten en drinken, het TEDDY-programma met gay and lesbian cinema, en uiteraard de jaarlijkse Berlinale Talent Campus, waarin filmprofessionals in collegevorm vertellen en discussiëren over hun werk. Sprekers zijn dit jaar onder andere Gouden Palm winnaar Mike Leigh (Naked), Stephen Daldry (Billy Elliot), Zilveren Beer winnaar Dusan Makavejev (Sweet Movie), Oscar- en Gouden Palmwinnaar Andrzej Wajda (Danton) en productiedesigner Alex McDowell (Minority Report, Corpse Bride).

Vanaf vandaag zijn op FilmTotaal en hier op deze plek dagelijks verslagen, recensies en fotoreportages te vinden vanuit het werkelijk overweldigende aanbod van deze 58ste editie van het filmfestival van Berlijn.

Charlie Wilson’s War

2008-01-31T10:11:00.000+01:00

Regie Mike Nichols Cast Tom Hanks, Julia Roberts & Philip Seymour Hoffman Speelduur 97 minuten Jaar 2007

Feit 1: het Texaanse congreslid Charlie Wilson is een naïeve man van middelbare leeftijd met cowboylaarzen en een bovengemiddelde alcoholconsumptie. Feit 2: het is 1980, vlak na de eerste inval van de Sovjet-Unie in Afghanistan. Hoe deze twee feiten met elkaar verstrengeld raken en de wereldpolitiek voorgoed veranderen, is het onderwerp van Charlie Wilson’s War, een vreemde, actuele én waargebeurde politieke satire van Mike Nichols.

Volgens CIA-agent Gust Avrakotos, een dik aangezette rol van Philip Seymour Hoffman, is Charlie Wilsons grootste verdienste gedurende zijn zes ambtstermijnen dat hij zich vijf maal heeft laten herkiezen. Meer niet. De door Avrakotos bedoelde incompetentie druipt vooral in de eerste scènes van Wilson af. Dat hij het toch zo lang in het congres volhoudt ligt meer aan zijn slimme medewerksters dan aan de man zelf. De waargebeurde plot van Charlie Wilson’s War wordt in werking gezet als een steenrijke rechtse vriendin, een eveneens dik aangezette rol van Julia Roberts, Wilson voor haar karretje spant door hem zijn politieke steun te laten geven om Afghanen te helpen in hun strijd tegen de Russen.

De strategie: de Verenigde Staten voorzien de moedjahedien, de Afghaanse oppositiegroepen die strijden tegen de Sovjettroepen, in het geheim van geld en wapens. Het is namelijk de tijd van de Koude Oorlog en alles moet eraan gedaan worden om het niet tot een echte oorlog tussen de twee grootmachten te laten komen. Besloten wordt om de wapens via Israël en Pakistan te leveren aan de moedjahedien. Voor een verkennend gesprek met de Pakistaanse president reist Wilson af naar het Midden-Oosten in het gezelschap van zijn collega Bonnie, een fijne rol van actrice Amy Adams die in 2006 een terechte Oscarnominatie kreeg voor haar prachtige rol in Junebug.

In een van de leukste scènes wordt Charlie compleet gepiepeld door de Pakistaanse president en zijn vertrouwelingen. Als hij zich laat overtuigen om een vluchtelingenkamp te bezoeken en gesprekken voert met twee gehandicapte kinderen, verbindt Wilson zijn lot zonder lang na te denken aan de strijd tegen de Sovjets. Binnen enkele jaren krijgt hij met hulp van de CIA de voltallige regering zover om honderden miljoenen in de strijd te pompen. Alhoewel Amerika daarmee treffend wordt neergezet als een onnozele macht, schippert Charlie Wilson’s War teveel tussen een over-de-topbenadering en een nuchtere kijk op dit pijnlijke onderwerp. Door compleet ridiculiserende scènes af te wisselen met uitvergroot drama en authentieke beelden boet de film aan kracht in.

Het verbaast dan ook niet dat hét hete hangijzer van deze geschiedenis wordt vermeden door Osama Bin Laden onvermeld te laten, terwijl hij met Amerikaans geld en wapens bijdroeg aan een strijd die anderhalf miljoen Afghanen het leven kostte, waarna zijn verzetsgroep Al Qaida het licht zag. Voor onomwonden kritiek op de helaas maar al te vaak beproefde invasie-zonder-nadenken-of-nazorgtactiek van de Verenigde Staten, is Charlie Wilson’s War te mild, want in tegenstelling tot een ware satire, waarin door middel van spot werkelijk kritische vragen worden oproepen, is Charlie Wilson’s War te cartoonesk en voorzichtig om de pijnlijk actuele thematiek van deze zich herhalende geschiedenis voor eens en voor altijd voor het voetlicht van een miljoenenpubliek te brengen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: U.P.I.)

Aliens vs. Predator 2

2008-01-16T20:47:00.000+01:00

Regie Colin & Greg Strause Cast Steven Pasquale, Johnny Lewis & Reiko Aylesworth Speelduur 86 minuten Jaar 2007

Godzijdank werd Paul W.S. Anderson na zijn zeer teleurstellende Alien vs. Predator niet gevraagd om ook dit tweede deel te regisseren. Nadat bekend werd gemaakt dat er een nieuwe Alien vs. Predator gemaakt zou worden, was dat in ieder geval al een flinke geruststelling. De aanstelling van de broertjes Strause, die de visuele effecten verzorgden voor films als Titanic, The Day After Tomorrow, Syriana en 300, deed echter wel vrezen voor een nieuwe overdaad aan lelijke digitale buitenaardse wezens. Het visuele aspect is echter precies datgene waar de film zijn drie sterren mee verdient: Aliens vs. Predator 2 is duister en bloederig.

De ooit zo fantasievol door de Zwitserse kunstenaar H.R. Giger ontworpen aliens zien er namelijk precies uit zoals ze eruit horen te zien: eng, druipend en dampend. Maar ook de predators zijn fantastisch niet-digitaal vormgegeven. Beide monstersoorten zijn eindelijk echt: echte monsters gemaakt van echte rubberen pakken met daarin echte mensen. Dat blijkt meteen in de eerste scènes al een heel fijn weerzien. In de scène waarmee deze sequel opent wordt in een ruimteschip uit een overleden predator uit het eerste deel een alien geboren, de eerste van een ruim aantal ‘chestbusters’ die AvP2 bevolken. Dit buitenaards wezentje groeit na het neerstorten van het schip op aarde uit tot een hybride ‘predalien’ waar de vele fans van de serie en de strip angstig naar uitkeken.

Voor het eerst in de Alien en Predator-serie gaan de beesten los in een rustig Amerikaans dorp. Geen kosmos, geen jungle, maar een slaperig stadje in de heuvels van Colorado. Als de eerste bewoners verdwijnen en een zoektocht slechts een totaal ontvelt lijk oplevert, is het al te laat voor de sheriff en zijn burgers. Na één dag jagen de vele tientallen aliens al op warme mensenlichamen om hun eieren uit te broeden. De Strause brothers hebben daarvoor wel wat vrijheid genomen, want de aliens groeien in de bossen van Colorado in een wel heel rap tempo op tot volwassen monsters. Om wraak te nemen gaat er een predator vanuit zijn thuisplaneet op uit om het op te nemen tegen alle aliens én tegen de hybride ‘predaliens’.

Het grote verschil met het eerste deel uit deze ‘clash of the extra-terrestrial monsters’ ligt in de vrijheid die productiemaatschappij 20th Century Fox de makers gaf door akkoord te gaan met een filmkeuring van zeventien jaar en ouder. Dit gaf Colin en Greg Strause de kans om flink uit te pakken met gruwelijke speciale effecten. Door er daarnaast voor te kiezen om een groot deel van de film in het donker te filmen tijdens aanhoudende regenbuien krijgt Aliens vs. Predator 2 de kans om echt eng te worden. Dat voor echt gruwelen ook een persoonlijke band met de slachtoffers is vereist, realiseerden de makers zich misschien wel van tevoren, maar aan het eindproduct te zien, zijn veel scènes met de menselijke personages geschrapt.

De personages zijn daarmee uiteindelijk niet veel meer dan bordkartonnen prooien, want gedurende de 86 minuten krijgen de aliens en de twee predators ongekend veel screentijd. En gelukkig dus vooral in het donker en in mooie settings, zoals het riool en een duister ziekenhuis op noodaggregaat, waar in enkele onsmakelijke scènes de mensen als broedplaatsen worden gebruikt. Het hoge gamegehalte van het eerste deel is in dit tweede deel volledig verdwenen en de buitenaardse wezens zijn prachtig vormgegeven. Verwacht echter geen terugkeer naar de werkelijk angstaanjagende eerste delen van beide successeries, maar wel een vermakelijke titanenstrijd in de frisse setting van een slaperig stadje dat binnen twee dagen wordt omgetoverd in een bloedbad.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: 20th Century Fox)

Bloedbroeders

2008-01-09T17:15:00.000+01:00

Regie Arno Dierickx Cast Erik van Heijningen, Matthijs van de Sande Bakhuyzen & Sander van Amsterdam Speelduur 95 minuten Jaar 2007

De Baarnse moordzaak hield in de vroege jaren zestig de gemoederen in Nederland aardig bezig. De met raadselen omgeven moord die twee miljonairszonen met een vriendje pleegden spreekt nu nog altijd sterk tot de verbeelding. Op 1 augustus 1960 brachten de drie pubers hun gezamenlijk vriend Theo Mastwijk uit Soest om. De 14-jarige Theo, in de film Ronnie, hield zich gedurende de grote vakantie vijf weken lang verscholen op de zolder van de kapitale villa in Baarn uit angst opgepakt te worden voor een gestolen brommer. Een jaar later werd zijn schedel ontdekt en in maart 1963 begon de rechtszaak.

Van de uiteindelijke rechtszaak zien we niets in Bloedbroeders, die eindigt met een geschreven tekst waarin melding wordt gemaakt van de lengte van de gevangenisstraffen en het lot van de drie. De film concentreert zich exclusief op de vijf weken dat Ronnie onderdak krijgt op de zolder van de Baarnse villa, waar zelfs de ouders van Arnout en Victor geen benul van hebben. Papa, een steenrijke levensverzekeraar gespeeld door Pierre Bokma, heeft het te druk en mama zit zwaar onder de medicatie. De jongens hebben daardoor vrij spel, maar besluiten vlak voor ze op vakantie gaan naar Capri dat het mooi is geweest en dat Ronnie dood moet.

Wat destijds heel Nederland bezig hield, was niet de specifieke aanleiding, maar het waarom van de ogenschijnlijke zinloze moord. Hoe kan de angst voor medeplichtigheid aan een gestolen brommer drie intelligente jongens van 15, 16 en 17 jaar tot deze gruwelijke daad hebben aangezet? En dat is precies waarover de bronnen zwijgen en waarover de film filosofeert: hoe ontwikkelde de dynamiek tussen de vier jongens zich dusdanig dat zij tot een dergelijke rigoureuze actie overgingen? De Belgische regisseur Arno Dierickx geeft een geheel eigen invulling aan de feiten en voert peer-pressure en klassenverschillen op als belangrijkste drijfveren voor het delict.

Buiten kijf staat namelijk het enorme verschil in afkomst tussen de steenrijke broers Arnout en Victor van Riebeeck en Simon. In Bloedbroeders wil Simon zo graag horen bij het mondaine leventje van de broertjes dat hij moeiteloos zijn eigen morele grenzen verlegd. Daarnaast voert de film aan dat de druk van de vader op zijn twee zonen een belangrijk motief was om van de kleine crimineel Ronnie af te komen. Het onder laten duiken en de mededeplichtigheid waarmee Ronnie hen chanteert zal de twee namelijk zeker op een flinke represaille van papa komen te staan. Genoeg reden voor moord?

Bloedbroeders is een gedegen gefotografeerd, mooi opgebouwd drama geworden over typische puberproblematiek als vriendschap, verliefdheid, afkomst, afbakening en egoïsme, maar dan geplaatst in het nare licht van een werkelijk uitgevoerde moord. Terwijl de film begint met een donderslag en alle elementen daarvoor aanwezig zijn, heeft Dierickx er duidelijk voor gewaakt om er geen volbloed thriller van te maken. Juist de groepsdynamiek krijgt alle ruimte en de film trekt veel tijd uit voor het grote vakantie-gevoel waarin het samenzijn van de jongens langzaam maar zeker leidt tot uitsluiting van een van hen.

Door een hoogst speculatieve invulling van de Baarnse moordzaak op te voeren, blijft Bloedbroeders op veilige afstand van de werkelijkheid, en dat is ook het overheersende gevoel tijdens het kijken: de film blijft een dromerige jeugdfilm die nergens noodzakelijkheid oproept, maar voortkabbelt naar het vantevoren bekende slotakkoord. Dit vakkundig gemaakte debuut met een prima rolbezetting door de jonge cast mist daarmee een smoel en een strakkere hand waaraan de kijker door het waarom van dit gruwelijke voorval wordt geloodst.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

Filmjaar 2007

2008-01-06T18:11:00.000+01:00

Het jaar is nu definitief om, en na een flinke inhaalslag presenteer ik hier mijn top tien van het filmjaar 2007. In tegenstelling tot afgelopen jaren, heb ik in 2007 geen absolute favoriet. Het was overigens heus wel weer een prachtig filmjaar met vele, vele goede films van nieuwkomers en van oudgedienden, van opkomende filmlanden als Roemenië, van een nieuwe generatie komedies uit Hollywood en natuurlijk een jaar van vele sequels, prequels en remakes. Uiteindelijk zijn de beste films die ik zag de re-releases van de klassiekers Night of the Hunter (1955) en Ninotchka (1939), beiden in prachtige conserveringen uitgebracht door het Filmmuseum.

Ook zakelijk was 2007 een uitstekend jaar, want de vele films die in première gingen, deden het ook nog eens erg goed. Ook dit jaar steeg het filmbezoek dusdanig dat de productiemaatschappijen en distributeurs wederom met een zeer tevreden gevoel de Kerst- en Nieuwjaarsborrel in gingen. En dat geldt niet alleen voor de majors, die met blockbusters als Pirates of the Caribbean: At Worlds End en Transformers volle zalen trokken, maar ook Nederlandse producties zoals Alles is Liefde of kleinere producties zoals de Roemeense juweeltjes 4 Maanden, 3 Weken en 3 Dagen, 12:08 East of Bucharest en California Dreamin' deden het prima in de Nederlandse filmhuizen.

Maar toch zag ik dit jaar tussen de 88 premièrefilms die ik op het witte doek heb gezien geen absolute favoriet, zoals Funny Games in 1998, Festen in 1999, Magnolia in 2000, La Pianiste in 2001, The Royal Tenenbaums in 2002, Dogville in 2003, Somnambuul in 2004, 4 in 2005 of Caché in 2006. Van de films die mijn persoonlijke top tien van 2007 wel haalden, zijn er twee Roemeens, een Chinees, een Duits, een Deens, twee Amerikaans, een Engels, een Nederlands en een Taiwanees. Wel een mooi internationaal jaar dus. Ook een filmjaar waarin gedoodverfde favorieten niet eens in de top twintig terechtkwamen, waaronder het even verwarrende als teleurstellende Inland Empire van David Lynch, het mierzoete Angel van François Ozon, het zielloze The Good Sheperd van Robert de Niro en het tegenvallende Death Proof van Quentin Tarantino.

Nee, het waren in 2007 eerder specifieke acteerprestaties die mij bij bleven: acteurs die de films waarin ze speelden echt naar een hoger niveau wisten te tillen. Met name denk ik dan aan Forest Whitaker in The Last King of Scotland, Cate Blanchett in Notes on a Scandal, en natuurlijk aan de afgelopen juli overleden Ulrich Mühe in Das Leben der Anderen, maar ook Sergi Lopez in Pan's Labyrinth, de fantastische rol van Casey Affleck in Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford, Viggo Mortensen in Eastern Promises, Toby Jones als Truman Capote in Infamous en natuurlijk Sam Riley als Ian Curtis in Control van Anton Corbijn. Ook was 2007 hét jaar van veel frisse comedy's zoals Hot Fuzz, Superbad, 12:08 East of Bucharest, Planet Terror, Adam's Apples, Knocked Up en het fantastische Ratatouille als beste animatiefilm van het jaar.

Helemaal onderaan de lijst bungelen overigens de smakeloze persiflagefilm Epic Movie, de voor De Smerigste Moraal Aller Tijden Bokaal genomineerde The Pursuit of Happyness met Will Smith, het slappe Ghost Rider met Nicolas Cage, de totaal mislukte ensemble-film Bobby en vooral ook Premonition met een werkelijk gênant optreden van Sandra Bullock als de weduwe van een man die een dag later weer lijkt te leven, of toch niet? De meest smakeloze scène van het jaar volgt dan op de begrafenis van manlief als Sandra Bullock's personage gaat checken of haar man toch wel echt dood is en eist dat de doodskist wordt geopend. De begrafenisondernemer laat na lang aandringen de kist vervolgens half op de grond vallen en jawel: het hoofd van haar man rolt over straat. En daarmee is in 2007 de grens van het tranentrekken weer eens verder opgeschoven. Dus kijk en huiver, of liever: kijk niet en bespaar je dit wanprodukt. En dan nu snel naar de films die de top tien van 2007 wel haalden:

1. Still Life

Met Still Life (2006) won Zhang Ke Jia in 2007 volkomen terecht de Gouden Leeuw van Venetië. Met deze in statische en zeer poëtische beelden gevangen film portretteert Zhang Ke Jia de Drieklovendam in de Chinese Blauwe Rivier, de grootste dam ter wereld. Als het enorm project volgend jaar gereed is, zal het waterpeil tot 175 meter stijgen, waarvoor dik een miljoen Chinesen gedwongen moesten verhuizen. Still Life vangt de bouwlust, persoonlijke ellende en adminstratieve papierwinkel nauwgezet in een sobere, trefzekere stijl. Zhang Ke Jia's nieuwe film The Age of Tattoo wordt eind van dit jaar verwacht.

2. 4 Maanden, 3 Weken en 2 Dagen

Roemenië, 1987: schrale tijden vol armoede, lelijke kleding, communisme, illegale sigaretten, Ceauşescu en een gebrek aan voorbehoedsmiddelen. De studente Otilia helpt haar vriendin Gabita met een illegale abortus op een hotelkamer. Een ogenschijnlijk kleine ingreep wordt een aangrijpend drama waar de twee het nooit meer over willen hebben. Een indringend en ontroerend meesterwerk.

3. Das Leben der Anderen

Dé verrassing van het jaar. Dit droomdebuut van de toen 33-jarige Florian Henckel von Donnersmarck geeft op een zorgvuldig opgebouwde wijze inzicht in de situatie van 1984 in Oost-Berlijn, waarvandaan de Stasi de ogen en oren van de DDR vormde. Deze buitengewoon effectieve inlichtingendienst telde naast tienduizenden medewerkers meer dan driehonderdduizend informanten, zodat ruwweg een op de vijf mensen met de dienst meewerkte om vijanden van het socialisme op te sporen en monddood te maken. Met dank aan de sterke rol van Ulrich Mühe won de film het afgelopen jaar de Publieksprijs op het filmfestival van Rotterdam en pakte zelfs de Oscar voor Beste Buitenlandse Speelfilm.

4. Adam’s Apples

Na een première op het Amsterdam Fantastic Film Festival heeft Adam's Apples toch nog even in de Nederlandse zalen gedraaid en dat was meer dan terecht. De Deense schrijver en regisseur Anders Thomas Jensen geldt al jaren als het grootste talent van Denemarken. Spitse dialogen, absurdisme en durf kenmerken al zijn films. Met name Flickering Lights en Green Butchers zijn enorme aanraders.

5. Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford

Een origineel, deels fictief verslag van de laatste maanden uit het leven van de berucht Jesse James. Casey Affleck speelt de sterren van de hemel als een lulletje rozenwater dat het heft uiteindelijk toch in eigen handen neemt. Roger Deakins filmde, Nick Cave deed de muziek. Lang, traag en wonderschoon. Een western zoals je niet eerder zag. Grote kanshebber voor de Oscars.

6. 12:08 East of Bucharest

Het Roemeense 12:08 East of Bucharest is een met weinig middelen, onafhankelijk geproduceerd debuut dat een hilarisch portret schetst van zomaar wat mensen in een Roemeens dorp aan de vooravond van Kerstmis. Won in Cannes de Gouden Camera voor Beste Debuut van het jaar.

7. Jimmy Rosenberg – De Vader, de Zoon en het Talent

Uitzonderlijk getalenteerd, maar buitengewoon snel en rigoureus afgegleden. Gitaarvirtuoos Jimmy Rosenberg speelde al vanaf zijn negende op allerlei podia over de hele wereld als dé beloofde opvolger van Sintizigeunergitarist Django Reinhardt, maar raakte alles kwijt door zijn nog altijd aanhoudende drugsverslaving. Jeroen Berkvens maakte een liefdevol en schrijnend portret van een vergooid talent en won ermee het Gouden Kalf voor de beste documentaire.

8. I Don’t Want to Sleep Alone

In I Don’t Want to Sleep Alone draait alles om vrijheid van leven, vrijheid van dromen, vrijheid van bewegen en vrijheid van seks. Tsai Ming-Liang legt in zijn negende speelfilm wederom bijzonder weinig uit, maar schildert met bijzonder lange shots en met minimale dialoog een portret van de belemmeringen die de grote stad van Kuala Lumpur oplegt, waarin verschillende bewoners verstrikt raken. Traag, maar hypnotiserend en met het mooiste eindshot van 2007.

9. The Fountain

De film die het publiek in 2007 sterker polariseerde dan welke film dan ook. Verguisd door velen, omarmd door de rest. Ik was na vijf minuten al om en heb intens genoten van een weliswaar erg ambitieus, maar vooral enorm gedurfd project van Darren Aronofsky. Ontroerend, ontroerend, ontroerend.

10. Atonement

Ook een van de grote kanshebbers tijdens de aankomende Oscaruitreiking. Script, acteurs, muziek en cameravoering zijn uitmuntend. Originele verfilming van Ian McEwans roman waarin vooral Keira Knightley en de jonge Saoirse Ronan stralen. Tevens de film met het langste shot van het jaar als het strand van Duinkerken wordt getoond in al zijn grauw- en levendigheid.

Jaarlijst 2007

2007-12-12T14:46:00.000+01:00

In alle e-zines gonst het alweer: de jaarlijstjes komen er aan. Binnenkort zal op Cinema.nl weer de officiële lijst worden gepubliceerd met alle Nederlandse releases van 2007, op basis waarvan iedere lijstjes-nerd weer zijn of haar top tien kan gaan samenstellen. Voor mij wordt het nog even wat inhalen, want onder andere de volgende titels heb ik nog niet gezien: American Gangster, Iklimler van Nuri Bilge Ceylan, Sicko, Michael Clayton, Rescue Dawn van Werner Herzog, Congorama, The Boss of It All en (shame on a nigga!) Inland Empire. Ze liggen goeddeels hier thuis op me te wachten, dus voor 1 januari is dat klusje zeker geklaard. De grote vraag wordt dan of Eastern Promises de top tien zal halen...

Lievelings Nederlandse Films Aller Tijden

2007-10-25T09:39:00.000+02:00

Begin september werd de officiële Filmcanon gepresenteerd met daarin een representatieve dwarsdoorsnede van honderd jaar Nederlandse filmcultuur. Dat werd een zeer discutabele lijst met zestien titels waarin de verschillende genres en stijlen van de Nederlandse film zijn vertegenwoordigd. De afgelopen weken heb ik van velen van jullie een persoonlijke top tien van jullie beste en leukste Nederlandse films toegestuurd gekregen.

En na de vele lijsten te hebben samengevoegd, is dit de eindstand:

1) Soldaat van Oranje
2) Simon
3) Spoorloos
4) Zwartboek
5) Turks Fruit
6) Karakter
7) De Lift
8) Cloaca
9) Abel
10) Spetters

Met maar liefst vier films in de top top tien, mag Paul Verhoeven zich volgens jullie toch echt de beste Nederlandse regisseur aller tijden noemen! Als we de officiële Filmcanon naast deze lijst zetten, komt alleen Turks Fruit overeen. Dat is dus wel een enorm verschil tussen de favorieten die jullie kiezen en de 'representatieve' dwarsdoorsnede die de Filmcanon presenteert.

Iedereen enorm bedankt voor al jullie bijdragen. Van de winnaars van de Andy, Bloed en Blond Haar DVD verwacht ik nog wel een korte recensie in mijn mailbox. En in ieder geval tot volgend jaar!

Halloween

2007-10-24T21:46:00.000+02:00

Regie Rob Zombie Cast Tyler Mane, Malcolm McDowell & William Forsythe Speelduur 109 minuten Jaar 2007

De hausse aan remakes van horrorklassiekers uit de jaren zeventig en tachtig is nog altijd niet over, getuige de op stapel staande bewerkingen van genrejuweeltjes als Hellraiser, Evil Dead, Day of the Dead, Prom Night en Scanners. Toch is er nog altijd de stille hoop dat bepaalde films daarvan gespaard zullen blijven. Je moet er toch niet aan denken dat Mary-Kate Olsen volgend jaar haar groene braaksel uitspuugt over het priesterkleed van Hugh Jackman in een remake van The Exorcist? Met de bewerking van John Carpenters klassieker Halloween betreedt ook regisseur Rob Zombie bij voorbaat delicate genrepaden.

De jaren zeventig gelden als dé bakermat van de moderne Amerikaanse horrorfilm. In dit decennium werden door uiteenlopende makers de grenzen opgezocht van wat kijkers aan angst en gruwel konden verdragen. In 1973 shockeerde The Exorcist, een jaar later de suggestievere ziekmaker The Texas Chainsaw Massacre en in 1978 vond de definitieve doorbraak van de slasherfilm plaats met Halloween. In tegenstelling tot de daaropvolgende explicietere decennia stond in de jaren zeventig bovenal de spanningsopbouw centraal. Het verschil tussen de nagelbijter Halloween en diens twee jaar later gemaakte, bloederige rip-off Friday the 13th spreekt wat dat betreft boekdelen.

In navolging van Bob Clarks Black Christmas uit 1974 bracht Halloween de terreur definitief bij de mensen thuis. Door een ondoorgrondelijke moordenaar als manifestatie van het pure kwaad tijdens een feestdag te laten huishouden in een doorsnee Amerikaanse buitenwijk zorgde Carpenter voor een omwenteling binnen de moderne mainstream horrorfilm. Geen buitenaardse wezens of doorgedraaide maniakken op afgelegen locaties, maar een gemaskerde moordenaar in je eigen huis, tuin of slaapkamer. In combinatie met ijzingwekkende muziek én buurmeisje/heldin Jamie Lee Curtis groeide de eenvoud van dit concept uit tot een klassieker, een mal waaruit letterlijk honderden horrorfilms zijn gegoten.

Dat uitgerekend Rob Zombie het aandurfde om deze mijlpaal opnieuw te verfilmen, is op het eerste gezicht zo gek nog niet. In zijn films House of 1000 Corpses en The Devil’s Rejects spreidde Zombie een enorme liefde voor de seventieshorror ten toon. Maar hoe maak je van een remake als deze een op zijn eigen benen staande horrorfilm en geen uitgebluste herhalingsoefening? Met toestemming van Carpenter schreef Zombie zelf het scenario, maar uiteindelijk reikt het niet verder dan een film die slechts aantoont hoe baanbrekend het origineel destijds de genregrenzen opnieuw definieerde.

Het belangrijkste verschil met 1978 is dat Zombie van de gemaskerde moordenaar Michael Myers een mens maakt. Zijn versie begint met een lange introductie van het disfunctionele gezin waarin Myers opgroeit en de lange jaren van therapie en opsluiting in een psychiatrische gevangenis. Daarmee wordt het pure kwaad van Carpenter gepsychologiseerd en menselijk gemaakt. Een gedurfde keuze, maar een die verkeerd uitpakt. Want de vaak exact gekopieerde scènes uit het origineel zijn nu het speelterrein van een ‘gewone’ verknipte moordenaar voor wie we heel in de verte nog enig begrip kunnen opbrengen omdat zijn moeder een amorele nachtclubdanseres was en zijn stiefvader een brute botterik.

Ook dokter Loomis, ingehouden gespeeld door Clockwork Orange-acteur Malcolm McDowell, heeft tot driekwart van de speelduur veel begrip en geduld met Myers. Door de langdurige introductie komt de film tijd te kort om tijdens Halloween, als Myers huishoudt in zijn geboorteplaats, nog enige spanningsopbouw neer te zetten en de kijker echt angst aan te jagen. De gebeurtenissen volgen grotendeels het origineel, maar worden er nu te snel doorheen gejaagd. Echt grof wordt het overigens nergens, al is deze versie natuurlijk explicieter dan die uit 1978. Al met al een film die de eenvoud en doeltreffendheid van het origineel afzwakt en meer vermakelijk is dan eng.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Paradiso Entertainment)

The Invasion

2007-10-24T21:26:00.000+02:00

Regie Oliver Hirschbiegel Cast Nicole Kidman, Daniel Craig & Jeremy Northam Speelduur 99 minuten Jaar 2007

In 1955 schrijft sciencefictionauteur Jack Finney in zijn roman The Body Snatchers over zaden die vanuit de ruimte op aarde landen. Uit deze zaden groeien peulen waarin tijdens je slaap een bijna exact duplicaat van je wordt gemaakt. Bijna, want het is een lichamelijk nauwgezette, maar verder zielloze kopie zonder emoties. Wat de duplicaten missen, is juist dat wat een mens tot een mens maakt. De schrijver werpt daarmee de vraag op wat een mens nou precies definieert, en wie in zo’n nieuwe wereld nou eigenlijk wie is. Finneys roman werd al driemaal verfilmd. In 1956, 1978 en 1993. Daar komt nu een vierde bij: The Invasion van regisseur Oliver Hirschbiegel.

Althans, de naam Hirschbiegel staat op de aftiteling. In werkelijkheid was de studio zo ontevreden met de thriller die de Duitse regisseur van Das Experiment en Der Untergang in 2005 inleverde, dat aan Matrix-broers Andy en Larry Wachowski werd gevraagd om de film te herschrijven. Regisseur James McTeigue van V for Vendetta filmde op basis van hun materiaal hele scènes opnieuw om er een slappe actiefilm van te maken, die van alle vier verfilmingen het verst van het boek afstaat. Alle kansen om er een krachtige paranoiathriller van te maken zoals zijn drie voorgangers, blijven onbenut en zijn ingeruild ten faveure van standaard actieplotjes.

Nicole Kidman is psychiater Carol Bennell, een hardwerkende, alleenstaande moeder. Op een dag vraagt haar sinds lange tijd afwezige ex-man of hij zijn zoon weer eens kan zien. Op zichzelf geen vreemd verzoek voor een vader, maar de dreigende manier waarop hij het vraagt en de fronsende blik van Carol doen vermoeden dat er iets niet pluis is. Die indruk wordt versterkt als haar eerste patiënt van de dag, een rol van Veronica Cartwright die ook al in de 1978-versie speelde, vertelt dat haar man niet haar man is: hij ziet er hetzelfde uit, maar is te lief, te passief en te emotieloos. En voor een destructieve echtgenoot met losse handjes is dat inderdaad wat vreemd.

Op straat ziet Bennell vervolgens mensen rondlopen als inconsequente zombies. Ze kijken de ene keer met een lege blik strak vooruit, maar staren haar soms ook met een felle blik na. En ze lopen de ene keer stijf en sukkelig, maar rennen soms uiterst kwiek achter haar aan. De vertwijfelde psychiater zoekt hulp bij huisvriend Ben Driscoll. Een stukje weefsel dat ze tussen het speelgoed vindt, zet de twee op het spoor dat er misschien een buitenaards virus is uitgebroken in plaats van een griepepidemie. Met de expertise van een bevriende wetenschapper komen ze erachter dat het virus je celstructuur tijdens je eerstvolgende remslaap volledig vervangt waarna je ontwaakt als een nieuw, emotieloos mens. Geen peulen dus in deze versie van Finneys The Body Snatchers.

Eenmaal geïnfecteerd is de enige remedie gewoonweg niet te gaan slapen. Probleem daarbij is dat je jezelf tussen de geïnfecteerde mensen al snel verraadt door emoties te tonen, want de nieuwe mens is een vredelievend maar gevoelloos persoon. Zelf zegt Carols ex-man dat het dé manier is om conflicten en oorlogen te voorkomen. Een betere wereld begint bij je celstructuur. Onduidelijk is waarom de makers steeds opnieuw televisiebeelden van oorlogen in Irak en Darfur tonen, waarmee gepropagandeerd lijkt te worden dat het inderdaad tijd wordt voor buitenaardse zaden en bodysnatchers, want dan is ieder conflict geschiedenis. De oorlogsbeelden wakkeren hier geen discussie aan, maar zaaien slechts verwarring.

De invloed van McTeigues regie wordt naar het einde toe steeds nadrukkelijker zichtbaar als de film verandert van een thriller in een onbehouwen actiefilm, compleet met helikopters en autoachtervolgingen. Het oorspronkelijke verhaal werd in de drie eerdere verfilmingen doeltreffend ingezet om te protesteren tegen de paranoia van de tijd waarin ze gemaakt werden: de Amerikaanse heksenjacht op communisten in 1956, de ongefundeerde hoop op een utopische toekomst en de achterkamertjespolitiek in 1978 en ten slotte de allegorie op de aidsepidemie in de versie van 1993. Deze nieuwe versie komt niet verder dan een warrige boodschap over oorlog en identiteit verpakt in een slappe actiehuls.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Warner Bros.)

Butterfly on a Wheel

2007-10-24T20:58:00.000+02:00

Regie Mike Barker Cast Pierce Brosnan, Maria Bello & Gerard Butler Speelduur 90 minuten Jaar 2007

Hoe beleef je een gijzeling zonder een flauw benul te hebben van de motivatie van de gijzelnemer? Met hun dochtertje als onderpand wordt in Butterfly on a Wheel een echtpaar gegijzeld door een man die ze pest, treitert en terroriseert zonder duidelijk te maken waarom. Is het terreur om de terreur zoals in Funny Games van Michael Haneke of heeft de gijzelnemer toch een motivatie voor zijn getreiter? Butterfly on a Wheel laat je gissen tot de ontknoping.

Het gelukkige echtpaar Neil en Abby Randall is op weg naar een promotiegesprek bij Neils baas. Hun dochtertje is thuis in de goede handen van een oppas en het geluk juicht hen toe. Maar voor ze de stad uitrijden verschijnt er ineens een vreemde, gesoigneerde man met een pistool op hun achterbank. Zonder enige verklaring begint voor de Randalls een rampzalige avond waarin ze de ene onbegrijpelijke opdracht na de andere moeten uitvoeren.

De gijzelnemer laat als eerste even de stem van hun dochter horen, want dat is zijn troef. Onder bedreiging haar iets aan te doen, begint hij merkwaardige dingen van het echtpaar te eisen. Zo dwingt hij hen om al hun geld op te nemen, dat hij vervolgens verbrandt en uit het raam gooit. Ook ruïneert hij moeiteloos Neils carrière en zet hij de twee geleidelijk tegen elkaar op door hen alle zekerheden af te nemen.

Regisseur Mike Barker liet in 2004 voor het eerst echt van zich horen met A Good Woman, een bloedeloze, ronduit saaie verfilming van een verhaal van Oscar Wilde met een sterrencast waaronder Scarlett Johansson en Helen Hunt. Dit smaakte vooral niet naar meer. Met de pretentieloze lowbudgetthriller Butterfly on a Wheel kon Barker nu weer even oefenen met een kleine productie en dat gaat hem beter af. Hij zet vol in op stijl en creëert met minimale middelen een sympathieke paranoiathriller.

Alhoewel Butterfly on a Wheel van begin tot eind nogal scheutig is met ongeloofwaardigheden en de film zijn bestaansrecht goeddeels ontleent aan de ontknoping, blijft de film uiteindelijk toch nog dobberen zonder te verdrinken. De weinig aannemelijke wendingen kan deze thriller zonder kapsones namelijk best hebben. Met een roulatie in slechts dertien steden wordt niet hoog ingezet, maar het zal zijn relatief lage budget van twintig miljoen dollar vast en zeker terug verdienen op de dvd-markt.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: RCV)

Manufactured Landscapes

2007-10-11T13:35:00.000+02:00

Regie Jennifer Baichwal Cast Edward Burtynsky Speelduur 80 minuten Jaar 2006

In onze constante zoektocht naar vooruitgang eigent de mens zich natuurlijke landschappen toe en vervormt die tot industriële, gefabriceerde landschappen: een moedwillige creatie in naam van de ontwikkeling van onze eigen soort. De Canadese fotograaf Edward Burtynsky legt zich al jarenlang toe op het vastleggen van somber stemmende overblijfselen van onze zucht naar vooruitgang: geëxploiteerde kolenmijnen, vervuilde rivieren, bergen van onbruikbare computeronderdelen, olievelden en immense fabriekshallen.

De documentaire Manufactured Landscapes volgt Burtynsky gedurende een werkbezoek in Azië. Met name China is als lage lonenland dat relatief laat industrialiseerde een uitgelezen plek om artificiële landschappen vast te leggen. Zo varen er dagelijks enorme schepen de Chinese havens binnen met gerecycled materiaal vanuit de hele wereld, waarna een container vol computeronderdelen met schroevendraaiers tot op het laatste minuscule onderdeeltje uit elkaar worden geprutst en op enorme bergen belanden. En in die bergen is Burtynsky geïnteresseerd.

Regisseur Baichwal laat zien hoe de fotograaf werkt, hoe hij over zijn werk vertelt en ze interviewt sporadisch een van de geportretteerde personen. De foto’s nemen de centrale plaats in en hebben vooral esthetische, maar geen hoogwaardig kunstzinnige waarde. Burtynsky benadert zijn onderwerpen niet kritisch, maar plat en populair. Al geeft de fotograaf in nietszeggende monoloogjes wel enkele opzetjes, haalt hij met zijn werk de angel uit de door hemzelf opgeroepen milieu- en sociale problematiek. Waar Al Gore met An Inconvenient Truth een bewustwording creëerde over de staat van de planeet én opriep tot actie, werpt Burtynsky geen schuldvraag op.

De Canadees toont de destructie van onze planeet op een zo esthetisch mogelijk wijze en geeft in een slotwoord aan dat het industrialisatieprobleem geen simpele kwestie van goed of fout is. In dit bedenkelijke, overgesimplificeerd betoog stelt de fotograaf dat het probleem van industrialisatie en modernisering een heel andere manier van denken vergt. Platitudes als deze zijn door de hele documentaire vervlochten en geven in combinatie met de platte fotografie en het algemene gebrek aan dwingende actualiteit deze documentaire iets overbodigs. Ze maken Manufactured Landscapes slechts interessant voor liefhebbers van het werk van Edward Burtynsky.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

Goud

2007-10-04T10:33:00.000+02:00

Regie Niek Koppen Cast Marc Lammers, Fatima Moreira de Melo & Miek van Geenhuizen Speelduur 106 minuten Jaar 2007

Niek Koppen zal vaak te horen hebben gekregen dat hij goud in handen had. Wanneer je als documentairemaker een artiest, sporter of politicus volgt aan de vooravond van een tournee, wedstrijd of verkiezing, dan heb je ongeacht de uitslag namelijk al snel goud in je handen, want een mens in strijd levert mooie plaatjes op. Bij winst spat de opgebouwde spanning in één euforisch moment van het beeld af, en bij verlies voert het drama de kijker naar medelijden en een besef van de waarde van het leven na de strijd. Koppen volgde het Nederlandse nationale dameshockeyteam tijdens hun voorbereiding op en het verloop van het wereldkampioenschap.

Documentairemaker Niek Koppen begon zijn filmcarrière als productieassistent bij Nouchka van Brakel en was tijdens zijn studie aan de Filmacademie productieleider bij twee films van Jos Stelling. Liever wilde Koppen zelf films maken en deed dat bij de kindertelevisie van de VPRO, maakte een film over een Senegalese bokser en won een Gouden Kalf voor De Slag in de Javazee over een zeeslag anno 1942. Tegenwoordig wisselt hij productiewerk af met regie. Zo produceerde Koppen onlangs nog het prachtige portret van cellist Tobias Prenen Ik Wil Nooit Beroemd Worden en regisseerde hij de geruchtmakende documentaires The Hunt en In de Keuken van Kok uit 1998.

In Goud schetst Koppen een beeld van de 22 hockeysters en hun leiding tijdens de voorbereidingen op het WK 2006. We volgen de sportvrouwen tijdens de dagelijkse training, het trainingskamp in de Verenigde Staten, hun moeizame gesprekken met bondscoach Marc Lammers over speltactiek en de selectie en natuurlijk zien we ze bij de uiteindelijke wedstrijden in Spanje. Vooral het geklaag van Lammers en de dames over de gebrekkige communicatie krijgt veel aandacht. In diverse interviews gaf de maker al aan dat hij deze problematische overlegcultuur tussen Lammers en de hockeysters als een van de pijlers van Goud zag.

De zichtbaar weinig productieve overlegmomenten vormen ontegenzeglijk een groot deel van de film, maar wat zegt dat over het materiaal dat Koppen uit Spanje mee naar huis nam? Goud is namelijk tegen alle verwachtingen in een vlakke, langdradige en ronduit oninteressante zit geworden. Op papier heeft dit onderwerp de potentie om tot een koninginnendrama uit te groeien waarin intriges, samenspanningen en verraad tegen de achtergrond van een alles-of-nietsstrijd om de wereldtitel tot ongekende hoogtes en dieptes worden uitgevochten.

In Goud kiest Niek Koppen er voor om geen van de 22 dames er specifiek uit te pikken, zodat we het met name met coach Lammers moeten doen, en dat is geen persoonlijkheid die een lange documentaire kan dragen. De hockeysters blijven door deze inhoudelijke keuze anoniem en nagenoeg oninteressant. Samen winnen of verliezen wordt vele malen meer invoelbaar wanneer het persoonlijke drama daarbinnen wordt uitvergroot en exemplarisch wordt voor de rest. Dat Koppen het uitblijven van pure, invoelbare emotie en het gezeur van Lammers uitlegt als een blootleggen van de Nederlandse overlegcultuur is een zwaktebod. Er had zoveel meer ingezeten.

(Copyright pictures: A-Film)

Duska

2007-10-04T10:09:00.000+02:00

Regie Jos Stelling Cast Gene Bervoets, Sylvia Hoeks & Sergei Makovetsky Speelduur 117 minuten Jaar 2007

De Nederlandse filmwereld heeft veel te danken aan filmmaker Jos Stelling. Als autodidactisch regisseur trad Stelling (Utrecht, 1945) al in 1974 voor het internationale voetlicht met zijn debuutfilm Mariken van Nieumeghen, die werd geselecteerd voor het competitieprogramma van het Filmfestival van Cannes. Na deze opmerkelijke vliegende start volgden midden jaren zeventig nog de historische speelfilms Elkerlyc en Rembrandt Fecit 1669. Zijn sporen verdiende Stelling echter pas in de jaren tachtig.

In 1981 was Stelling initiator van de Nederlandse Filmdagen, de voorloper van het huidige Nederlands Film Festival, een evenement waar vorig jaar maar liefst 118.000 bezoekers op af kwamen. Zelf is hij in Utrecht veelvuldig bekroond: een Gouden Kalf (voor De Illusionist en zijn korte film De Wachtkamer), de Cultuurprijs, de Filmprijs van de stad Utrecht en de Speciale Juryprijs vielen hem al ten deel. Ook als filmmaker was dit Stellings decennium: zijn beste films zijn zonder twijfel De Illusionist uit 1984 en De Wisselwachter uit 1986, waarna het wat de lange speelfilm betreft minder goed is gegaan. Zowel De Vliegende Hollander als No Trains No Planes werden matig ontvangen door pers en publiek.

Dit jaar opende het Nederlands Film Festival met zijn nieuwste film, de tragikomedie Duska over de extreem gereserveerde filmcriticus Bob die door tussenkomst van twee uiteenlopende personen wordt geconfronteerd met zijn eigen emotionele en morele armoede. Bob schrijft zogenaamd hard aan een filmscript, maar spendeert feitelijk al zijn uren in het pluche van de bioscoop tegenover zijn appartement. Daar dagdroomt hij van andere levens én van het meisje dat de kaartjes verkoopt. Wachtend, dromend en glurend passeren zo vele dagen en jaren. Bobs leven speelt zich af in zijn hoofd. Een gefilmd leven dat niet echt bestaat.

Op een dag gaat ineens de bel en staat de Rus Duska voor de deur. Ze kennen elkaar vaag van een Russisch filmfestival, maar egoïstisch en onbarmhartig als hij is, werkt Bob Duska zo snel mogelijk uit zijn kamer en zijn leven. De Rus geeft echter niet op en blijft dag na dag wat rondhangen bij Bob. Intussen heeft ook het meisje van de bioscoop zich gemengd in het leven van de criticus. Zijn wereldvreemde, stugge en ronduit vervelende karakter geeft zich dan wel niet snel gewonnen, maar geconfronteerd met zoveel onontkoombare, liefdevolle realiteit bezint Bob zich uiteindelijk en wordt een beter mens.

Jos Stelling begeeft zich met Duska stilistisch gezien weer op het terrein van De Illusionist en De Wisselwachter door met minimale dialoog en een rijke beeldtaal zijn verhaal te vertellen. In zijn nieuwste is echter minder plaats voor de relativerende humor die zijn werk uit de jaren tachtig kenmerkte. Het serieuze, zelfs hermetische Duska neemt erg veel tijd voor het gedraai van de drie personages en maakt daarbij nauwelijks uitstapjes, met uitzondering van een flashback naar het Russische filmfestival en een bezoek aan een Russische vriend van het meisje. Steeds zijn het variaties op dezelfde situaties waarin de drie bijna woordeloos om elkaar heen draaien.

De twee humoristisch bedoelde uitstapjes geven de film weliswaar lucht, maar zijn bovenal onnodige stijlbreuken, die Duska iets geforceerds geven. Alsof Stelling ineens besefte dat het een wel erg droge stijloefening werd. Een schot in de roos is daarentegen de keuze van Stelling om een parallel te trekken tussen de tot inzicht gedwongen Bob en de zeer recente afbraak van de Amsterdamse bioscopen Bellevue-Cinerama-Calypso aan de Marnixstraat. Met behulp van het fantastische camerawerk van Goert Giltay geeft deze parallel de tijdloze sfeer niet alleen een actuele hoofdstedelijke lading, maar zelfs iets universeels door de mondiale afbraak van de oude, romantische filmtheaters en de bouw van anonieme multiplexen.

Desondanks begint de film te wringen als we na een dik uur variaties op hetzelfde thema zijn overgeleverd aan de, op zijn zachtst gezegd, nogal typische portrettering van Russen als alcoholistische halvegaren, de voortdurende steelse blikken van Gene Bervoets en het werkelijk onbegrijpelijke rekken van het einde. Het is eerst en bovenal te prijzen dat Jos Stelling en zijn producenten het aandurfden om een dergelijke, bijna woordeloze film te maken, maar eeuwig jammer dat ze het dan toch verpesten door juist daaraan concessies te doen. Zo gedurfd intiem en spaarzaam als Duska begint, zo ongericht en scheutig eindigt het.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

Opening 27e Nederlands Film Festival

2007-09-27T17:14:00.000+02:00

Woensdagavond 26 september, 20:30. De Utrechtse Stadsschouwburg druppelt langzaam maar zeker vol voor de officiële opening van het 27e Nederlands Film Festival. Openingsfilm is het teleurstellend slome, oubollige Duska van Jos Stelling, maar voor het zover is, wordt er nog een aantal officiële mededelingen gedaan, ingeleid door presentatrice Claudia de Breij. Deze Utrechtse kondigt als eerste Frans Afman aan, de welbespraakte, vertrekkende bestuursvoorzitter van het Nederlands Film Festival. Afman, in een vorig leven financier en financieel consulent van vele Hollywood films als Platoon van Oliver Stone, When Harry Met Sally en Dances With Wolves, kondigde aan zijn voorzittershamer na twaalf jaar over te dragen aan Jeltje van Nieuwenhoven.

The Bird Can't Fly (2007) met Barbara Hershey

Na Frans Afman besteeg festivaldirectrice Doreen Boonekamp het podium en verwelkomde alle aanwezigen met de belofte van een kwalitatief hoogwaardige editie van dit jaarlijkse festival. Scheidend burgemeester Annie Brouwer-Korf reikte vervolgens de Filmprijs van de Stad Utrecht voor het beste debuut uit aan The Bird Can't Fly van Threes Anna, die wegens verplichtingen op het filmfestival van San Sebastian helaas verstek moest laten gaan. Het hoogtepunt van de avond kwam in de vorm van de uitreiking van het eerste Gouden Kalf van deze 27e editie, namelijk die van de Cultuurprijs aan vermaard cameraman Robby Müller. Uit handen van de Minister van Cultuur Ronald Plasterk ontving Müller, die het camerawerk verzorgde voor onder andere Der Amerikanische Freund, Paris Texas, Barfly, Dead Man en Breaking the Waves, zichtbaar onder de indruk deze eerste Gouden Kalf.

NFF-bestuursvoorzitter Frans Afman werd toen door Plasterk nogmaals naar voren verzocht, waar hij onder daverend applaus en een staande ovatie de koninklijke onderscheiding van Ridder in de Orde van Oranje Nassau kreeg toebedeeld. Na deze eervolle onderscheiding werd het licht in de zaal dan uiteindelijk toch nog gedoofd voor openingsfilm Duska van Jos Stelling. En dat viel niet mee. Dit met zeer weinig woorden vertelde verhaal over een filmcriticus die overvallen wordt door het onaangekondigde bezoek van de Russische man Duska lijkt uit een andere tijd te zijn ingevlogen. Het camerawerk was uitstekend en ook acteurs Gène Bervoets, Sylvia Hoeks en Sergey Makovetsky waren prima, maar de film wilde nergens meer worden dan een opeenstapeling van lang uitgetrokken, verstilde scènes die samen geen goede film opleverden.

Duska (2007)

Met name het trage tempo, het inconsistente middenstuk dat zich afspeelt tijdens een filmfestival van Rusland en de clowneske karakterisering van de karakters (de twee Russen werden 'kleurrijk' neergezet als geestelijk gehandicapt en zwaar alcoholist, en de hoofdpersoon filmcriticus Bob was na twee lange uren nog geen mooi rond personage geworden) waren missers die de film om zeep hielpen. Het publiek in de zaal werd zicht- en hoorbaar steeds hangerig en leek uit te kijken naar de champagne die in de foyer stond te wachten. Eerst moest echter na afloop nog de bijna voltallige cast & crew op het podium worden gehaald, waaronder een kauwgomkauwende, in spijkerbroek gehulde co-producent Reinout Oerlemans. Ben benieuwd of ook hij zat te draaikonten tijdens de eindeloos durende laatste twintig, dertig minuten. De film gaat aanstaande donderdag 4 oktober in première.

Reno 911!: Miami

2007-08-03T21:16:00.000+02:00

Regie Ben Garant Cast Thomas Lennon, Ben Garant & Kerri Kenney Speelduur 84 minuten Jaar 2007

Al vier seizoenen lang terroriseren commandant Jim Dangle en zijn politiekorps vol onaangepaste agenten de stad Reno in de staat Nevada. De serie Reno 911! is al 55 afleveringen lang een kijkcijferhit in de Verenigde Staten en ook in Nederland is de serie redelijk populair op het kanaal Comedy Central. Voor hun eerste speelfilm kozen de makers van Reno 911! voor een uitstapje van Dangle en zijn team naar Miami.

Jim Dangle kan het beste worden omschreven als een kruising tussen Sonny Crockett, Olivia Newton-John en Louis Skolnick uit Revenge of the Nerds: een verwijfde politieagent met een haarband en met meer trots dan goed voor hem is. Dit door medeschrijver Thomas Lennon gespeelde personage is de spil van de serie en ook in de film het meest ontwikkelde karakter. In Reno 911!: Miami verblijdt Dangle zijn collega’s met een uitnodiging voor een politieconventie in Miami Beach: het startschot voor een soms grappig en vaak erg flauw avontuur van het meest belachelijke politiekorps sinds Police Academy.

In Miami aangekomen blijkt er een terroristenaanval te zijn uitgevoerd op de conventiezaal, waardoor het voltallige politiekorps van Miami tijdelijk niet operationeel is. Aan Jim en zijn team de taak om de stad veilig te houden. De obstakels die ze tegenkomen variëren van een aangespoelde walvis tot een amateuristische drugsdealer en een krokodil die een zwembad onveilig maakt. Zoals wel vaker met de omzetting van een televisieserie naar een speelfilm, lukt het de schrijvers na een goed opgezette introductie vervolgens niet om op een succesvolle manier een verhaal te vertellen dat de volwaardige speelfilmlengte van (bijna) anderhalf uur kan rechtvaardigen.

Nick Swardson (midden)

Liefhebbers van Reno 911! zullen allicht smullen van de scènes waarin hun geliefde sukkels James Garcia, Cherisha Kimball, Travis Junior, Trudy Wiegel en S. Jones zich compleet voor paal zetten op de stranden van Miami. De bijrollen van Danny DeVito, The Rock, Paul Reubens, David Koechner en ook Nick Swardson, die zijn rol uit Blades of Glory hier opnieuw bijna letterlijk opvoert, zijn allemaal dik in orde en tillen de film uit boven de nog gemakzuchtiger verfilmingen van televisieseries als Bean en Charlie’s Angels. Kennis van de televisieserie is niet noodzakelijk, maar zal in de zaal wel het verschil maken tussen een grinnik en een schaterlach.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: U.I.P.)

Les Témoins

2007-07-12T20:44:00.000+02:00

Regie André Téchiné | Cast Emmanuelle Béart, Michel Blanc & Johan Libéreau | Speelduur 112 minuten | Jaar 2007

De gewezen filmcriticus André Téchiné schreef en regisseerde sinds eind jaren zeventig zo’n vijftien films, waaronder het veelgeprezen Les Roseaux Sauvages met Élodie Bouchez uit 1994. Seksueel gecompliceerde relaties, homoseksualiteit en coming-of-age problematiek kenmerkt veel van zijn werk en Les Témoins vormt hierop geen uitzondering. Het is zelfs een van zijn kernachtigste en meest krachtige films ooit geworden.

In drie chronologisch gerangschikte delen volgen we de jongvolwassen dromer Manu, een rol van Johan Libéreau, die als acteur positief opviel in het verder weinig opzienbarende Douches Froides van Antony Cordier. Het is 1984 als Manu naar Parijs vertrekt om werk te vinden. ’s Avonds gaat hij vaak op stap en het deert hem weinig dat zijn hotel vooral bezocht wordt door hoerenlopers. Manu doet eigenlijk precies wat hij wil en heeft geen enkele behoefte om zich te conformeren aan de heersende maatschappelijke normen.

Als hij in een homobosje de vijftigjarige arts Adrien ontmoet, bloeit er tussen hen een mooie vriendschap op. Het is op dat moment zomer in Parijs en Manu is gelukkig. Als Adrien hem voorstelt aan een bevriend stel, wordt hij al gauw verliefd op de man, een autoritaire norse politieman die dankzij Manu voor het eerst toegeeft aan zijn homoseksuele gevoelens. Vanaf dat moment veranderen de levens van dit viertal door Manu’s open, non-conformistische houding. Waardeoordelen en vastgeroeste overtuigingen worden overboord gegooid om ruimte te maken voor dat wat belangrijk is in hun respectievelijke eigen levens.

De opkomst van de ziekte aids, die zich in een angstig rap tempo openbaart bij Manu, geeft Les Témoins niet alleen een passende historische achtergrond, maar zet de kijker op een zeer confronterende manier aan het denken over de helder overgebrachte boodschap van de film: hoezeer de kern of de essentie van je leven zich ook van de ene in de andere richting verschuift, het is altijd je eigen leven waarmee je van doen hebt en waarvan je dus kunt maken wat je wilt.

Het personage van Manu is zo knap ambigu opgezet dat het bijkans onmogelijk is om er gedurende de speelduur een eenduidig oordeel over te formuleren. Regisseur en schrijver Téchiné krijgt het in deze tragische film voor elkaar dat de kijker zich steeds moet blijven verantwoorden om begrip voor Manu op te brengen. Het knap geconstrueerde Les Témoins nodigt daarmee uit tot een persoonlijke bespiegeling op de inspanning om altijd voor jezelf te blijven opkomen te midden van de vele krachten die je daar vanaf proberen te houden.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

Drama/Mex

2007-07-05T18:33:00.000+02:00

Regie Gerardo Naranjo Cast Fernando Becerril, Juan Pablo Castaneda & Diana Garcia Speelduur 92 minuten Jaar 2006

Grofkorrelig, dicht op de huid gefilmd, een drietal losse verhaallijntjes die samenkomen en weer splitsen, gehussel met de chronologie, extreme tempowisselingen en een algeheel sombere sfeer: we zagen het allemaal al eerder en beter bij landgenoten Carlos Reygadas, Alfonso Cuarón en Alejandro González Iñárritu. Drama/Mex, de tweede film van regisseur Gerardo Naranjo is dus niets nieuws onder de Mexicaanse zon. Naranjo maakte twee jaar geleden een matig debuut met het nog groezeliger en eveneens door hemzelf geschreven Malachance en blijkt daar vooralsnog weinig van te hebben geleerd.

De toon wordt al in de eerste scène gezet. De losbandige Chano dringt het huis van zijn ex-vriendin Fernanda binnen en verkracht haar. Ergens tijdens deze grove handeling krijgt het meisje er plotsklaps toch nog schik in waarop de brute actie wordt omgetoverd in een wellustige seksscène. In deze eerste tien minuten presenteert de film zich daarmee als een allegaartje: van de open seksuele moraal van Y Tu Mamá También tot de botte bijl van Carlos Reygadas' Batalla en el cielo.

De tweede verhaallijn concentreert zich op een ontevreden middelbare man die het leven de rug toe wil keren en daarvoor de stranden van Acapulco opzoekt om nog wat plezier te hebben voor hij het pistool tegen zijn slaap zet. Op het strand ontmoet hij een zeer jong meisje dat de hoer speelt. Haar trieste leven vormt de derde pilaar van Drama/Mex en is al even somber van toon. De uit de losse pols geschoten beelden botsen stilistisch enorm met het kunstmatig in elkaar gedraaide verhaal van drie vreemdelingen die elkaar herhaaldelijk tegenkomen gedurende een lange, hete nacht in Acapulco.

Niets voelt oprecht aan in Drama/Mex, dat zo zijn best probeert te doen modieus te zijn, terwijl het jammerlijk achter de filmtrends aansukkelt. Al is het maar in één kopie in het Amsterdamse Ketelhuis, het is eigenlijk een wonder dat distributeur A-Film de film überhaupt nog uitbrengt, want dit Mexicaanse mozaïek van ongeluk en het (her)vinden van liefde is werkelijk te onorigineel en vervelend om uit te zitten. Het is te hopen dat regisseur Gerardo Naranjo zich na twee mislukkingen op rij eens flink achter de oren krabt voor hij nog eens een zelfgeschreven stuk besluit te verfilmen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

Jesus Camp

2007-06-07T11:28:00.000+02:00

Regie Heidi Ewing & Rachel Grady Cast Becky Fisher, Ted Haggard, Mike Papantonio Speelduur 85 minuten Jaar 2006

In Nederland is het geen gangbare term, maar in de Verenigde Staten weet iedereen wat met de term born again christian wordt bedoeld. Hoewel de benaming door verschillende religieuze groeperingen wordt gebruikt, staat zij in haar algemeenheid voor een ommekeer in je leven door een intense, persoonlijke ontmoeting met God. Tot de born again christians behoren ook Bob Dylan, George W. Bush en Jane Fonda, al maken bekende mensen het opvallend vaak pas bekend nadat ze net zijn gearresteerd voor het een of ander. De documentaire Jesus Camp volgt een aantal jonge kinderen en maakt inzichtelijk hoe zij worden geïndoctrineerd door radicale christenen.

Plaatsvervangende schaamte en kippenvel blijven niet lang uit bij het zien van Jesus Camp. Om precies te zijn doen ze na vijf minuten al hun intrede als enkele born again christians hun kinderen wijs maken dat de wereld oud en lelijk is en dat ze hem moeten veranderen door ten strijde te trekken. Die militaire terminologie komt steeds terug: “We worden getraind om Gods leger te vormen” wordt op een gegeven moment onomwonden gezegd. Die indoctrinatie begint al op zeer jonge leeftijd, want dan zijn de kinderen nog beïnvloedbaar, zo geeft kampleidster Becky Fisher toe. Het verbaast dan ook niet dat van de Amerikaanse kinderen die thuis door hun ouders worden geschoold, 75% born again christian is. Hun lesmateriaal komt van de evangelische gemeenschap, want wetenschap is klinkklare onzin.

Jesus Camp richt zich na een introductie van enkele kinderen, hun ouders en groepsleidster Fisher op het zomerkamp, waarbij regisseurs Heidi Ewing en Rachel Grady opvallend vrije toegang krijgen. De camera’s registreren het hele reilen en zeilen van het kamp waarin alles om de persoonlijke band met God draait en om het uitdrijven van kwade invloeden. Dat begint al met de inzegening van de microfoons, de elektriciteit en de powerpointpresentatie, want “we weten dat de duivel zijn best zal gaan doen om ons onze boodschap niet te laten verspreiden.” Maar ook Harry Potter moet het ontgelden, want als dit fictieve personage in het Oude Testament had gestaan, zou hij zonder meer ter dood zijn veroordeeld.

Door de kritische advocaat en radiopresentator Mike Papantonio vraagtekens te laten plaatsen bij de opvattingen van de born again christians, probeert de documentaire een context te creëren waarin het niet alleen aapjes kijken wordt. Toch slagen Ewing en Grady daar niet helemaal in. De precieze overtuiging voor de keuze van de presentator is voor niet-Amerikanen lastig in te schatten aangezien Papantonio vooral in de Verenigde Staten bekend is, maar voor ons Europeanen geen klinkende naam zal zijn. Jesus Camp informeert en shockeert evenwel genoeg om een bezoek aan het filmhuis te rechtvaardigen. De verschillende radicale christelijke groeperingen vormen namelijk geen marginaal verschijnsel. Jesus Camp opent de ogen voor dit verbijsterende staaltje hedendaagse indoctrinatie.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

The Messengers

2007-05-31T10:23:00.000+02:00

Regie Oxide Pang Chun & Danny Pang Cast Kristen Stewart, Dylan McDermott &Penelope Ann Miller Speelduur 84 minuten Jaar 2007

Tweelingbroers Oxide en Danny Pang uit Hong Kong schreven en regisseerden The Eye en diens vervolg met veel gevoel voor visuele flair en goed getimede schrikeffecten. Toch werden deze uiterst succesvolle horrorfilms en ook Bangkok Dangerous, de gangsterfilm waarmee ze in 1999 debuteerden, geplaagd door oppervlakkigheid. Ze leunden teveel op de spanningsopbouw. In The Messengers zetten de regisseurs deze weg voort, met slaapverwekkende gevolgen.

Voor een prikkie heeft de familie Solomon het huis in North Dakota kunnen kopen. Een opknappertje is het wel, maar vooral vader Roy ziet in het oude huis en de grote lappen landbouwgrond een mogelijkheid om hun leven een nieuwe wending te geven. De familie heeft namelijk een aantal financiële en emotionele tegenslagen te verwerken gehad in Chicago en Roy is nu vastbesloten om dat definitief achter zich te laten. Maar hoe gedecideerd hij zijn sceptische vrouw Denise en hun kinderen Jess en Ben daarvan ook probeert te overtuigen, vanaf de eerste stappen die het gezin in het huis zet, blijkt dat ze er niet welkom zijn.

Dat het huis spookt, merken alleen de kinderen. Maar wie gelooft nou een zestienjarige meid die met een flinke borrel op haar eigen broertje het ziekenhuis in reed? En dan kleine Ben, die niet kan praten en dus geen verslag uit kan doen van de vele monsters die over de plafonds van hun boerderij kruipen. De gebroeders Pang snappen best dat je spanning opbouwt door het angstaanjagende eerst te suggereren met geluidseffecten en een spel met donker en licht, want dat bewezen ze eerder in The Eye, maar in The Messengers openbaren de monsters zich al snel in het volle licht en rest slechts het wachten op de afwikkeling van de plot.

Terwijl Kristen Stewart zich in de rol van dochter Jess aardig weet te bewijzen als een serieuze aanwinst voor Hollywood, staan Penelope Ann Miller en vooral de beperkte Dylan McDermott er maar een beetje bij te kijken. Echt spannend wil het op een specifieke, lang uitgesponnen scène na niet worden, waardoor alle gewicht op de plot komt te liggen. En die is niet alleen veel te nietszeggend om de film te dragen, maar we zagen hem ook al eerder en beter in Guillermo del Toro’s The Devil’s Backbone uit 2001. The Messengers is door Hollywood vakkundig ontdaan van ieder scherp randje en daardoor helaas geschikt voor jong en oud; de doodsteek voor een serieus bedoelde horrorfilm.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

Ninotchka

2007-05-24T11:03:00.002+02:00

Regie Ernst Lubitsch Cast Greta Garbo, Melvyn Douglas & Bela Lugosi Speelduur 110 minuten Jaar 1939

In het kader van een retrospectief van regisseur Ernst Lubitch vertoont het Filmmuseum zijn komische meesterwerk Ninotchka een week voorafgaande aan het daadwerkelijk retrospectief dat te zien zal zijn van 31 mei tot en met 27 juni. Ninotchka zal in een gloednieuwe kopie vanaf 24 mei worden vertoond in het Amsterdamse Filmmuseum, het Filmhuis Den Haag en Lantaren/Venster in Rotterdam, waarna de film zal touren door het hele land.

Ninotchka staat bekend als de eerste film waarin Greta Garbo echt lacht. Geen flauwe glimlach, maar een echte schaterlach. En ja hoor, het duurt een minuut of vijftig, maar als Garbo lacht, dan lacht ze ook echt en dat is een genot om naar te kijken. Greta Garbo speelt de speciale Russische gezant Ninotchka, die komt onderhandelen over de verkoop van juwelen aan een Amerikaanse juwelier. De Russen hebben namelijk tractors nodig om het land te verbouwen, maar er zit niets meer in de staatskas. Samen met drie andere Russische afgezanten, die zo lijken te zijn weggelopen uit een willekeurige Marx Brothers film, blijft Ninotchka in de Verenigde Staten om met harde valuta terug te keren.

Daarbij speelt niet alleen een vinnige ex-hertogin hen parten, maar ook de charmante graaf Léon d’Algout maakt het de knappe, maar ijskoude Russin niet gemakkelijk. Tweevoudig Oscarwinnaar Melvyn Douglas, voor zowel Hud als Being There won hij de Oscar voor Beste Bijrol, valt in zijn rol als graaf d’Algout namelijk als een blok voor haar en doet er alles aan om Ninotchka te ontdooien. Zij vindt de graaf in de eerste instantie vooral “een jammerlijk product van een verderfelijke samenleving” maar des te langer ze in de V.S. verblijft, des te meer begint ze de voordelen van de vrije markteconomie te waarderen. Later in de film zegt ze spottend over haar eigen Rusland dat je “in dit land al wordt verdacht van contrarevolutie als je zijden kousen draagt”.

De venijnige, bijtend grappige dialogen komen uit de pen van Billy Wilder, en vormen samen met de chemie tussen Garbo en Douglas de basis voor dit komische meesterwerk van regisseur Ernst Lubitsch. Terwijl de tegenstelling tussen de collectivistische Russen en individualistische Amerikanen op papier misschien wat belegen overkomt, weet Lubitsch er in combinatie met een ijzersterk script en een droomcast een van zijn beste films van te maken. Als een soort extraatje laat Bela Lugosi in een piepklein rolletje als de superieur van Ninotchka nog even zijn immer mysterieuze aanwezigheid gelden, maar uiteindelijk is het vooral die volle lach van Greta Garbo die je voor altijd bij zal blijven. Niet te missen in het Ernst Lubitsch programma dat van 31 mei tot en met 27 juni te zien zal zijn het Filmmuseum.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

Tussen Hemel en Aarde

2007-05-24T11:03:00.001+02:00

Regie Frank van den Engel & Masja Novikova Cast Achat Nabiev, Tursun Ali Mamadzhonov e.a. Speelduur 72 minuten Jaar 2007

Volgens de Oezbeekse circusartiest annex regelneef annex mensenrechtenactivist annex oppositiepartijlid Achat Nabiev is het er in zijn land sinds de sovjettijd alleen maar slechter op geworden. De oude dictatuur is gewoon vervangen door een nieuwe, die slechts democratisch van naam is. Sinds 1991 leidt president en dictator Islam Karimov het land Oezbekistan namelijk met harde hand, waarbij oppositie en vrije pers niet wordt getolereerd en alle rijkdom naar de kringen rondom de president verdwijnt. Tussen Hemel en Aarde is een portret van het variété-gezin van Achat en van dat van zijn oude vriend Tursun Ali, met wie hij sinds enkele jaren gebrouilleerd is geraakt.

Waar zie je dit nog anno 2007: een man gekleed in de mode van dik veertig jaar geleden met een aap op een brommer zonder publiek? Alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, rijdt Achat Nabiev met zijn aap op een brommertje door het Oezbeekse landschap. Waarschijnlijk op weg naar een optreden, want hij zit met zijn gezin al zijn hele leven in de variété. Zijn dochter is koorddanseres, zijn zoon gewichtheffer en zelf is hij vooral regelneef en spreekstalmeester, al is van een stal weinig sprake. De familie Nabiev geeft de optredens namelijk gewoon buiten op een veldje tijdens een huwelijksfeest of gelijk welke ander gelegenheid. In een armoedig land waar de werkloosheid en vrouwenhandel welig tiert, zou ieder ander al lang blij zijn geld te verdienen, maar Achat wilde altijd al meer dan slechts vermaken; hij wil mensen helpen die het slechter hebben dan hijzelf.

Vanwege het onrecht dat hij overal om zich heen zag, werden hij en zijn vriend Tursun Ali jaren geleden lid van de oppositiepartij ERK. Dat was nog in de sovjettijd, want later, toen president Islam Karimov aan de macht kwam, werd iedere oppositie hard de kop ingedrukt. Achat liet zich echter niet klein krijgen en ging door als een selfmade mensenrechtenactivist. Sindsdien kan iedereen die hulp nodig heeft, aankloppen bij zijn stichting. Zijn gedrevenheid steekt de regering al jaren, en heeft hem naar eigen zeggen “vele bezoekjes” opgeleverd waarin ze hem dwongen om zijn politieke activiteiten te staken. Ook werd hij maar liefst tweeëneenhalf jaar in de gevangenis gegooid. Tursun Ali gooide het politieke bijltje er al veel eerder bij neer: toen zijn zoon onder nooit opgelichte omstandigheden verdronk in wel erg ondiep water. De keuze om te stoppen heeft de twee mannen uit elkaar gedreven.

Aan de hand van de portretten van de twee oude circusartiesten en hun gezinnen vertellen Frank van den Engel en Masja Novikova een veel groter verhaal. Dat van de onafhankelijkheid ten opzichte van Rusland, van het einde van het communistische regime, van het begin van een dictatuur onder de vlag van democratie. Dat van burgerlijke ongehoorzaamheid en opofferingsgezindheid. Van gedrevenheid en durf. Natuurlijk krijg je niet het hele verhaal van Achat en Tursun Ali te zien, en veel blijft onbesproken, maar Tussen Hemel en Aarde is een opmerkelijk portret en, nog belangrijker, een spreekbuis voor de goedheid van de mens. En de bloedmooie plaatjes en die prachtige score maken er nog een feest voor oog en oor van ook.

Voorafgaande aan Tussen Hemel en Aarde wordt de korte documentaire Lipari van Frank van den Engel vertoond. De film geeft een impressie van de zwaardvisvangst op het Italiaanse eiland Lipari: een stel middelbare mannen met Persol zonnebrillen, een scherpe spies en een in close-up gefilmde vilpartij.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinema Delicatessen)

Nuovomondo

2007-05-24T11:02:00.000+02:00

Regie Emanuele Crialese Cast Charlotte Gainsbourg, Vincenzo Amato & Vincent Schiavelli Speelduur 120 minuten Jaar 2006

Zoals in zijn twee voorafgaande films Once We Were Stangers en Respiro volgt de in New York geschoolde Italiaanse filmmaker Emanuele Crialese ook in zijn nieuwste film een groep Sicilianen. Dit keer niet geplaatst in het hedendaagse, maar in lang vervlogen tijden toen mensen in Europa nog droomden van de Nieuwe Wereld, omdat daar, in Amerika, al je dromen zouden uitkomen. In Nuovomondo maakt een arm gezin uit Sicilië de grote oversteek, maar of ze er verstandig aan doen?

Gevangen in de mooie plaatjes van Agnès Godard, de vaste cameravrouw van Claire Denis, dragen in Nuovomondo twee mannen stukken steen in hun mond naar een bergtop. Daar aangekomen halen ze de stenen uit hun bebloede monden en leggen deze bij het kruisbeeld, aan wie ze vragen of ze hun dorp moeten verlaten voor een betere toekomst ergens anders. De dorpsidioot brengt hen dan enkele foto’s die hij zogenaamd uit Amerika heeft. Erop staan afgebeeld een gigantische kip, een boom waaraan geld groeit en een ui met enorme afmetingen. De twee zijn overtuigd en gaan met hun gezin op weg naar de havenplaats waar de boot vertrekt naar de Nieuwe Wereld.

Tot het moment dat het gezin Mancuso met duizenden anderen aan boord gaat, geeft regisseur Crialese geen houvast wat betreft de specifieke tijd waarin een en ander zich afspeelt. Eenmaal aan boord wordt pas duidelijk dat het zich zo rond de eeuwwisseling moet afspelen, gezien de kleding van de mensen. De sfeer aan boord is grimmig en chaotisch. Vader van het gezin Salvatore heeft tijdens de tocht een oogje op de Britse dame Lucy. Als enige goedgeklede vrouw tussen alle sloebers valt deze door Charlotte Gainsbourg gespeelde dame wel meer mannen op. Zeker als duidelijk wordt dat zij een man nodig heeft om de V.S. binnen te komen, trekt Lucy veel bekijks van de mannen aan boord.

Emanuele Crialese neemt zijn tijd voor de zware overtocht, die vele Italianen niet zullen overleven. Als de overgebleven gelukszoekers eenmaal de vaste wal hebben bereikt, volgt een bijzonder lang traject van selectie. De mannen, vrouwen en kinderen worden onderworpen aan medische en intelligentie testen, waarmee de film eindelijk zijn punt lijkt te maken: alle verschillende culturen uit de Oude wereld, zelfs twee Friezen zijn van de partij, worden op onmenselijke gronden gekeurd, waarmee duidelijk wordt gemaakt dat er vandaag de dag nog maar weinig is veranderd ten opzichte van deze lang vervlogen tijden. Nuovomondo is echter te onuitgebalanceerd en ongericht om met dit heldere slotpunt nog echt te scoren.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

Close to Home

2007-05-17T16:16:00.000+02:00

Regie Vardit Bilu & Dalia Hagar Cast Neama Shendar, Smadar Sayar & Sharon Raginiano Speelduur 90 minuten Jaar 2005

”Je mag je gebied niet verlaten, je mag niet zitten, niet leunen, niet bellen, niet roken en niet eten.” De achttienjarige soldates Mirit en Smadar krijgen in ‘hun’ wijk van Jeruzalem van een superieur te horen wat ze allemaal niet mogen. De twee meisjes mogen eigenlijk maar een ding doen, en dat is Arabisch uitziende mensen om hun identiteitspapieren vragen. Mirit doet dat plichtsgetrouw, terwijl Smadar er alles aan doet om onder haar verplichtingen uit te komen.

In Israël geldt zelfs vandaag de dag nog altijd de dienstplicht voor zowel mannen als vrouwen. Tenzij je een Arabische moslim of een christen bent, of als je je beroept op religieuze verplichtingen moet iedere vrouw twee jaar dienst doen in het Israëlische leger. In Close to Home volgen de filmmaaksters Vardit Bilu en Dalia Hagar de opbloeiende vriendschap tussen de meisjes Mirit en Smadar. De twee soldates gaan op hun eigen manier met de dienstplicht om. Terwijl Mirit de weg van de minste weerstand kiest, zoekt Smadar de confrontatie op door steeds precies te zoen wat zij zelf wil.

Het gekissebis tussen de twee soldates vult de eerste drie kwartier van de film waarin opvallend weinig diepgang zit. De weerzin van de twee om Arabische mensen om hun papieren te vragen lijkt een uitgelezen kans om commentaar te leveren op de politieke en sociale misstanden in het land, maar in de eerste helft van Close to Home wordt die mogelijkheid niet benut. Tot er in het gebied waar Mirit en Smadar hun dagelijkse rondes doen een bom ontploft. Deze traumatische gebeurtenis brengt de meisjes nader tot elkaar, omdat ze beseffen dat hun gekibbel tijdsverspilling is in een land waar je ieder moment van de dag van de aardbodem geblazen kunt worden.

Toch volgt ook op dit moment van helderheid geen echte verdieping en kabbelt Close to Home rustig voort. De regisseurs kozen er voor om in deze kleinschalige film te laten zien hoe twee jonge vrouwen in de dagelijkse realiteit van het gemilitariseerde Jeruzalem leven en werken. Hoe ze tijdens hun dienst als soldaten soms even rustig een sigaretje roken als het niet mag, hoe ze soms even achter een mooie man aan lopen om te zien waar hij woont en hoe ze elkaar soms in de haren vliegen terwijl dicht bij huis bijna dagelijks doden en gewonden vallen. Daarvoor zijn grote woorden inderdaad niet nodig, maar Close to Home is te onbeduidend om indruk te maken.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

The Reaping

2007-05-11T16:30:00.000+02:00

Regie Stephen Hopkins Cast Hilary Swank, David Morrissey, Stephen Rea Speelduur 96 minuten Jaar 2007

Het blijft iedere keer weer een stevig potje giswerk waarom ijzersterke acteurs toch zo vaak kiezen voor een filmproject waarvan je met een beetje verstand aan kunt zien komen dat het eerder een diepte- dan een hoogtepunt in hun carrière zal worden. Geef het verschijnsel een naam, bijvoorbeeld ‘Het Robert De Niro Syndroom’, maar een verklaring blijft uit. Een bevriende regisseur, een eerder gesloten packagedeal met een productiemaatschappij, geldproblemen; het kunnen allemaal redenen voor tweevoudig Oscarwinnares Hilary Swank zijn om in zoveel zwakke tot matige films te spelen. Nu weer in een horrorfilm van Stephen Hopkins, die als beste werk enkele afleveringen van de serie 24 en, vooruit, The Life and Death of Peter Sellers op zijn naam heeft staan.

Van The Reaping zul je je daags na de voorstelling nog maar weinig kunnen herinneren. Hooguit die realistisch ogende sprinkhanenstorm of de roodgekleurde rivier waarboven het padden regent. Sprinkhanen, een bloedrode rivier, padden? Ja, The Reaping gaat over de tien bijbelse plagen die een klein stadje teisteren in het zuiden van de Verenigde Staten. Swank is professor Winter die de curieuze voorvallen wel even wetenschappelijk komt verklaren, maar zich al snel geen beroepsmatige raad meer weet. Zeker gezien de volgorde van de plagen: precies zoals in de Bijbel vermeld staat, komen ze alle tien langs. Samen met haar minder sceptische collega Ben, een rol van televisieacteur Idris Elba, onderzoekt ze de plagen die zich lijken te centreren rondom een geheimzinnig meisje en de sekte waarin zij een belangrijke rol speelt.

In The Reaping kom je naast Hilary Swank gelukkig ook nog Stephen Rea even tegen in een kort optreden als priester. De tien plagen zijn verder overtuigend vormgegeven en enkele goed getimede geluidseffecten doen je opveren in de bioscoopstoel. Helaas is dit een veel te rechttoe-rechtaan formulewerkje om echt te verrassen. Na de derde plaag is het wachten op de vierde, de vijfde etc. Van spanning is dan nauwelijks nog sprake. Goddank vindt een en ander plaats in het pittoreske Louisiana met zijn ondoordringbare moerassen en achterdochtige inwoners. In haar volgende film P.S., I Love You speelt Swank een weduwe die tien berichten vindt van haar overleden echtgenoot, die haar aanspoort haar leven weer op te pakken. Van de regisseur van Freedom Writers, dus de tranen zullen rijkelijk vloeien, maar hopelijk heeft het meer om het lijf dan The Reaping.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Warner Bros.)

The Namesake

2007-05-11T16:22:00.001+02:00

Regie Mira Nair Cast Irfan Kahn, Kal Penn & Jagannath Guha Speelduur 122 minuten Jaar 2006

Mira Nair is de hooggewaardeerde filmmaakster van onder andere Salaam Bombay! en Monsoon Wedding. In haar films reflecteert Nair steeds vanuit een andere invalshoek op hedendaagse identiteits- en assimilatieproblematiek. Zo portretteerde ze in haar eerdere films onder andere een Indiaanse familie die zich vestigt in de staat Mississippi, een groep Cubaanse vluchtelingen in de Verenigde Staten en een arm meisje dat zich opwerkt in de bourgeois kringen van adellijk Engeland. In haar nieuwste film richt arthouselieveling Nair zich wederom op Indiërs in Amerika.

Met The Namesake verfilmt Nair het gelijknamige boek van de Pulitzerprijswinnende auteur Jhumpa Lahiri over de familie Ganguli, die gedurende zo’n vijfentwintig jaar een bestaan probeert op te bouwen in de Verenigde Staten. De film volgt het ruim driehonderd pagina’s tellende boek vrij letterlijk, wat resulteert in een volgepropt verhaal met veel personages, veel verwikkelingen en veel losse eindjes. Meeslepend is het wel, dit verhaal over de manier waarop Ashoke Ganguli, een prachtige rol van Irfan Khan, vanuit New York een meisje uit India trouwt en met haar een leven opbouwt en twee kinderen opvoedt. Hun zoon en dochter zijn anders dan zij wél geboren en getogen in de Verenigde Staten en kijken dan ook heel anders aan tegen hun Indische achtergrond. Voor hen is die vooral cultureel van aard.

Zoon Gogol neemt in The Namesake langzamerhand de hoofdrol over. Het personage wordt op volwassen leeftijd gespeeld door de van de Harold & Kumar bekende acteur Kal Penn, die we laatst overigens ook nog zagen in het bar en boze Epic Movie. De naam Gogol is een ode aan de Russische schrijver Nikolaj Gogol en werd hem als een soort koosnaam gegeven. Naar goed Indiaas gebruik wordt die op latere leeftijd vervangen door een ‘echte’ naam. Zijn naam staat hier symbool voor het verbond met het verleden en in Gogols geval voor de opofferingen van zijn familie om een nieuw leven te beginnen in een vreemd land. Langzaam komt Gogol erachter dat hij zijn verworvenheden te danken heeft aan meer doorzettingsvermogen dan hij zelf ooit tentoongespreid heeft.

The Namesake is opgedragen aan “onze ouders die ons alles gaven” en is daar als familiegeschiedenis een mooie illustratie van. Door de wens van Mira Nair om het boek zo trouw te volgen, passeren echter veel gebeurtenissen te snel de revue, zodat de verfilming soms wat te gehaast door het leven van de Gangulis schiet. Van de acteurs overtuigen Irfan Khan en Tabu als de ouders van Gogol. Van de rest van de cast kan dat niet gezegd worden. Vooral Kal Penn heeft het nog niet in zich om een dergelijk identiteitsdrama te dragen. Nadat zijn personage Gogol de focus van de film overneemt van zijn vader Ashoke en ook de verhaallijnen minder strak bij elkaar worden gehouden, zakt de film in. Misschien was dit materiaal beter geschikt geweest voor een miniserie op tv.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: 20th Century Fox)

The Fountain

2007-05-03T10:08:00.000+02:00

Regie Darren Aronofsky Cast Hugh Jackman, Rachel Weisz & Ellen Burstyn Speelduur 96 minuten Jaar 2006

Voor zijn eerste Hollywoodfilm besloot Darren Aronofsky (∏ (Pi) en Requiem for a Dream) een eigengeschreven verhaal te verfilmen over een man die uit angst voor de dood alles doet om het eeuwige leven voor zichzelf en zijn overleden vrouw te vinden. The Fountain speelt zich kriskras door elkaar af in de 16de, 21ste en 26ste eeuw, en concentreert zich op de boom des levens en de fontein van eeuwige jeugd. Een verhaal dat alleen op papier al enorm complex is met zijn wetenschappelijke en mystieke elementen, en er bovendien niet op uit is om de kijker heldere antwoorden te geven, maar om die te beroeren. Een op de intuïtie gerichte, soms regelrecht onbegrijpelijke film uit Hollywood: geen wonder dat de productie van Aronofsky’s derde film een zware dobber bleek.

Het is 2001 als productiemaatschappij Warner Brothers bereid is het Aronofsky-project met de werktitel The Last Man te produceren op de voorwaarde dat er een zogenaamde A-acteur voor de mannelijke hoofdrol wordt aangetrokken. Die acteur vindt de regisseur in Brad Pitt, die er in nauwe samenwerking met hem anderhalf jaar aan werkt. Voor de rol van Izzy, de vrouw van personage Tom, wordt dan Cate Blanchett bij het project betrokken. Met nog slechts enkele weken te gaan zijn bijna alle sets gebouwd in Australië en heeft Pitt al een woeste baard laten groeien. Vlak voor de opnames gaan er echter geruchten dat Warner van de film af wil. Dan trekt Brad Pitt zich ineens terug, omdat hij er niet meer in gelooft en vlak daarna wordt aangenomen om de film Troy te gaan doen. Daarmee is de stekker definitief uit het project, dat dan al een slordige $18 miljoen heeft gekost.

Terwijl Aronofsky zijn wonden likt en begint aan een nieuw project, wordt Hugh Jackman bereid gevonden om de hoofdrol op zich te nemen. Inmiddels is Cate Blanchett echter niet meer beschikbaar, en is het Jackman zelf die Rachel Weisz, Oscarwinnares voor The Constant Gardener en de vriendin van Darren Aronofsky, voorstelt als tegenspeelster. De sets worden vervolgens weer uit de loodsen tevoorschijn getoverd en in 2005 beginnen de opnames. Het budget wordt door Warner wel verlaagt van $70 miljoen naar $30 miljoen, maar na zeven jaar werk verscheen The Fountain vorig jaar dan eindelijk in de Amerikaanse bioscopen. Nu, als een van de laatste landen in de wereld, komt Aronofsky’s geplaagde project dan ook in ons land uit, en zal ook hier de meningen sterk verdelen.

In The Fountain speelt Hugh Jackman drie maal hetzelfde personage, maar dan wel vele eeuwen uit elkaar. De eerste is Tomas, een ontdekkingsreiziger in het zestiende eeuwse Spanje die op zoek gaat naar de fontein der jeugd om onsterfelijkheid te vinden. De tweede incarnatie van dit personage is dokter Tom Creo die anno 2007 wederom zoekt naar het eeuwige leven als hij zijn vrouw Izzy ziet sterven aan een hersentumor. Creo voert daartoe zelfs experimenten uit met boomweefselimplantaten uit Guatemala, allemaal zeer tegen de zin van collega Lillian Guzetti, een intense rol van Ellen Burstyn. En dan is er ook nog de derde, meest bizarre incarnatie van Jackmans personage in de 26ste eeuw, waarin de kale astronaut Tommy zijn Izzy levend houdt in een wolk sterrenstof zwevend in het heelal.

Aronofsky trekt deze drie tijdperken op rondom het tot waanzin gedreven personage Tom, die de dood niet kan of wil accepteren. De sleutel tot onsterfelijkheid zoekt hij uit liefde, uit wetenschappelijk oogpunt en uit onwil de dood te accepteren als een eindpunt is in plaats van een nieuw begin, zoals in vele godsdiensten en geloven wordt voorspelt. Huiscomponist Clint Mansell voorzag dit wonderschone, geheel CGI-loze universum van een uitzonderlijk dramatische, dikke score, die de gehele film een droevige, wat verontrustende toon meegeeft. Ondanks de aangrijpende muzikale omlijsting wordt echt meeleven vooral mogelijk in het contemporaine gedeelte, terwijl de sequenties in de 16de en 26ste eeuw vooral inspelen op je intuïtie: het proberen te begrijpen in plaats van te ervaren.

Zelf vertelde de regisseur ergens dat hij een A-acteur als Brad Pitt of Hugh Jackman noodzakelijk achtte om de kijker de eerste twintig, onbegrijpelijke minuten door te loodsen. Gelijk heeft hij: door het verwarrende begin wordt de kijker gedwongen om andere manier van kijken en begrijpen aan te wenden. Door de cyclische in plaats van lineaire vertelstructuur, de als een mantra herhaalde woorden van personage Izzy en de steeds terugkerende symbolen zoals de boom en fontein van eeuwig leven, gooit The Fountain de kijker in het diepe, zonder je weer omhoog te halen. De climax is weliswaar overdonderend en bloedmooi, maar geeft geen definitief antwoord op de vele opgeworpen vragen. Het levert al met al een onvergetelijke kijkervaring op, waarmee slechts een klein publiek zich uit de voeten zal kunnen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: 20th Century Fox)

Pan's Labyrinth

2007-04-26T11:15:00.000+02:00

Regie Guillermo del Toro Cast Ariadna Gil, Ivana Baquero & Sergi López Speelduur 112 minuten Jaar 2006

Een sprookje voor volwassenen, dat was de opdracht die de Mexicaanse Guillermo del Toro zichzelf gaf voor zijn zesde speelfilm. Het idee voor Pan’s Labyrinth had Del Toro al voor hij begon te schrijven aan zijn debuutfilm Cronos uit 1993, maar hij wilde dit project precies maken zoals hij het in zijn hoofd had en wilde geen concessies doen aan de uitvoering. De Mexicaan wachtte dus al die jaren op het noodzakelijke budget om zijn ultieme sprookje te creëren. Nu het zover is, wordt het wachten gedeeltelijk beloond, want Pan’s Labyrinth is in ieder geval Del Toro’s mooiste geworden met drie terechte Oscars voor make-up, camerawerk en art direction.

Al had publiekslieveling Guillermo del Toro, eerder verantwoordelijk voor onder andere The Devil’s Backbone, Blade II en Hellboy, het idee al jaren laten borrelen en gisten, het kostte hem en zijn team uiteindelijk een jaar voorbereiding, vier maanden draaien en een half jaar postproductie voordat Pan’s Labyrinth gereed was. Voor deze even lieve als bizarre mix van horror, fantasy en drama werden bijvoorbeeld 34 verschillende sets gebouwd om zo het donkere uiterlijk zo precies mogelijk onder controle te houden. Niets werd zo aan het toeval overgelaten. Met scherp oog voor detail, kleurgebruik en vormgeving zijn Del Toro en zijn team er in geslaagd om een geheel op zichzelf staande sprookjeswereld te creëren die, zoals het klassieke sprookjes betaamt, afwisselend de vorm van een onschuldige droom en dat van een monsterlijke nachtmerrie aanneemt.

Het centrale karakter in Pan’s Labyrinth is het 10-jarige meisje Ofelia. Het is 1944, de Spaanse Burgeroorlog is al vijf jaar voorbij, maar in de noordelijke regio Navarra vechten rebellen nog altijd tegen de fascisten en monarchisten van Franco, de latere dictator van het land. Ofelia verhuist samen met haar zwangere moeder naar die bewuste regio, waar haar stiefvader als de verantwoordelijke fascistische leider de rebellen bestrijdt. Met leren handschoentjes, strak achterover gekamd haar en een onafscheidelijke sigaret wordt deze kapitein Vidal gespeeld door de in slechteriken gespecialiseerde Sergi López, bekend van zijn diabolische rol in Harry, Un Ami Qui Veut du Bien. Als het niet blijkt te boteren tussen Vidal en Ofelia, vlucht het meisje in haar fantasierijke verbeelding.

Zo wordt ze al snel na aankomst bij haar stiefvader door een wonderlijk beestje naar Pan gebracht, de Griekse god van dieren, natuur en vruchtbaarheid. Dit zonderlinge wezen met geitenhoorns, hoeven en een menselijk bovenlichaam verzekert het meisje een prinses te zijn; dochter van de koning van de elfen- en onderwereld. Pan geeft Ofelia de kans om over haar koninkrijk te beschikken door drie opdrachten uit te voeren, waar ze niemand iets over mag vertellen. Intussen vecht en martelt Vidal er lustig op los in de echte wereld van Pan’s Labyrinth. De film wil daarmee veel meer zijn dan slechts een fantasyfilm over de verbeeldingskracht van een jong meisje. Del Toro plaatst het fascistische Franco-regime, gepersonifieerd door Kapitein Vidal, rechtstreeks tegenover de kinderlijke onschuld, om zo zijn afschuw voor dit regime een vorm te geven.

De vormgeving van Guillermo del Toro’s zesde en meest ambitieuze project is verbluffend. De rijk aangeklede, enorm gedetailleerde sets zijn een genot om te zien, en de drie opdrachten die Ofelia uitvoert zijn de fantasievolle hoogtepunten van Pan’s Labyrinth. Daartegen steekt de ruime aandacht voor de wat al te clichématige figuur Kapitein Vidal helaas wat magertjes af. De drijvende kracht achter de verhalende ontwikkeling van dit nachtmerrieachtige sprookje is Ofelia, waardoor de te nadrukkelijke aandacht voor de eendimensionale Vidal de film uit balans trekt na het sterke eerste half uur. Dat mensen hebben bewezen monsterlijker te kunnen zijn dan veel fantasiegedrochten wordt als centraal thema duidelijk naar voren gebracht, maar Del Toro maakt er met deze filmische aanklacht tegen het fascisme vooral een visueel feest van.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Paradiso)

Angel

2007-04-26T11:04:00.000+02:00

Regie François Ozon Cast Romola Garai, Sam Neill & Charlotte Rampling Speelduur 134 minuten Jaar 2007

Het is alweer de negende speelfilm van Frankrijks lievelingsprovocateur François Ozon, en zijn eerste Engelstalige productie. Ozon brak in 2001 door met Sous le Sable en verwierf in eigen land onsterfelijkheid door zijn mierzoete musical-whodunit 8 Femmes waarvoor hij zelfs Catherine Deneuve aan het dansen kreeg. Na een drietal subtielere producties, waaronder het sterke Le Temps Qui Reste komt Ozon nu met een ambitieuze verfilming van Elizabeth Taylors gelijknamige roman uit 1957.

Angel Deverell is een dromerige, dwarse puber rond de eeuwwisseling in een klein, Engels dorpje. Haar moeder beheert een kruidenierswinkeltje, maar Angel heeft geen enkele intentie om de zaak ooit over te nemen, want schrijver is wat ze wil worden. Ze leeft, droomt en ademt verhalen, waar alles voor moet wijken. Als op zeer jonge leeftijd een van haar boeken wordt gepubliceerd, kan Angel het zich veroorloven om haar hele leven in te richten als een van haar verhalen: zoet, kitsch en ver, ver weg van de realiteit. Van een koppig meisje verandert ze razendsnel in een onuitstaanbaar ijdel, arrogant en verwend wicht, waar de honden geen droog brood van lusten.

Ozon heeft Angel, gespeeld door betrekkelijke nieuwkomer Romola Garai, werkelijk geen enkele verzachtende karaktertrek meegegeven, en dat is maar goed ook, want de bittere kant van Angel moet tegenwicht bieden aan het edelkitscherige, kasteelromannerige verhaal dat volledig dichtgesmeerd is met vioolmuziek, regenbogen, bliksemschichten en balzalen. Als enorm liefhebber van de Hollywood jaren vijftig melodrama’s gooit Ozon alle remmen los, compleet met felroze openingsletters, een keur aan luxe huisdieren en shots met erg nadrukkelijke back projection. Dit is de techniek die veel wordt gebruikt voor shots van personages in auto’s en treinen, waarvoor acteurs eerst in een studio worden gefilmd en waar achter later de achtergrond wordt gemonteerd.

De uiteindelijke val van het verwende nest is geheel trouw aan de roman van Elizabeth Taylor onherroepelijk en venijnig genoeg om te plezieren. François Ozon vraagt echter veel geduld van de kijker, die moet blijven proberen om door en over de zoete taart heen te kijken, want het is een gevaarlijk staaltje balanceren dat de regisseur uitvoert. Van de acteurs overtuigen vooral Lucy Russell als de hopeloos verliefde dienstmeid en Charlotte Rampling als de bitchy vrouw van de uitgever van Angels flutromannetjes. Alle dik aangezette knipogen ten spijt schuilt er in Angel een met veel schwung vertelt verhaal over het ten ondergaan van ijdelheid en arrogantie. Succes en geld maken niet gelukkig, liefde voor jezelf en je omgeving wel, zo leert salonprovocateur Ozon ons met zijn nieuwste.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

I Don't Want to Sleep Alone

2007-04-20T00:57:00.000+02:00

Regie Tsai Ming-Liang Cast Chen Shiang-Chyi, Lee Kang-Sheng & Norman Atun Speelduur 118 minuten Jaar 2006

Lange, statische shots zijn kenmerkend voor de in Maleisië geboren, maar in Taiwan wonende en werkende regisseur Tsai Ming-Liang, bekend van The Hole en The Wayward Cloud. Ook is hij dol op shots van water, van rook en van zwijgende personages. En met zijn vaste acteur Lee Kang-Sheng maakte Tsai inmiddels al elf speelfilms. In I Don’t Want to Sleep Alone speelt Lee zelfs een dubbelrol. De film, waarvoor de regisseur terugkeerde naar Maleisië, maakte vorig jaar deel uit van ‘New Crowned Hope’, een initiatief ter ere van de 250e geboortedag van componist Mozart.

Drie mensen met uiteenlopende achtergrond komen elkaar in I Don’t Want to Sleep Alone tegen, stoten elkaar af en trekken elkaar aan als in een dans. De eerste is serveerster Chyi in Kuala Lumpur. In haar onderkomen boven het café verzorgt ze de verlamde zoon van haar bazin. Gepraat wordt er niet. Ze wast de man en onder druk van haar bazin bevredigt ze hem seksueel. Buiten is de situatie niet veel rooskleuriger. De straten van de grote stad worden door Tsai Ming-Liang gevangen in documentaireachtige beelden die de Maleisische regering zo onflatteus vond dat ze de gehele film direct verbood.

’s Nachts op straat wordt de Chinese dakloze Hsiao-kang opgelicht en in elkaar geslagen. Als een tiental illegale arbeiders uit Bangladesh hem al slepend met een enorm matras aantreft, rollen ze hem erin en nemen hem mee naar hun armoedige kamers. Eén van hen, de werkloze Rawang, neemt de taak op zich om de Chinees op te lappen. Hij verzorgt hem opvallend liefdevol tot Hsiao-kang weer op krachten is. Eenmaal het mannetje komt hij serveerster Chyi tegen en wordt verliefd. Rawang wordt jaloers en zo dansen ze om elkaar heen tot er op een avond giftige dampen over Kuala Lumpur drijven en alles samenkomt.

De plek waar de levens van de drie vreemdelingen elkaar kruisen is een zeer symbolische. Tsai Ming-Liang trof tijdens de voorbereidingen in de hoofdstad een verlaten gebouw aan, waarin een enorme donkere plas regenwater stond. Het gebouw, waar de regisseur niets aan veranderde, is een herinnering aan de grote economische recessie, waardoor duizenden arbeiders hun werk verloren. Ook de grote aantallen illegale werknemers die zich begin jaren negentig in Kuala Lumpur vestigden, leven sindsdien in armoede. Het was oorspronkelijk dan ook het idee om een film te maken rondom een dergelijke groep illegalen die geen vrijheid om te leven hebben.

In I Don’t Want to Sleep Alone draait alles om vrijheid van leven, vrijheid van dromen, vrijheid van bewegen en vrijheid van seks. Tsai Ming-Liang legt in deze negende speelfilm bijzonder weinig uit. Veel aspecten kunnen naar eigen inzicht geïnterpreteerd worden. Zo is er bijvoorbeeld veel voor te zeggen dat de Chinese Hsiao-kang slechts een droom is van de verlamde man. Niet alleen omdat beide personages door dezelfde acteur worden gespeeld, maar ook omdat de twee mannen in de voorlaatste scène vlak boven elkaar liggen. Ook het einde is ambigu en bloedmooi zoals de hele film, waarin met bijzonder lange shots en met minimale dialoog een portret wordt geschilderd van de belemmeringen die de grote stad oplegt, waarin verschillende bewoners verstrikt raken.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

Filmmuseum Biënnale (11 - 15 april 2007)

2007-04-12T10:29:00.000+02:00

Ninotchka (1939)

Op woensdag 11 april opende actrice Johanna ter Steege in het Muziekgebouw aan ’t IJ de derde editie van de Filmmuseum Biënnale. Onder het motto ‘een feest voor oog en oor’ richt dit filmfestival zich van 11 tot en met 15 april op het vergroten van de aandacht voor filmhistorie en op het belang van filmrestauratie. De nadruk ligt op de eerste decennia van de filmgeschiedenis met nieuwe, live uitgevoerde soundtracks bij stille films. Er is ook veel aandacht voor filmhistorische vondsten en een aantal klassieke speelfilms uit de eigen collectie van het Filmmuseum.

(Mabel Normand 1892-1930)

Mabel Normand werd wel de vrouwelijke Charlie Chaplin genoemd en speelde tussen 1910 en 1927 in ruim tweehonderd films, voor het merendeel slapsticks. Met name het Amerikaanse publiek smulde van haar vele optredens en niet in de laatste plaats vanwege de schandalen waarin ze verzeild raakte door haar affaires en rijkelijke cocaïnegebruik. De vondst van de verloren gewaande komedie The Floor Below uit 1918 was voor het Filmmuseum reden om Mabel Normand een prominente plek te geven tijdens deze derde Biënnale. Er staan drie lange speelfilms en vijf korte films met Normand op het programma. Met de vertoning van The Floor Below, voor de gelegenheid voorzien van een nieuwe score van Fay Lovsky, wordt op 11 april de aftrap gegeven van de Filmmuseum Biënnale 2007.

‘Artists in Focus’ zijn dit jaar Paul en Menno de Nooijer, van wie het Filmmuseum het gehele oeuvre heeft aangekocht. De verzameling van vader en zoon De Nooijer behelst vele korte en lange experimentele films vanaf 1972, waarin ze met gebruik van de technieken stop-motion en pixellation zowel personen als objecten op een uiterst absurdistische manier door de ruimte laten bewegen. Hun werk laat zich kenmerken door een surrealistische eigen beeldtaal waarin alles mogelijk lijkt. Tijdens de vijfdaagse Biënnale staat verder een aantal gerestaureerde titels op het programma, waaronder de Oostenrijkse stille film Der Mandarin uit 1918, Night of the Hunter (lees ook de recensie), Ninotchka met Greta Garbo en mijn speciale tip voor deze derde Biënnale: Such Men Are Dangerous met Bela Lugosi.

Elinor & Ludwig in Such Men Are Dangerous

Laatstgenoemde film werd in 1930 geregisseerd door Kenneth Hawks, broer van gerenommeerd Hollywoodregisseur Howard Hawks. De film is een parabel rondom de eeuwenoude wijsheden dat liefde niet te koop is én dat plastische chirurgie niet zaligmakend is. Op de originele Nederlandse tussentitels wordt Such Men Are Dangerous aangekondigd als ‘De Man met het Dubbelen Gelaat’ en als ‘De Vrouw met de Doodgewaande Echtgenoot’. Het draait om de rijke, maar lelijke Ludwig Kranz die trouwt met de jonge vrouw Elinor. Tijdens het huwelijksfeest walgt ze plotseling toch van zijn gelaat en vlucht. Maar Ludwig bedenkt een plan om haar terug te winnen. Hij laat zich uit een vliegtuig vallen met een onopgemerkte parachute, waarna hij voor dood wordt versleten. In werkelijkheid crashte tijdens die opname overigens het vliegtuig met regisseur Hawks en tien crewleden, die het niet overleefden.

Ludwig haast zich daarop naar Dr. Erdmann, ‘Eén der Grootste Chirurgen der Plastiek’, een rol van Bela Lugosi. Aangekomen in zijn dokterspraktijk doet Ludwig zijn zonnebril af, waarop Dr. Bela zich onverwachts een hoedje schrikt. Wellicht een vreemde reactie van een plastisch chirurg, maar in de film is het in lijn met Lugosi’s gebruikelijke schmierende spel. Als de operatie eindelijk achter de rug is, probeert Kranz opnieuw om Elinor voor zich terug te winnen. Uiteraard gaat dat niet zo maar, want ware schoonheid zit natuurlijk van binnen. Such Men Are Dangerous wordt op 13 april live voorzien van de nieuwe score van Rainer Hensel. De Filmmuseum Biënnale vindt van 11 tot en met 15 april plaats in het Filmmuseum Vondelpark, het Muziekgebouw aan ’t IJ, kerkgebouw De Duif en bioscoop Tuschinski.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright picture: Filmmuseum)

Nue Propriété

2007-04-05T09:50:00.000+02:00

Regie Joachim Lafosse Cast Isabelle Huppert, Jérémie Renier & Yannick Renier Speelduur 95 minuten Jaar 2006

In 2000 stonden de twee acteerkanonnen Isabelle Huppert en Jérémie Renier al eens tegenover elkaar in de film Saint-Cyr, en nu is Renier (1981) inmiddels zo ver ontwikkeld als acteur dat hij zich moeiteloos staande kan houden naast het grootste talent van de hedendaagse Franse cinema. Huppert speelt in Nue Propriété de rol van Pascale, de gescheiden moeder van de tweeling Thierry en François die ook in het echte leven broers van elkaar zijn. Alhoewel de jongens eigenlijk al te oud zijn om nog bij hun moeder te wonen, slaat haar beslissing om het ouderlijk huis te verkopen in als een bom.

In lange, statische shots vangt de Belgische regisseur en schrijver Joachim Lafosse (1975) het beklemmende gezinsleven van Pascale, Thierry en François. Sinds Pascale gescheiden is van haar man heeft haar zoon Thierry langzaam de vaderrol overgenomen. Hij reageert dan ook het felst als Pascale hen vertelt dat ze erover nadenkt om het huis te verkopen. Ze wil van de opbrengst een klein hotel-restaurant openen met haar nieuwe liefde, de Vlaming Jan. Geen haar op Thierry’s hoofd peinst er echter over om hun ouderlijk huis op te offeren voor de droom van zijn moeder. François is zachtaardiger en ziet er zelfs een mogelijkheid in om een nieuwe start te maken.

Verwijten, scheldpartijen en vlijmscherpe observaties vliegen over de eettafel, waar veel van de scènes in Nue Propriété zich afspelen. Het is al snel duidelijk dat regisseur Lafosse het huis behandelt als een van de hoofdpersonages, omdat het zowel de eenheid als de blokkade van het gebroken gezin symboliseert. De drie levens van moeder en tweeling staan al jaren op een dood punt. Pascale en François willen verder, maar weten niet precies hoe. Moeder Pascale durft haar nieuwe vriend Jan niet eens voor te stellen en strooit met halve waarheden en verwijten: “Als jullie er niet waren geweest, was ik al lang vertrokken.” Het huis is te klein geworden voor dit gezin, maar weggaan valt hen allen zwaar.

Jérémie en Huppert stelen de show in dit beklemmende, soms wat theatrale portret van gezinsverdriet, waarin het de drie maar niet lukt om na de scheiding de draad weer op te pakken en de schaduw van de afwezige vader van zich af te werpen. Geen van hen wil de rigoureuze beslissing nemen en als moeder Pascale het dan toch probeert, valt het gezin uit elkaar. De tragische afloop van hun geschiedenis hangt over de film heen en verbaast uiteindelijk niet. Pas op het einde verlaat de camera symbolisch zijn statief en beweegt zich vrijelijk door en weg van het huis als de vastgeroeste gezinsbanden zijn losgetrokken. De prijs daarvoor was echter hoger dan verwacht.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

Night of the Hunter

2007-04-05T09:49:00.000+02:00

Regie Charles Laughton Cast Robert Mitchum, Lillian Gish & Shelley Winters Speelduur 93 minuten Jaar 1955

Acteur Charles Laughton (1899-1962) werkte onder vermaarde regisseurs als Billy Wilder, Alfred Hitchcock, Stanley Kubrick en Otto Preminger, en won een Oscar voor zijn rol in The Private Life of Henry VIII. In 1955 stond Laughton zelf achter de camera voor de sprookjesachtige noir-thriller Night of the Hunter met Robert Mitchum. Het werd een eenmalig avontuur, want de film werd neergesabeld door pers en publiek, waarop Laughton besloot nooit meer een film te regisseren. Jaren nadien bewierookt als meesterwerk en nu compleet gerestaureerd brengt het Filmmuseum Night of the Hunter uit in drie kopieën.

West-Virginia tijdens de Grote Depressie in de crisisjaren dertig. Robert Mitchum is Harry Powell, een diepgelovige seriemoordenaar die in naam van God de wereld schoon wast van het kwaad dat naar zijn mening overal schuilt: in muziek, parfum, drank en dans. Direct al in de eerste scènes biecht hij een flink aantal moorden op en vraagt de lieve Heer: “Wat wordt het dit keer God, weer een weduwe? Hoeveel zijn het er nu al? Zes, twaalf; ik ben de tel kwijt.” Verkleed als priester is Powell op weg naar het gezin van een voormalige celmaat die vast zat voor een gewapende overval. Deze Ben Harper vertelde in zijn slaap dat hij de vindplaats van zijn laatste buit had toevertrouwd aan zijn twee kinderen. Powell is vastbesloten om hen het geld te ontfutselen.

De in Engeland geboren, klassiek geschoolde acteur Laughton verfilmde de gelijknamige roman met een zeer fijn oog voor detail, sfeer en compositie. Hij heeft daarbij goed gekeken naar het Duitsexpressionisme van bijvoorbeeld Das Kabinett des Doktor Caligari, waar hij de nadruk op dramatische compositie en lichtval vandaan haalde. Ieder shot in Night of the Hunter is zeer zorgvuldig geconstrueerd om een maximaal dramatisch effect te bereiken door een scherp onderscheid tussen zwart en wit. Schaduwen regeren dan ook van begin tot eind en geven de film een sterke, onderhuidse spanning mee die tot meesterlijke hoogte wordt gevoerd door de dominante, dreigende rol van Robert Mitchum.

Met zijn fysieke aanwezigheid en bassende stem is Mitchum de perfecte vertolker van seriemoordenaar Powell, een incarnatie van Blauwbaard uit 'De Sprookjes van Moeder de Gans' van de zeventiende-eeuwse schrijver Charles Perrault. In dit sprookje mag de jonge vrouw van de woeste Blauwbaard in alle kamers van zijn reusachtige kasteel komen, behalve in eentje. Als ze uiteindelijk toch besluit te gaan kijken, treft ze in die kamer de lijken van al zijn eerdere vrouwen aan. In Night of the Hunter dicteert Powell ook wat iedereen wel en niet mag doen. Zo staan er op zijn knokkels de woorden LOVE en HATE getatoeëerd, aan de hand waarvan deze neppriester het de wereld wel even zal uitleggen.

De expressionistische compositie, het verbluffende camerawerk, de meesterlijke rol van Mitchum en het duistere, sprookjesachtige script maken van Night of the Hunter een waar meesterwerk, waaraan sindsdien door vele filmmakers is gerefereerd. Onder andere in Spike Lees Do the Right Thing, Joel Coens The Man Who Wasn’t There, Martin Scorseses Cape Fear en Jim Sharmans The Rocky Horror Picture Show om er maar een paar te noemen. Het sombere script viel zoals gezegd in 1955 bij pers en publiek in het verkeerde keelgat, waarop de uitzonderlijk getalenteerde filmmaker Laughton het uit onvrede bij deze ene film heeft gelaten. Met deze nauwkeurig gerestaureerde print is de film nu gelukkig in al zijn pracht te bewonderen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

The Monastery - Mr. Vig & The Nun

2007-03-29T11:47:00.002+02:00

Regie Pernille Rose Grønkjær Cast Jørgen Laursen Vig, zuster Amvrosija e.a. Speelduur 84 minuten Jaar 2006

Afgelopen december won de Deense filmmaakster Pernille Rose Grønkjær (lees ook het interview) met haar documentaire The Monastery – Mr. Vig & The Nun de grote prijs op het IDFA: de Joris Ivens Award 2006 ter waarde van 12.500 euro. De jury roemde in haar rapport “het perfect uitgevoerde, filmische vakmanschap en de vertelstijl van de maker” en noemde Grønkjærs documentaire hun “onbetwiste eerste keuze” van de achttien films in competitie.

Er was eens… in het koude noorden van Denemarken een oud, vervallen kasteel van een man met een woeste baard. Deze Jørgen Vig kocht het kasteel ooit voor een appel en een ei en droomde er sindsdien van om er een klooster in te maken. Door de jaren heen probeerde de zonderlinge pastor er monniken of nonnen voor te interesseren, maar nooit lukte het om die droom te verwezenlijken. Aan de locatie zal het niet hebben gelegen, want het kasteel ligt mooi verscholen in de bossen, ver weg van de corrumperende mensenwereld. Maar nu, aan het einde van zijn leven lukt het de 82-jarige Vig om de aandacht te wekken van de Russisch-orthodoxe kerk: het startpunt van deze documentaire.

Het Russische Patriarchaat stuurt een delegatie van twee nonnen en een klusjesman om onder leiding van zuster Amvrosija het kasteel in Hesjberg te inspecteren. Het slot is na vijftig jaar bewoning met minimaal gepleegd onderhoud een totale bouwval, waar de nonnen argwanend hun ronde doen. Zuster Amvrosija ontpopt zich direct al als een zeer pragmatisch leidster, die staat te popelen om van het kasteel een heiligdom te maken. Na de inspectie en taxatie spreken ze af dat Vig tot de volgende zomer de tijd heeft om enkele noodzakelijke aanpassingen aan het kasteel te doen. Regisseuse Grønkjær volgt Vig gedurende de lange maanden dat hij het kasteel bewoonbaar probeert te maken.

Soms horen we Grønkjær de vragen stellen, en op een bepaald moment zien we haar zelfs meehelpen met een klein klusje. De directe interactie tussen maker en onderwerp geeft The Monastery – Mr. Vig & The Nun een heel vertrouwd, persoonlijk gevoel en het zal moeite kosten om Vig niet in je hart te sluiten. Soms open, soms tegenstribbelend, maar altijd mompelend geeft hij antwoord op de openhartige vragen van Grønkjær. Als ze vraagt naar de liefde, vertelt Vig dat het voor hem gewoon een woord is: “Ik weet er niets van.” Ooit heeft hij wel iets speciaals gevoeld voor een vrouw, “maar er zal wel iets mis zijn geweest met haar neus, want daar ben ik heel gevoelig voor.”

Het is een vreemde snuiter die Vig en als dan de zomer aanbreekt en de nonnen terugkeren, wordt de kasteelheer onder het oog van de camera sterk op zichzelf teruggeworpen. Zuster Amvrosija is namelijk niet de gemakkelijkste en vele malen besluitvaardiger dan dromer Vig. Hoewel hij zijn kasteel kosteloos ter beschikking stelt, weet Amvrosija dat je met ideeën en praatjes geen klooster bouwt, en zet ze alles op alles om er iets moois van te maken. Haar confronterende en wat dwingende aanwezigheid haalt het bloed onder Vigs nagels vandaan. Als Grønkjær opmerkt dat hij erg boos lijkt op de hoofdnon, bekent Vig: “Ik houd nu eenmaal niet van mensen.”

Bewust opgezet en gestructureerd als een sprookje presenteert regisseuse Grønkjær in krap anderhalf uur een tijdloos document waarin je van de ene verwondering in de andere valt. Dankzij de warme, persoonlijke aanpak van Pernille Rose Grønkjær wordt het fascinerende verhaal van de excentrieke oude baas een fantastische documentaire… en een modern sprookje.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinema Delicatessen)

Anche Libero Va Bene

2007-03-29T11:47:00.001+02:00

Regie Kim Rossi Stuart Cast Kim Rossi Stuart, Alessandro Morace & Marta Nobili Speelduur 108 minuten Jaar 2005

In Italië is acteur Kim Rossi Stuart een befaamd film- en theateracteur en bekend als zoon van genreacteur Giacomo Rossi Stuart, gerenommeerd bijrolspeler in vele horrorfilms en spaghettiwesterns. Buiten de landsgrenzen brak zoon Kim drie jaar geleden door met de film Le Chiavi di Casa, waarin hij een jonge vader speelt die na zestien jaar tegen wil en dank zijn gehandicapte zoon leert kennen. Ook in zijn regiedebuut Anche Libero Va Bene draait het om verstoorde gezinsrelaties.

Achter het rommelige, maar gezellige huishouden van de alleenstaande vader Renato, zoon Tommi en dochter Viola broeit, borrelt en kookt het van gevoelens van eenzaamheid, schuld, haat en ontroostbaarheid. Moeder Stefania heeft haar gezin enige tijd geleden verlaten voor een andere man, en sindsdien worstelen de drie zich door deze periode van acceptatie heen. Vooral vader Renato leeft op zijn tandvlees en krijgt om het minste of geringste ernstige woedeaanvallen. De elfjarige Tommi vlucht op die momenten naar zijn privéstek op het dak van het huis, waar hij met een verrekijker de buurt kan bespieden. Als moeder Stefania op een dag in de gang van hun woongebouw staat, barst de bom.

De pijnlijke momenten bereiken met dit onaangekondigde bezoek van Stefania een voorlopig hoogtepunt als de heetgebakerde Renato compleet uit zijn plaat gaat in het bijzijn van zijn twee kinderen. Vooral Renato, maar ook Stefania maken keer op keer de klassieke fout om hun kinderen te veel deelgenoot van hun eigen frustraties te maken. Het liefste bijt je hen vanuit je bioscoopstoel herhaaldelijk wat goed advies toe. Het centrale thema van Anche Libero Va Bene is hoe onmogelijk ouders het hun kinderen kunnen maken om nog kind te zijn. De kijker ziet het vanaf de zijlijn met lede ogen aan: zowel het incasseringsvermogen als de vergevingsgezindheid van de kinderen is groot, maar ze moeten later ongetwijfeld de tol betalen.

Kim Rossi Stuart, behalve regisseur en acteur ook verantwoordelijk voor het script, richt zich vooral op Tommi, een fantastische rol van Alessandro Morace. Gevangen tussen de emotionele druk van het gezin en de gebruikelijke ellende van het opgroeien, vindt Tommi niet alleen op het dak, maar ook bij de onderburen een veilige plek. De buren zijn een op het eerste gezicht perfect gezin: er wordt naar hun zoon geluisterd, er is geld en een positieve atmosfeer. Een wereld van verschil met Tommi’s eigen huis, wat steeds opnieuw wordt onderstreept door papa’s enorme bord voor zijn kop. Als hij zijn zoontje, die zelf liever wil voetballen, vergezelt naar een zwemwedstrijd en zich als een gefrustreerde huistiran gedraagt, kookt je bloed van woede door het besef dat Tommi geen keuze heeft omdat het nu eenmaal zijn vader is.

Op een pijnlijke, herkenbare manier schetst Kim Rossi Stuart een portret van de hemelsbrede afstand tussen de wereld van volwassenen en die van hun kinderen. Het is te prijzen dat hij dit emotionele onderwerp zo akelig realistisch durft neer te zetten zonder valse sentimenten op te roepen of pasklare antwoorden te geven. Anche Libero Va Bene is een emotionele achtbaan waar niet iedere kijker tegen bestand zal zijn. Het pretentieloze, onverbiddelijke script raakt in combinatie met de vlekkeloze regie en de sterke casting vele snaren en laat je uitgeput achter.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

Ghost Rider

2007-03-29T11:44:00.000+02:00

Regie Mark Steven Johnson Cast Nicolas Cage, Peter Fonda & Sam Elliott Speelduur 110 minuten Jaar 2007

De even bassend als zanderig klinkende stem van Sam Elliott, eerder verantwoordelijk voor de voice-over van The Big Lebowski en vorig jaar nog te zien als de Marlboro Man in Thank You For Smoking, vertelt nog voor de prachtig vormgegeven openingscredits over een duivelse legende. Volgens overlevering zou er een man hebben bestaan die voor de duivel een lijst met duizend zielen vergaarde, maar toen besloot hem niet aan de duivel terug te geven omdat daarmee de hel op aarde zou worden ontketend. Deze lijst wordt in Ghost Rider de inzet van de strijd tussen mens en Mephistopheles zelf.

In deze duivelse bikerfilm naar een stripverhaal van Marvel Comics wordt de rol van de duivel ingetogen gespeeld door Peter Fonda, die zonder twijfel is gekozen vanwege zijn onsterfelijke rol in de bikermovie of all bikermovies: Easy Rider. Hier stelt hij de jonge stuntmotorrijder Johnny Blaze voor de keuze om voor hem te gaan rijden in ruil voor de gezondheid van zijn zieke vader. Blaze twijfelt niet en ondertekent het contract. Jaren later zien we de door Nicolas Cage met een bespottelijk toupet vertolkte Blaze als succesvolle stuntrijder de ene spectaculaire stunt na de andere uitvoeren. Steeds opnieuw zoekt hij een nog grotere uitdaging, zoals de ‘Leap of Death’ waarbij hij met zijn motor over zes helikopters met bewegende rotorbladen springt.

In een volstrekt onduidelijke monoloog vertelt Blaze waarom hij de dood tart met zijn stunts. Iets over het krijgen van een tweede kans, en: “Ik wil van iets negatiefs iets positiefs maken.” Pas na een half uur komt Johnny Blaze erachter dat hij al die tijd van een wisse dood werd gered door zijn oude contract met de duivel. Deze Mephistopheles zoekt hem namelijk op met de opdracht om zijn zoon Blackheart te vermoorden, die achter zijn rug de lijst met duizend zielen zoekt om de wereld mee te domineren. Een keuze heeft Blaze niet, en in een handomdraai wordt hij een zogenaamde Ghost Rider in dienst van de duivel. Vanaf het moment dat Blaze het op moet gaat nemen tegen Blackheart en diens vrienden Gressil, Wallow en Abigor, krijgt de film langzaam richting.

Helaas worden deze vijanden nergens een echte bedreiging voor de Ghost Rider met zijn vlammende motor en dito ogen. Zijn belangrijkste wapen is zijn vlammende blik, zo vertelt zijn vriend, de doodgraver: “Met jouw blik verschroei je de ziel van de slechteriken van de wereld.” Het levert geen indrukwekkende scènes op, wat ook ligt aan de hoogdravende, niet serieus te nemen oneliners van de Ghost Rider, die met een te dik aangezette stem criminelen de les leest. De makers vonden zijn strijd met de duivel, de vier gevallen engelen en de politie echter niet interessant genoeg en schreven er nog een overbodige romance bij met zijn ex-vriendin Roxanne Simpson, een vervelende rol van Eva Mendes die zoals haar karakternaam doet vermoeden weinig chic is en zo oppervlakkig als een stripfiguur.

De cgi en artdirection zijn soms verbluffend mooi en vormen samen met de dankbare rol van Sam Elliott voor de enige geslaagde momenten uit deze zwakke Marvel Comicsverfilming. Voor de rest wil het maar niet spannend worden wat te wijten is aan de futloze bad guys, de op de automatische piloot spelende Cage en het slappe script dat geen keuze maakt tussen de romantiek en het actiespektakel. Ghost Rider is daarmee een niet-enerverende verfilming van een van de onbekendere titels uit de Marvelreeks geworden.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Sony Pictures)

Death of a President

2007-03-22T10:43:00.000+01:00

Regie Gabriel Range Cast Hend Ayoub, Brian Boland, James Urbaniak Speelduur 93 minuten Jaar 2006

Natuurlijk bestaat er niet zoiets als dé waarheid. Ook de realiteit is maar net hoe je het op een bepaald moment ziet, hoort, voelt of proeft. Vast staat wel dat mensen geneigd zijn om hun waarheid te verkondigen en te verdedigen als zijnde keihard feitenmateriaal. Vooral politici, advocaten en andere fantasten zijn daar doorgaans erg bedreven in, terwijl iedereen weet dat zij slechts hun eigen versie verkopen. In Death of a President wordt gespeculeerd hoe een moord op de huidige president George W. Bush zal leiden tot het doelbewust ombuigen van feiten door de media en regering om zo een realiteit te creëren voor het volk, dat koste wat kost niet in paniek mag raken.

Uit angst voor rellen en negatieve publiciteit werd Death of a President op het afgelopen filmfestival van Toronto in de programmaboekjes slechts aangeduid met D.O.A.P.. De moord op een zittende president is uiteraard een riskant onderwerp voor een schijndocumentaire, en al helemaal in deze licht ontvlambare tijden. Uiteindelijk is Death of a President geen filmisch dynamiet geworden, maar een actuele, wat simplistische oproep om zo voorzichtig mogelijk om te gaan met de feiten die voor je liggen. De film kun je dan ook zien als een waarschuwing aan de huidige regering van de Verenigde Staten om zich niet aan dezelfde steen te stoten als die in Irak, waar door een verkeerde voorstelling van zaken vele (burger)rechten zijn en worden geschonden.

Na een korte openingsscène waarin een Syrische moslima zich afvraagt waarom de moordenaar nooit van tevoren na heeft gedacht over de consequenties van zijn daad, zien we de aankomst van president Bush op het vliegveld van Chicago. Geen acteur, geen afstandsshot waarin niemand echt te herkennen valt; nee, we zien de echte president daar uit dat vliegtuig stappen. Gedurende de hele film worden echte beelden, foto’s en geluidsfragmenten vermengd met fictie. Op deze manier wordt de inhoudelijke boodschap kunstig onderstreept: in de film worden de regering en media beschuldigd van het vervormen van de realiteit, maar de film creëert met al dat knip-en-plakwerk ook zelf een nieuwe werkelijkheid.

In de straten van Chicago zijn grootscheepse demonstraties te zien, waarvan onduidelijk is of deze in scène zijn gezet of niet. Tussen de beelden van de aankomst en toespraak van Bush door worden mensen van de geheime dienst en de FBI geïnterviewd, en zien we vele grofkorrelige beelden van de beveiligings- en stadscamera’s die Death of a President een enorm realisme meegeven. Als een Syrische man wordt opgepakt, die ooit in een Afghaans kamp een korte training heeft ondergaan, is de zaak voor de Amerikaanse regering gesloten, want dat verhaal past perfect in het War on Terror-plaatje. Dick Cheney zien we het presidentsschap overnemen en de staatsbegrafenis van George W. Bush ziet er akelig realistisch uit.

Zo gedegen als de makers middels sluwe montage een nagenoeg perfecte schijndocumentaire hebben afgeleverd, zo duidelijk is hun boodschap dat je voorzichtig om dient te springen met feiten, leugens en halve waarheden, en al helemaal op het allerhoogste niveau waar de verschillende media miljoenen mensen bereiken. Nadeel is dat deze boodschap, zeker vandaag de dag, als bekend mag worden verondersteld en dus een nogal karige ruggengraat vormt van Death of a President, dat na afloop vooral als technisch geslaagd maar als inhoudelijk erg overbodig kan worden beschouwd.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

Offside

2007-03-22T10:33:00.000+01:00

Regie Jafar Panahi Cast Sima Mobarak-Shahi, Shayesteh Irani, Ayda Sadeqi Speelduur 93 minuten Jaar 2006

De Iraanse speelfilms die het Westen weten te bereiken, stemmen over het algemeen in een aantal dingen overeen: eindeloze shots van kale landschappen, overdadige symboliek, het ontbreken van geschoolde acteurs en sinds enige tijd het gebruik van de digitale camera. Offside past in deze trend, maar blijft door Panahi’s zwakke uitvoering kwalitatief ver achter.

Abbas Kiarostami (The Wind Will Carry Us), Jafar Panahi (The Circle), Ali Raffi (The Fish Fall in Love) en Bahman Ghobadi (Turtles Can Fly) zijn de vier succesvolste Iraanse filmmakers van de laatste jaren. In tegenstelling tot de vele honderden scripts en voltooide speelfilms die de strenge Islamitische Censuur Commissie niet overleefden, bereikten hun films het Westen wel. Het rigide beleid van de conservatieve beleidsmakers in Iran, de zogenaamde Ayatollahs, heeft er toe geleid dat slechts één bepaald type speelfilm zijn weg weet te vinden naar de internationale filmfestivals.

Het is dan ook allesbehalve toevallig dat bovenstaande regisseurs allen grossieren in poëtische beeldtaal, een documentairestijl en het gebruik van amateurs. Iedere directe kritiek op de Iraanse dictatuur zal nooit de strikte Islamitische censuur overleven. De desbetreffende film kan een internationale release dan wel vergeten. Indirecte verwijzingen naar de nationale misstanden zijn de enige manier om een film gemaakt te krijgen. Ook de door Iraanse filmmakers omarmde digitale camera is daarvan een uitvloeisel, want hoe goedkoper de productiekosten, hoe kleiner het financiële risico voor de maker als zijn project in een laat stadium gecensureerd of zelf verboden wordt. Ongeschoolde acteurs worden dan ook vaak ingezet om de financiële strop te minimaliseren.

Jafar Panahi's eerdere films The Circle en Crimson Gold werden door de Censuur Commissie verboden op basis van de thematiek inzake sociale misstanden zoals vrouwendiscriminatie. Panahi wist beide films toch het land uit te krijgen, waarna ze vele prijzen wonnen op diverse filmfestivals. Gezien het thema van zijn nieuwste film Offside is het niet verwonderlijk dat ook deze de censuur niet is doorgekomen. In de met een Zilveren Beer onderscheiden komedie over de onmogelijkheid voor vrouwen om een voetbalwedstrijd bij te wonen, toont Panahi aan hoe weinig vrouwen in de Iraanse samenleving te betekenen hebben. Overduidelijke, niet mis te verstane kritiek die door de Ayatollahs onacceptabel werd bevonden.

De uitvoering is echter zwak. Op een potsierlijke manier voert Panahi een aantal vrouwen op die verkleed als man het stadion binnendringen en opgepakt worden door soldaten. In afwachting van het laatste fluitsignaal gaan de vrouwen een dialoog aan met de soldaten, die worstelen met hun plichtsbesef en medemenselijkheid. Van poëtische beeldtaal is geen sprake in Offside, maar wel van een bijna ondraaglijke opeenvolging van schreeuwende amateuracteurs die steeds hetzelfde punt duidelijk maken: in Iran staan de vrouwen buitenspel. Hoe tragisch dat ook is; het levert een lege, kluchtige en werkelijk vermoeiende speelfilm op, waarin voor kenners van het Farsi hooguit de verschillende accenten en dialecten nog voor enig vermaak kunnen zorgen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: A-Film)

Jimmy Rosenberg – De Vader, de Zoon & het Talent

2007-03-08T00:46:00.000+01:00

Regie Jeroen Berkvens Cast Jimmy Rosenberg, Macky Rosenberg & Stochelo Rosenberg Speelduur 77 minuten Jaar 2006

Uitzonderlijk getalenteerd, maar buitengewoon snel en rigoureus afgegleden. Gitaarvirtuoos Jimmy Rosenberg speelde al vanaf zijn negende op allerlei podia over de hele wereld als dé beloofde opvolger van Sintizigeunergitarist Django Reinhardt, maar raakte alles kwijt door zijn nog altijd aanhoudende drugsverslaving. Jeroen Berkvens maakte een liefdevol en schrijnend portret van een vergooid talent.

Sinds de dagen van de Belgische gitarist Django Reinhardt (1910-1953) is niemand dichter in de buurt van diens talent gekomen dan Sintizigeuner Jimmy Rosenberg. Als jongetje speelde hij in de formatie The Gipsy Kids tijdens televisieoptredens en internationale jazzfestivals de sterren van de hemel. In een eerbetoon aan de grote Django speelde Jimmy op zijn elfde in het hoofdstedelijke Concertgebouw zelfs een duet met Django’s vaste compagnon, de jazzviolist Stéphane Grappelli. En op zijn negentiende ligt de hemel al helemaal voor hem open als hij een contract tekent bij Sony Classical voor een slordige 1,7 miljoen euro.

Alles gaat echter op: in krap een jaar tijd smijt Jimmy Rosenberg het gehele bedrag over de balk aan dure auto’s en drugs, veel drugs. Optreden doet hij sinds die tijd nog amper, en afspraken komt hij nauwelijks nog na. Waarom? Jeroen Berkvens geeft in zijn documentaire nergens expliciet aan wat Jimmy nou zo ver heeft doen afdwalen, maar dat zijn vader Macky daar een belangrijke rol in heeft gespeeld, is wel duidelijk. Twee jaar voor de platendeal met Sony werd Macky veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf wegens de moord op zijn schoonzoon. De dominante vader was tot die tijd dé centrale figuur in het gezin. Vanuit de gevangenis reageert hij: “Als ik vrij kom, ga ik Jimmy weer op het rechte pad brengen, want mijn wil is wet.” De structuur die Jimmy nodig heeft, was weggevallen.

Macky, een verre neef van Django Reinhardt, is een gevoelige, maar dominante man met twee totaal verschillende gezichten. Volgens Jimmy viel op het moment dat zijn vader de cel in ging alles uit elkaar. Vaders wil was altijd wet geweest, en nu kon hij thuis niet op hem terugvallen. Zowel hijzelf als zijn twee broers raakten zwaar aan de drugs verslaafd. Toen Macky in de gevangenis hoorde dat zijn meest getalenteerde zoon heroïne gebruikte op zijn negentiende jaar, sneed hij met een mes diepe groeven in zijn getatoeëerde armen: “Als je drugs gebruikt om je problemen weg te spuiten, dan ben je geen man, maar zelfs minder dan een vrouw. Dan ben je zwak.”

Jeroen Berkvens heeft Jimmy gedurende drie jaar gevolgd voor dit evenwichtige portret dat zich bijna nergens laat verleiden tot gemakkelijke antwoorden of mooifilmerij. Vanuit een psychiatrische kliniek in België en vanuit zijn ouderlijke woonwagen in het zigeunerkamp in Asten praat Jimmy opvallend openhartig over zijn jarenlange worsteling met de drugs, het gemis van zijn vader en de muziek. “Ik ben heel kwetsbaar,” zegt Jimmy op een gegeven moment in een van zijn zachtmoedige buien, die even gemakkelijk kan worden gevolgd door een plotselinge woedeaanval. Die onberekenbaarheid en tweeledigheid van zowel Jimmy als zijn vader vormt de kern van deze knappe documentaire.

Jimmy weet precies wat er met hem mis is, maar steeds opnieuw wint de dope het van de wil. Tijdens deze moeilijke jaren heeft hij zijn familie hard nodig, maar stabiel is het thuisfront al jaren niet meer. Vader in de bak, zijn jongste broer is ooit in een trip blijven hangen en zijn oudste broer heeft permanente hersenbeschadiging door overmatig cokegebruik. Tot overmaat van ramp moet ook Jimmy zelf tijdens het draaien van Jimmy Rosenberg – De Vader, de Zoon & het Talent de gevangenis in, omdat tijdens een vechtpartij in Limburg iemand een oog verloor. Laconiek praat hij erover, maar als zijn vader hem wegbrengt, zien we Jimmy als een klein kind tegenstribbelen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinema Delicatessen)

La Vie en Rose

2007-03-08T00:42:00.000+01:00

Regie Olivier Dahan Cast Marion Cotillard, Gerard Depardieu & Sylvie Testud Speelduur 140 minuten Jaar 2007

Het had zo goed kunnen zijn, deze biopic over het leven van ‘La Môme Piaf’, maar door het thans zo populaire gehussel met verhaallijntjes en tijdsgewrichten wordt [i]La Vie en Rose[/i] nooit meer dan een weliswaar prachtig vormgegeven, maar afstandelijk, over-impressionistisch portret van Frankrijks meest geliefde chansonnière Edith Piaf.

In de non-lineaire vertelstructuur die La Vie en Rose kenmerkt, is precies vijftien jaar geleden nieuw leven geblazen door de film Reservoir Dogs van Quentin Tarantino. Met zijn niet-chronologische structuur vol flashbacks desoriënteerde hij op zeer succesvolle manier de kijker door de spanning op te bouwen rond de vraag wie van de zes bankovervallers de rat was. Voor 1992 was deze manier van het vertellen van een verhaal al vele malen toegepast. Bijvoorbeeld al in 1941 met Citizen Kane, hoewel het Orson Welles toen op ferme kritiek kwam te staan, omdat het voor de kijker te onduidelijk, want onnodig verwarrend, zou zijn.

Voor de jaren negentig werd het publiek vaak wel een handje geholpen door de flashback een gele tint mee te geven, of de overgang naar een ander tijdsvak te laten verlopen via een zogenaamde dissolve, waardoor direct duidelijk wordt dat er een tijdssprong wordt gemaakt. Deze hulpmiddelen worden inmiddels voor hopeloos ouderwets versleten, en in films als Memento, The Prestige, The Good Shepherd of de horrorfilm Saw worden geen dissolves, maar gewoon harde cuts gebruikt tussen de overgangen. Het meest succesvol wordt de non-lineaire vertelstructuur ingezet om spanning te creëren door de kijker steeds kleine brokjes informatie te geven. Film als een puzzel dus, dat niet geschikt blijkt voor een biografische film, zo leert ons La Vie en Rose.

Zo begint La Vie en Rose met een scène uit het einde van de carrière van Edith Piaf als zij in 1959 een concert geeft in New York. Als een bejaard, trillend vogeltje zien we haar op het podium ineen storten, waarna we 41 jaar terug in de tijd vliegen naar een armoedige Parijse buurt. Vanaf die eerste scène worden beelden van Ediths jonge jaren in achtereenvolgend Parijs, een hoerenkit in Normandië, het circus van haar vader en opnieuw de straten van Parijs afgewisseld met beelden van haar latere carrière en ondergang aan drugs, alcohol en eenzaamheid. Regisseur Olivier Dahan (Crimson Rivers II) noemt het zelf impressionistisch, maar de gekozen vertelstructuur is vooral afstandelijk, vervelend en overbodig.

Zoals in de recentelijke verfilming van Das Parfum door Tom Tykwer werden ook voor La Vie en Rose kosten noch moeite gespaard voor het tot leven brengen van de smerige straten en grimmige barretjes van Parijs en van de sjieke clubs van New York, die met veel oog voor detail zijn aangekleed. Als de eigenwijze en alcoholistische Edith internationaal succes krijgt, contrasteren die rijk aangeklede sets veelbetekenend met haar volkse manier van doen. Alhoewel Piaf in het plichtmatige slotnummer de woorden “Non, je ne regrette rien” zingt, is haar leven een aaneenschakeling van treurnis en verlies geworden, dat door actrice Marion Cotillard werkelijk fenomenaal worden verbeeld.

La Vie en Rose is daardoor behalve een feest voor het oog vooral een ware tour-de-force van actrice Cotillard geworden. Helaas had dit portret zoveel beter kunnen zijn wanneer het aangrijpende levensverhaal van Piaf niet in die onnodige vertelstructuur was gewrongen, waardoor je je maar niet echt betrokken gaat voelen bij het lot van ‘La Môme Piaf’.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: RCV)

Das Leben der Anderen

2007-03-01T10:20:00.000+01:00

Regie Florian Henckel von Donnersmarck Cast Ulrich Mühe, Sebastian Koch, Martina Gedeck Speelduur 137 minuten Jaar 2006

Na vele internationale prijzen won Das Leben der Anderen afgelopen zondag in de categorie Beste Buitenlandse Film zelfs de Oscar. Het is een droomstart voor de 33-jarige, debuterende regisseur Florian Henckel von Donnersmarck, die met Das Leben der Anderen zijn zelfgeschreven verhaal verfilmt over de Stasi, de binnenlandse veiligheidsdienst van de voormalige DDR.

Oost-Duitsland, begin jaren tachtig. De Duitse Democratische Republiek is een communistische staat, strikt gescheiden van zijn grote, westerse broer de Bondsrepubliek Duitsland. Vanuit de hoofdstad Oost-Berlijn vormt de Stasi de ogen en oren van de DDR. Deze buitengewoon effectieve inlichtingendienst telt naast tienduizenden medewerkers meer dan driehonderdduizend informanten, zodat ruwweg een op de vijf mensen met de dienst meewerkt om vijanden van het socialisme op te sporen en monddood te maken. Vooral in creatieve kringen wordt iedere vorm van westers, subversief denken nauwlettend in de gaten gehouden.

In Das Leben der Anderen maken we kennis met de Stasiofficier Gerd Wiesler, een ware personificatie van het koude, bureaucratische systeem. Met zijn priemende oogjes en gekmakende stiptheid is Wiesler, gespeeld door Ulrich Mühe, bekend van Michael Hanekes Benny’s Video en Funny Games, de perfecte uitvoerder van het Stasibeleid. Een koelbloedig kruisverhoor of maandenlange afluisterpraktijken: hij doet het graag en goed. Maar als Wiesler zichzelf op de afluisterzaak van de bekende schrijver Georg Dreyman zet, gaat er onder dat sicherheitspantser toch warmte schuil en blijken er grenzen aan zijn slaafse trouwheid te zijn.

Schrijver Georg Dreyman, een mooie rol van Zwartboek-nazi Sebastian Koch, collaboreert met het Westen door in het geniep stukken te schrijven over het leven in de DDR. Als de Stasi over aanwijzingen beschikt dat hij zich met subversieve lieden inlaat, wordt zijn hele appartement voorzien van microfoons en camera’s. Op de zolder van Dreymans appartementencomplex wordt Wiesler al afluisterend deelgenoot van het leven van de schrijver. Beetje bij beetje begint hij te sympathiseren met Dreyman en diens vriendin Christa-Maria.

Debuterend speelfilmregisseur Henckel von Donnersmarck schetst een uiterst geloofwaardig beeld van de paranoia ten tijde van het IJzeren Gordijn, toen iedereen voortdurend over zijn schouders keek. Niet eerder is over dit pijnlijke, maar nog zeer recente onderwerp uit onze Europese geschiedenis een speelfilm gemaakt die mondiaal werd gedistribueerd. Das Leben der Anderen neemt zijn tijd, maar is een op alle vlakken nagenoeg perfect uitgevoerde speelfilm over een belangrijk onderwerp dat het verdient om verbeeld te worden.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

12:08 East of Bucharest

2007-02-22T11:16:00.002+01:00

Regie Corneliu Porumboiu Cast Mircea Andreescu, Teo Corban & Ion Sapdaru Speelduur 89 minuten Jaar 2006

Op het Internationale Filmfestival van Transsylvanië in Zuid-Roemenië ontving 12:08 East of Bucharest vorig jaar de publieksprijs, de prijs voor beste Roemeense film en de zogenaamde Transilvania Trophy. Ook op het meer prestigieuze festival van Cannes viel de film in de prijzen en ging de 31-jarige regisseur naar huis met de Gouden Camera voor het beste debuut van het jaar. Van de drie Roemeense films die in deze eerste maanden van het nieuwe jaar in première gaan in Nederland is die van Porumboiu met afstand de leukste.

De betekenis van de buitenissige titel 12:08 East of Bucharest wordt pas halverwege duidelijk. In de eerste helft van de film, die zich maar op één dag afspeelt, worden we voorgesteld aan drie mannen in een weinig florissante buitenwijk van een kleine stad in Roemenië. Kerstmis staat voor de deur, het is koud en buiten ziet alles er grauw en onaantrekkelijk uit. Binnenshuis word je overigens ook niet blij, want de inrichting van de huizen en de kleding van de bewoners brengen je terug naar lang vervlogen tijden. Lelijke, afgetrapte meubels, coltruien en zo mogelijk de meest trieste kerstboom die je ooit zag.

Virgil Jderescu is een voormalig handelaar in textiel en sinds enige tijd parttime presentator van een lokale talkshow waar geen hond naar kijkt. Die avond is hij van plan om in zijn talkshow terug te blikken op 22 december 1989 toen in Roemenië het regime van de communistische dictator Ceausescu omver werd geworpen. Jderescu wil erachter komen of in zijn eigen dorp toen ook sprake was van een revolutie voordat Ceausescu en zijn vrouw om 12:08 per helikopter uit Boekarest vluchtten. De presentator redeneert dat als er mensen de straat opgingen vóór 12:08 er wel sprake was van een revolutie en anders alleen van feestvierende Roemenen.

Het dorpsplein

Twee gasten nodigt hij uit om daarover te vertellen: de geschiedenisleraar Manescu en een oude bekende van hem, de heer Piscoci die eigenlijk niets zinnigs te vertellen heeft. De studio is een bouwval en buitengewoon ondeugdelijk in elkaar geflanst. Ook de jonge cameraman doet niet erg zijn best, zodat de drie mannen steeds uit focus zijn. Terwijl Manescu vertelt hoe hij ruim voor 12:08 het centrale plein opging, vouwt Piscoci papieren vliegtuigjes die hem nog net zichtbaar uit de hand worden gerukt. Jderescu doet zijn best om het geheel in goede banen te leiden, maar faalt op ieder punt als onpartijdige presentator.

Geschiedenisleraar en talkshowgast Manescu

Het loopt pas echt uit de hand als er ook gasten telefonisch bij worden betrokken. Diverse bellers betichtten Manescu namelijk van het verspreiden van leugens, omdat hij helemaal geen opstand voerde voor 12:08, maar met zijn vrienden in de kroeg zat. De talkshowhost weet het ook allemaal niet meer, en citeert lukraak en tot vervelends toe Plato en Heraclitus. 12:08 East of Bucharest is een met weinig middelen, onafhankelijk geproduceerd debuut dat een hilarisch portret schetst van zomaar wat mensen in een Roemeens dorp aan de vooravond van Kerstmis. De leukste film van het afgelopen filmfestival van Rotterdam.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

Deliver Us From Evil

2007-02-22T11:16:00.001+01:00

Regie Amy Berg Cast Thomas Doyle, Oliver O'Grady & Ann Jyono Speelduur 101 minuten Jaar 2006

Aimabel. Zachtmoedig. Vertrouwenwekkend. Pastoor Oliver O'Grady komt over als de ideale belichaming van het goddelijke gezag. Maar zijn zachte stem en betrouwbare voorkomen gebruikte de Ierse pastoor om in Californië twintig jaar lang baby’s, kinderen en hun moeders te misbruiken en te verkrachten.

Documentairemaakster Amy Berg zocht de inmiddels 61-jarige ex-pastoor op in Ierland, waar hij sinds 2000 na een gevangenisstraf weer vrij rond loopt. Ongehinderd praat O’Grady over zijn belaste verleden in deze verbijsterende film over een van de meest ontstellende pedofiliezaken binnen de katholieke kerk. De afgelopen twintig jaar is er sprake van een ware stortvloed aan rechtszaken in met name de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Ierland, die de katholieke kerk naar schatting al bijna anderhalf miljard euro aan schikkingen heeft gekost. Steeds meer slachtoffers durven de publiciteit op te zoeken om hun misbruik aan te kaarten.

Twee slachtoffers die gerechtigheid willen en excuses van de kaholieke kerk

En dat is precies wat Deliver Us From Evil heeft voortgebracht en probeert te bereiken. Het taboe dat rust op misbruik door een vertegenwoordiger van de kerk, in de Verenigde Staten ‘clergy abuse’ genoemd, is zo groot dat verreweg de grootste groep slachtoffers geen aanklacht durft in te dienen. Een psychologe verwoordt het in de documentaire als volgt: “Het psychologische aspect is voor deze gelovige mensen zo enorm zwaar, omdat ze in opstand moeten komen tegen de belichaming van het goddelijke.” Amy Berg volgt in haar film vier slachtoffers van pastoor O’Grady, die de schaamte voorbij zijn en gerechtigheid willen. Als hun eigen parochie en bisdom zwijgen, besluiten ze naar het Vaticaan af te reizen om serieus te worden genomen.

O'Grady's handen in close-up

Tussen de schokkende verhalen door praat O’Grady in Ierland heel open over wat er allemaal is gebeurd. Hij geeft toe dat hij zich seksueel voelt aangetrokken tot kinderen, maar dat hij daar sinds zijn arrestatie niets meer mee doet. Berg maakt zich tijdens deze gesprekken met de pastoor helaas soms schuldig aan te mooi gekadreerde en uitgelichte shots in een kathedraal, waarmee ze het onschuldige voorkomen van de veroordeelde pedofiel te sterk benadrukt. Zijn vriendelijkheid blijft de kijker nochtans de gehele speelduur parten spelen. Het is bijna onmogelijk om de wolf die de Ier in werkelijkheid is, onder de schaapskleren te ontwaren. Zelfs al krijg je tussen de interviews door een lawine van bewijzen aangeleverd.

De klap komt evenwel hard aan als maakster Amy Berg na een dik uur met de vier slachtoffers ineens beelden laat zien van een demonstratie waarin werkelijk tientallen mensen foto’s van hun misbruikte kinderen meeslepen in een mars tegen O’Grady en het maskeren van zijn daden door de katholieke kerk. De voice-over vertelt dan dat de man met de zoete stem en de glinstering in zijn ogen naar schatting honderd kinderen en volwassenen heeft verkracht en misbruikt vanaf de leeftijd van negen maanden. Hoe dit mogelijk was? De leidinggevenden van O’Grady hebben hem na iedere aangifte van parochie naar parochie gestuurd waar hij met een schone lei weer opnieuw kon beginnen aan zijn monsterlijke activiteiten.

Aartsbisschop Mahoney (rechts van O'Grady)

Als aartsbisschop Mahoney door een openbare aanklager wordt gevraagd waarom hij O’Grady na twee beschuldigingen van seksueel misbruik nog steeds niet uit zijn ambt ontzette, maar hem juist een nieuwe parochie toewees, antwoordde deze dat hij geen verband zag tussen de twee zaken, omdat het in het eerste geval om een klein jongetje en in het tweede geval om een klein meisje ging. Deze misschien wat weinig subtiele, maar zeer confronterende documentaire wordt daarmee veel meer dan een verslag van de in- en inslechte O’Grady, want Deliver Us From Evil is in de eerste plaats een belangrijke reportage over het bestaan van kindermisbruik binnen de katholieke kerk en de meedogenloosheid waarmee leden binnen de allerhoogste kringen van de kerk er alles aan doen om hun eigen hachje te redden.

Na zijn veroordeling tot een gevangenisstraf van veertien jaar, kwam O’Grady na zeven jaar weer vrij. Als hij over drie jaar vijfenzestig wordt, ontvangt hij een maandelijkse bijdrage van zeshonderd euro van de katholieke kerk omdat hij vroegtijdig uit zijn ambt is gestapt.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: RCV)

Cinema Overtoom 301

2007-02-21T12:03:00.028+01:00

Tuesday May 27th in Cinema 301

The Night of the Women-in-Prison

The Big Doll House (Jack Hill, 1977)

&

Chained Heat (Paul Nicholas, 1983)

Bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies).
Digital screenings. Smoking is permitted.

__________________________________

Tuesday March 18th in Cinema 301

The Night of Psychedelica

The Trip (Roger Corman, 1967)

Twee jaar voor Easy Rider maakten Roger Corman, Peter Fonda, Bruce Dern, Dennis Hopper en Jack Nicholson met The Trip (1967) dé psychedelische film uit de jaren zestig. In deze kleurrijke, losgeslagen film gebruikt het personage van Peter Fonda voor het eerst LSD en weet zich in zijn trip vervolgens los te maken uit de ketens van zijn burgerlijke middenklasse leventje. Door e-magazine Moria treffend omschreven als “a wonderful mixture of wild surrealism, cod pretentiousness, psychedelically painted interiors and undeniable altered consciousness euphoria” toont The Trip je in krap anderhalf uur een even surrealistisch als nostalgisch beeld van LSD dat zijdelings de sixties definieerde.

Altered States (Ken Russell, 1980)

Begin jaren tachtig schokte regisseur Ken Russell (The Devils, Tommy) samen met schrijver en drievoudig Oscarwinnaar Paddy Chayefsky (Marty, The Hospital, Network) het filmpubliek met Altered States (1980), de allereerste film over LSD-trips met een miljoenenbudget. William Hurt doet als psycholoog onderzoek naar hallucinaties en gebruikt daartoe zelf Mexicaanse paddo’s die resulteren in behoorlijk verregaande lichamelijke transformaties. Altered States is met zijn hallucinatie sequenties en buitenissige wetenschappelijke insteek een unieke ervaring, die niet mag worden gemist op het grote doek.

De bar gaat open om 20:00 en de eerste film start om 20:30. De entree bedraagt slechts 4 euro voor beide films, en het lidmaatschap is daarbij inbegrepen. De films zijn digitale prints en er mag gerookt worden in de zaal.

__________________

Tuesday February 26th in Cinema 301

The Night of David Cronenberg

“I had a very disturbing dream last night. In the dream I found myself making love to a strange man. Only I’m having trouble because he’s old and dying and smells bad and I find him repulsive. But then he tells me that even old flesh is erotic, that disease is the love of two creatures for one another, that even dying is an act of eroticism, that even to exist is sexual. And I believe him and we make love beautifully.” (from: 'Shivers')

Shivers (They Came From Within, 1975)

"David Cronenberg's first film is one of those little gems in which he already displays his major themes and concerns. Essentially it's a look at society pulled inside out by modern technology. The plot: residents of a technologically advanced hi-rise building are transformed into decadent, violent mirrors of their former selves by parasites which invade the body through sexual contact. Not exactly pleasant stuff, but Cronenberg's chilly, piercing style makes this impossible to turn away from. Cult film fans will also enjoy the presence of Italian horror diva Barbara Steele in one of her most perverse roles." (Mondo Digital)

Crimes of the Future (1970)

Together with 'Stereo', this is the director's first 35mm film. The movie explores themes that would later become his trademarks, namely weird erotica and body horror. 'Crimes of the Future' is set in the future when a disease, stemming from tainted cosmetics, is killing young girls. This eventually descends into perverted sex and body modification, it's Cronenberg of course. The film gives a look into where the director was coming from and it's great to see that these ideas were later refined in films such as 'Videodrome' and 'Dead Ringers'. (Boomkat)

The bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies). Smoking is permitted.

____________________________________________

Tuesday January 22nd in Cinema 301

The Night of Blaxploitation

"Look, I know it's a rotten game, but it's the only one The Man left us to play."

Across 110th Street (1972, Barry Shear)

"Across 110th Street is an early blaxploitation: a gritty police procedural with a strong element of social commentary. Barry Shear's atmospheric direction weaves the many subplots together in a skillful fashion and effectively captures the grimy, claustrophobic feel of the story through a combination of location shooting and mobile, often handheld camera work. Finally, the film's tough but emotional style is sealed by a bittersweet soul score from Bobby Womack. All in all, Across 110th Street is a powerhouse effort that succeeds both as an incisive social drama and an intense police thriller". (allmovie guide)

_______________________________________

Superfly (1972, Gordon Parks Jr.)

"A film like this makes you feel cool to be a human. The ability to swing your arms as you walk, to hear that funky beat and put it in your steps. The look of the world of seventies black film is fantastic. The feel for the film is authentic, because well it is authentic. Superfly's outfits rock, as do his hair and sideburns. Oh yeah, and the car. What a cool car! Everything related to Superfly reeks of fun and cool. The bathtub love scene rocks, it was sensual, but not inhuman like most Hollywood sex scenes. These weren't automotons greased for lovemaking, these were two cool cats in a tub of bubbly bath water. And they had Curtis Mayfield assisting with his cool themes. Then there is the startlingly cool still frame montage to the tune of PUSHERMAN, which is one of the coolest Blaxpoitation theme songs. And then you have the dialogue. Well if you thought Quentin Tarantino overused the word "nigger" then you will not want to see this film. The political incorrectness was fantastic." (Ain't It Cool)

The bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies). Smoking is permitted.

___________________________________________

Tuesday December 18th in Cinema 301

The Night of Harmony Korine

Director Harmony Korine (1973) started his career in the film business as the screenplay writer of the highly acclaimed Kids by Larry Clark. Two years later, 24 year old Korine made his prize-winning debut with Gummo, an exceptionally weird collage of a city where there's really nothing to do, except for sniffing glue, killing cats, having sex, riding dirtbikes, listening to black metal, and meeting a cavalcade of quirky, bizarre, and scary people.

And did I mention that it features a black midget who isn't at all interested in the sexual avances of a disturbed guy played by Korine himself?

Two years later, inspired by the Danish Dogme 95 movement, Korine and cinematographer Anthony Dod Mantle made Julien Donkey-Boy, a powerful, yet quite disturbing portrait of a schizophrenic young man. Along with actress Chloë Sevigny, this one also features Werner Herzog and Will Oldham.

The bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies). Smoking is permitted.

_____________________________________________

Tuesday November 6th in Cinema 301

The Night of David Lynch: short films + the pilot episode of 'On the Air'

On the 6th of November you’ll get the privilege of seeing the six short features David Lynch made between 1966 and 1995, including “Six Men Getting Sick,” “The Alphabet,” “The Grandmother,” “The Amputee”, “The Cowboy & The Frenchman” and “Lumière.” These shorts have all been labelled as six genuinely weird, offbeat shorts that define the directors current position as one of the most important voices in today’s American cinema. All movies will be introduced onscreen by David Lynch himself.

In 1992, exactly one year after the highly influential television series Twin Peaks, writer-directors David Lynch and Mark Frost made seven episodes of On the Air, an even more weird and crazy show about the making of a live televison show. The cast includes Twin Peaks actors Miguel Ferrer (FBI Agent Albert Rosenfield), Ian Buchanan (Dick Tremayne) and David L. Lander (Tim Pinkle). Longtime Lynch collaborator Angelo Badalamenti composed the score. 'On the Air' has never been released on DVD.

On november 6th The Night of David Lynch will be a wild and utterly weird evening that is not to be missed by anyone who likes the work of David Lynch. This is your chance to catch up with this lesser known, must-see material from one of the most daring directors around.

The bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies). Smoking is permitted.

_______________________________________________

Tuesday, October 2nd in Cinema 301

La nuit de Michel Gondry

Hypercreative french director Michel Gondry (1963) started his career as a drummer in the band Oui-Oui, for which he also directed the music video's. When Björk saw several of these, she decided to let Gondry direct the video for her debut single 'Human Behaviour'. From then on Gondry made dozens of music video's in which he experimented a lot with all different kinds of image-techniques and even came up with a few new ones.

His first feature movie came out in 2001 and was called 'Human Nature'. Not a big hit, but after this Gondy did get the chance to direct the hugely popular independent movie 'Eternal Sunshine of the Spotless Mind' for which he even won an Oscar in the category Best Original Screenplay. Last year then he hit the big screen with 'The Science of Sleep', a very imaginative and sweet love-story with Gael García Bernal and Charlotte Gainsbourg.

On october 2nd we'll begin our La nuit de Michel Gondry with a digital screening of 'The Science of Sleep', and after a short break we will continue with some of his best musical video's including the ones he did for Björk, Massive Attack, Oui-Oui, The White Stripes and Daft Punk.

The bar opens at 20:00. Screening starts at 20:30. Entrance (including the membership) is only € 4 for the whole evening and drinks are only € 1,50. See you at the Overtoom 301!

______________________

On september 18th in Cinema 301

It's Darren Aronofsky Night!

This evening will feature two films by director Darren Aronofsky (Brooklyn, 1969). We will begin with his latest, underrated and misunderstood masterpiece The Fountain, which was released in Holland in only 1 copy. So this will be your last chance to see this mesmerizing film about love, death & eternal life on the big screen.

Voor zijn eerste Hollywoodfilm besloot Darren Aronofsky (π en Requiem for a Dream) een eigengeschreven verhaal te verfilmen over een man die uit angst voor de dood alles doet om het eeuwige leven voor zichzelf en zijn overleden vrouw te vinden. The Fountain speelt zich kriskras door elkaar af in de 16de, 21ste en 26ste eeuw, en concentreert zich op de boom des levens en de fontein van eeuwige jeugd. Een verhaal dat alleen op papier al enorm complex is met zijn wetenschappelijke en mystieke elementen, en er bovendien niet op uit is om de kijker heldere antwoorden te geven, maar om die te beroeren. Een op de intuïtie gerichte, soms regelrecht onbegrijpelijke film uit Hollywood.

After The Fountain there will be a short break to catch some breath, and then we will continue our evening with the screening of Aronofsky's first feature Pi (π) from 1998. This highly original take on mathematics and obsession has been hailed as one of the most daring independent breakthrough movies ever, and could be described as an otherwordly hallucinatory cyberpunk thriller. Not to be missed.

Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Membership is only € 4 (including the two movies) and beer only € 1,50. Smoking is permitted.

_______________________________________________

Tuesday the 15th of May

Cinema Overtoom 301

The Night of Edward D. Wood Jr.

In 1994 Tim Burton made this extraordinary biopic of Ed Wood, widely regarded as the worst director of all time, into one of his most personal movies. Johnny Depp gives a truly wonderful performance as the twisted, but loveable Ed Wood. The real star however is Martin Landau, in his Oscar winning role of famous horrorveteran Bela Lugosi.

You'll really appreciate Ed Wood's most 'celebrated' movie more after seeing Burton's biopic. Now you can see what kind of utter rubbish Edward D. Wood Jr. found fit for printing. Without a doubt, Plan 9 From Outer Space is his best because it's his worst. Not to be missed!

Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301. Entrance is only € 4 , and beer € 1,50.

_________________________________________________

Sunday the 25th of March

Cinema Overtoom 301

The Night of the Modern Classic: Two Takes on Victimization

Funny Games is one of the most powerful and controversial movies of the late nineties. Austrian filmmaker Michael Haneke (La Pianiste, Caché) shows us what's it like to really identify yourself with good guys who are being terrorized by the bad guys. In this case: a happy Austrian family gets a visit from two very unfriendly young boys in their summerhouse by the lake.

For Your Height Only is an undisputed cult classic from 1979, and one of the most funny spoofs ever made. Our superhero is Weng Weng, with his 83 cm. the shortest actor ever to have a lead role. With his self confidence (and a pair of X-Ray glasses) he's the most remarkable good guy you'll ever seen, so beware of this Phillipinian midget madness! We think this quote from one of the bad guys really says it all: "The forces of good are our sworn enemy... they must be exterminated, and I mean lethally!"

Screening starts at 20:30 at the Overtoom 301.

Entrance is only 4 euros!

--------------------------------------------------------------------------------------

The Good Shepherd

2007-02-15T11:17:00.001+01:00

Regie Robert De Niro Cast Matt Damon, Angelina Jolie & William Hurt Speelduur 167 minuten Jaar 2006

Om het communistische regime van Fidel Castro omver te werpen, plande de CIA in 1961 een grootschalige aanval op Cuba en trainde daartoe dertienhonderd anticommunistische Cubanen. De oppermachtige Verenigde Staten zouden zeker in hun opzet zijn geslaagd als president Kennedy geen roet in het eten zou hebben gegooid. Hij was bang dat de aanval bij de Varkensbaai direct aan zijn land verbonden zou worden en kleedde de hele operatie uit. Met als gevolg dat al na drie dagen het gehele invasieleger dood was of gevangen. In The Good Shepherd is de mislukte invasie geen strategische fout, maar het gevolg van een lek. In CIA-taal: “There’s a stranger in our house.”

Dertien jaar na zijn overtuigende regiedebuut A Bronx Tale besloot Robert De Niro het zeer ambitieuze verhaal over de beginjaren van de Central Intelligence Agency naar het scherm te brengen. Het script van scenarioschrijver Eric Roth (The Insider, Munich) was tot die toezegging al jaren van studio naar studio gesleept, maar in Hollywood durfde niemand het aan. Erg vreemd is dat niet, want hoe kun je een vuistdik werk over de ‘brave’ jongens van de CIA tot een commercieel interessante film maken? De Niro durfde het aan en kreeg vele klinkende namen voor zijn camera, onder wie Matt Damon, William Hurt, John Turturro, Michael Gambon, Joe Pesci en hijzelf als de autoritaire generaal Sullivan.

Dat het uiteindelijk niet is gelukt om meer dan een degelijke politieke thriller neer te zetten, heeft veel te maken met de narratieve structuur van de film en met de in essentie erg simplistische plot, waar omheen veel wol is geweven. In The Good Shepherd speelt Matt Damon agent Edward Wilson, de meest toegewijde medewerker die de CIA zich maar kan wensen. Een personificatie van het bureau zelf als het ware. Wilson is discreet op het maniakale af en zo saai en zwijgzaam als een varen of een conifeer. Hij besteedt zijn vrije tijd aan miniatuurschepen en zijn dikke brilglazen en grijze pakken doen de rest: hij is een perfecte bureaucraat voor de buitenlandse inlichtingendienst. En helaas ook een bijzonder onaantrekkelijk hoofdpersonage.

Als blijkt dat de invasie op de Varkensbaai is mislukt, gaat de CIA op zoek naar het lek dat uit communistische hoek zou moeten komen. Het verhaal schiet vanaf die eerste scènes heen en weer in de tijd om het karakter van Wilson diepte te geven. Zo zien we direct na de Cubaanse invasie van 1961 hoe hij op de universiteit van Yale in 1939 lid wordt van Skull and Bones, het geheime studiegenootschap waar ook de huidige president Bush en zijn vader ooit lid van waren. Wilson wordt via het genootschap gevraagd voor de CIA en ontmoet daar ook zijn vrouw. Deze Margaret Ann is een opmerkelijke rol van Angelina Jolie, die na een kort, levendig optreden de rest van de film als eenzame, depressieve echtgenote mokkend langs de lijn staat.

Dubbele identiteiten, codewoorden, verraad en samenzwering: The Good Shepherd staat bol van de smerige zaakjes en de sfeer is buitengewoon negatief. Het is De Niro te prijzen dat hij het aandurft om een dergelijk asexy, humorloos verhaal van maar liefst 167 minuten te vertellen dat door onaantrekkelijke personages wordt bevolkt. De CIA-carrière van de door Matt Damon vlak, maar overtuigend gespeelde Wilson brengt hem naar het Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog, naar het Berlijn van net na de oorlog en zelfs naar Congo in zijn zoektocht naar het informatielek, waar zijn reputatie van af zal hangen. Wilson is geen flitsende James Bond, maar een vervelende, saaie man die alles opgeeft voor zijn werk en zijn land.

De heen en weer springende structuur was niet nodig om de in wezen ongecompliceerde plot levendig te houden, maar geeft The Good Shepherd wel de kans om volop te spelen met de essentie van de CIA: het verkrijgen en analyseren van staatsgeheime inlichtingen kan alleen succesvol plaatsvinden als identiteit, trouw en loyaliteit worden opgeofferd. Op dat niveau slaagt De Niro dan ook ruimschoots, maar The Good Shepherd was als de bijtende politieke thriller die het zo graag had willen zijn, beter geslaagd wanneer het onomwonden en minder wollig tot de conclusie was gekomen dat op het allerhoogste veiligheidsniveau niets zeker is en niemand te vertrouwen.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: BFD)

The Death of Mr. Lazarescu

2007-02-15T11:16:00.000+01:00

Regie Cristi Puiu Cast Ion Fiscuteanu, Luminita Gheorghiu & Gabriel Spahiu Speelduur 150 minuten Jaar 2005

Sinds drie jaar staan op de podia van de diverse internationale filmfestivals opeens Roemeense regisseurs met bloemen in de hand staande ovaties in ontvangst te nemen. Zomaar, uit het niets. Want tot voor kort stelde de Roemeense cinema weinig tot niets voor. Met de bijna gelijktijdige release van maar liefst drie veelvuldig onderscheiden Roemeense films staat het land ineens op de filmkaart.

Het Filmmuseum viert deze wonderlijke opstanding met een speciaal programma met prijswinnaars als Cristi Puiu’s Cigarettes and Coffee, Catalin Mitulescu’s Trafic en Corneliu Porumboiu’s 12:08 East of Bucharest dat vorig jaar in Cannes werd onderscheiden als het beste debuut van het jaar. Nadat het programma vorige week werd geopend met The Way I Spent the End of the World is het nu de beurt aan het zwartgallige, tweeënhalf uur durende The Death of Mr. Lazarescu van de veertigjarige Roemeen Cristi Puiu , dat vele prijzen won waaronder de Un Certain Regard Award in Cannes, waarmee de film financiële ondersteuning kreeg bij de distributie in Frankrijk.

Hoewel deze tweede speelfilm van Cristi Puiu wordt geafficheerd als een zwarte komedie, valt er maar weinig te lachen om dit bewonderenswaardige portret van de laatste uren van de zieke, oude Lazarescu die op een ochtend wakker wordt met hoofdpijn en steeds moet overgeven. In afwachting van de ambulancebroeders hangt hij wat rond in zijn vervuilde huis met zijn katten en Kim Wilde-posters. Als Lazarescu bij de buren aanklopt voor pijnstillers, houden zij hetzelfde pleidooi als zijn twee dochters: stop met drinken en val ons tot die tijd niet lastig met geklaag over vage pijntjes. Als zuster Mioara arriveert, vermoedt ze echter een serieus medisch probleem en besluit ze om Lazarecu te laten opnemen.

Zo begint een lange nachtelijke tocht langs drie ziekenhuizen en vele tientallen doktoren, verpleegsters en scanapparaten. Steeds opnieuw moet de oude baas onderzocht worden, en terwijl zijn medische toestand verslechtert, wordt hij van de ene specialist naar de andere gestuurd. Gelet op de filmtitel, laat het zich raden dat het einde weinig hoopgevend zal zijn. Hoewel de eerstehulpafdelingen van de drie ziekenhuizen onder druk staan door een ernstig busongeluk, loopt Mioara Avram met toenemende verbazing en ongeduld tegen een muur van onbegrip en arrogantie aan.

Regisseur Puiu gaf in interviews aan dat het hem verbaasde dat de film als zwarte komedie werd aangeprezen. Zelf wilde hij in de eerste plaats een zo realistisch mogelijk portret schetsen van naastenliefde. Door de pijnlijke laatste uren van een zo anoniem mogelijk mens te laten zien in de koude, analytische omgeving van ziekenhuizen toont The Death of Mr. Lazarescu een beeld van de menselijke tendens om een ander te domineren in plaats van te respecteren. Door zijn tweede speelfilm van vele verwijzingen naar Dante, Vergilius en de Bijbel te voorzien, wil Cristi Puiu zijn film een algemeen geldende waarheid meegeven, die door iedereen zal worden herkend.

Deze lange, onopgesmukte Roemeense zit wordt pas beloond als de zaallichten weer zijn aangestoken en de film zich nestelt in de hoofden van de bezoekers. Want ofschoon er vele ethische en filosofische vragen worden opgeroepen, beantwoordt The Death of Mr. Lazarescu er in die soms slepende 150 minuten geen enkele. Rest ons het lang aanhoudende beeld van dat kale, geschoren lichaam dat wel degelijk te redden was. Of is een dergelijk optimisme hopeloos uit de tijd?

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

Blind

2007-02-08T11:03:00.000+01:00

Regie Tamar van den Dop Cast Halina Reijn, Joren Seldeslachts & Jan Decleir Speelduur 98 minuten Jaar 2007

Is liefde blind? Kun je oprecht en onvoorwaardelijk houden van iemand die je niet kunt zien? En kun je een persoon liefhebben die volgens de heersende schoonheidsidealen als onooglijk wordt beschouwd? Ja, natuurlijk kan dat. Tenminste, dat wordt ons van kinds af aan geleerd in sprookjes en voorleesverhaaltjes, waarin het adagium ‘eind goed, al goed’ dikwijls is verpakt in de les dat ware liefde reikt tot aan het innerlijk en zich niet laat weerhouden door de buitenkant of de buitenwereld. In haar speelfilmdebuut Blind geeft Tamar van den Dop aan dit eeuwenoude thema haar persoonlijke, sprookjesachtige invulling.

Ruben is een jongen die blind is sinds zijn vroege jeugd. Eer dat gebeurde, liet zijn vader hem allerlei dingen van de wereld zien, zodat hij zich daar later altijd iets bij voor zou kunnen stellen. Samen met zijn moeder bewoont Ruben een enorm huis midden in de landerijen. Op de huisarts na krijgen ze na de dood van vader maar weinig bezoek en de donkere eenzaamheid maakt de jongen volstrekt onhandelbaar. Hij verslijt de ene na de andere huishoudhulp totdat zijn moeder het meisje Marie aanneemt om haar zoon voor te lezen. Na enige tijd verandert ze hem van een wild beest in een brave huismus, want Marie slaagt er in om Ruben uit zijn isolement te halen door hem weer te laten genieten van de wereld om hem heen.

Ze laat hem ruiken aan boeken, neemt hem mee naar buiten en laat hem wegdromen bij de klanken van haar pianospel. Hij stelt zich haar in zijn dagdromen voor als een aantrekkelijk meisje met mooie volle en rode lippen. “Ik wil je zien,” zegt hij, maar Marie laat hem liever in de waan. Ze is namelijk bleek van gelaat met sluik, wit haar en een gezicht vol littekens. In het dorp loopt ze diep verscholen in een monnikskap over straat uit angst om nagestaard te worden. Marie maakt zich wijs dat hij haar alleen liefheeft omdat hij blind is. Tegen de tijd dat Ruben door nieuwe medische technieken weer zal kunnen zien, knijpt Marie ertussenuit om niet ontmaskerd te worden als lelijk eendje.

Hoewel het verhaal zich afspeelt aan het begin van de vorige eeuw, moeten we ons daar volgens regisseur en scenarist Van den Dop niet teveel van aantrekken. Belangrijker vindt ze dat het een tijd was waarin schoonheid werd aanbeden in de heersende kunstopvatting, en dat ze door die situering rond 1900 een plek kon creëren zonder “ruis of afleiding, ergens tussen droom en werkelijkheid.” Blind speelt zich af in en rond een mooi landhuis midden in een strenge winter. Er ligt een dik pak sneeuw waardoor het huis letterlijk en figuurlijk afgesloten is van de buitenwereld. Het roept een dromerige sfeer op waarin je van meet af aan het gevoel hebt dat alles kan en mag gebeuren. Precies als in een sprookje dus, waarin de enige zekerheid een (moreel) goed einde is.

Blind is een sterk geacteerd, prachtig geschoten debuut van Tamar van den Dop die als actrice bekend is van Zwarte Sneeuw en Karakter. Op basis van haar eigen verhaal, dat ze al tien jaar in haar hoofd had, en met behulp van zorgvuldig uitgekozen sets in Nederland en Bulgarije, de uiterst verzorgde belichting en de passende muziek van Tom Holkenborg schept ze een mooi, hooguit weinig verassend sprookje over het tijdloze thema van ware, (on)mogelijke liefde. Vooral Halina Reijn is overtuigend als de gekwelde Marie, maar ook de twintigjarige Vlaamse Joren Seldeslachts houdt zich als centrale figuur prima staande tussen grote theateracteurs als Halina Reijn, Jan Decleir en de uitstekende Katelijne Verbeke in de rol van zijn stugge, jaloerse moeder.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Buena Vista)

Ten Canoes

2007-02-01T08:38:00.000+01:00

Regie Rolf de Heer Cast Crusoe Kurrdal, Jamie Gulpilil & Richard Birrinbirrin Speelduur 91 minuten Jaar 2006

Het Australisch Film Instituut (AFI) reikt jaarlijks prijzen uit aan de beste nationale films en televisie. Afgelopen jaar verzilverde Ten Canoes maar liefst zes van de zeven nominaties, waaronder die voor beste speelfilm en beste regie voor de in Nederland geboren regisseur Rolf de Heer. Het AFI geeft met deze prijzenregen aan hoe trots Australië is op de eerste productie waarvan de cast compleet uit Aboriginals bestaat en die volledig is opgenomen in een van de Aboriginaltalen. Maar ook internationaal sleept Ten Canoes de ene prijs na de andere binnen, zoals de speciale juryprijs op het vorige filmfestival van Cannes.

De mooie, doorleefde vertelstem van David Gulpilil, door films als Walkabout, Crocodile Dundee en Rabbit-Proof Fence de meest professionele en beroemdste Aboriginalacteur aller tijden, horen we als voice-over tijdens de prachtige openingsshots van de streek Arnhemland in het noorden van Australië dat zijn naam dankt aan het Nederlandse schip De Arnhem dat in 1623 langs de kust van het gebied voer. Gulpilil vroeg in 2003 aan Rolf de Heer of ze samen een film konden maken over traditionele Aboriginalgebruiken. Want ondanks de schat aan informatie en locaties worden er in Australië zelden films over of met Aboriginals gemaakt. De Heer, sinds 1959 woonachtig in Australië, nam het project aan toen hij het gebied bezocht en een foto uit de jaren dertig onder ogen kreeg van tien mannen in kano’s.

Vanuit die foto werkten de twee mannen aan een verhaal over het land en de taal waarin veel van de Aboriginalcultuur verborgen ligt. Ten Canoes gaat over de jonge Dayindi die verliefd is op een van de vrouwen van zijn oudere broer Minygululu, die daar vanzelfsprekend niet van gediend is. Tijdens een dagenlange jacht op ganzen en ganzeneieren die ze met tien man in kano’s ondernemen, vertelt Minygululu zijn jongere broer een verhaal over hun voorouderen om hem de belangrijke les van respect en geduld te leren. De zwart-wit beelden van de jacht van de broers en hun stamleden worden steeds afgewisseld door de in kleur opgenomen beelden van het verhaal dat Minygululu vertelt.

Gulpilil spreekt gedurende de film zijn eigen taal Mandalpingu. Het is een van de vele talen die in Arnhemland wordt gesproken, en alhoewel iedere clan zijn eigen woordgebruik en uitspraak heeft, verstaan ze elkaar over het algemeen prima. Dat het Engels zelfs vandaag de dag voor de bewoners pas hun vijfde of zesde taal is, maakten de opnames van Ten Canoes volgens De Heer erg lastig, maar weerspiegelde het unieke van het land en zijn bewoners.

Ook de beelden zijn wonderlijk. Ten Canoes is gevangen in prachtige shots van de natuur, de Aboriginals en hun gebruiken. Het is een genot om te zien hoe ze van boomschors kano’s maken en de dodendans uitvoeren. Toch is deze bewondering niet voldoende, want de verhaallijn, die telkens maar weer op bombastische wijze door David Gulpilil wordt aangekondigd, is inhoudelijk ongecompliceerd en zelfs kinderachtig te noemen. De beelden beklijven, maar als ode aan de orale cultuur van de oorspronkelijke bewoners van Arnhemland is het wel een erg mager verhaal dat de aandacht niet kan vasthouden.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Cinemien)

Pursuit of Happyness

2007-02-01T08:27:00.000+01:00

Regie Gabriele Muccino Cast Will Smith, Jaden Smith & Thandie Newton (Linda) Speelduur 117 minuten Jaar 2006

De jaren tachtig begonnen in de Verenigde Staten met hoge werkloosheid, een enorme inflatie en scherpe klasseverschillen. Toen president Reagan in 1981 benoemd werd, beloofde hij daar een einde aan te maken door belastingverlaging voor bedrijven en inkrimping van de regering. Deze mislukte vorm van vrijemarktpolitiek wordt wel omschreven als ‘Reaganomics’ en zorgde aan het einde van zijn presidentiële leiderschap tot een sterk toegenomen staatsschuld en begrotingstekort. Will Smith speelt in het op feiten berustende Pursuit of Happyness een slachtoffer van diezelfde schrale jaren tachtig.

San Francisco, 1981. Chris Gardner is getrouwd met Linda en samen werken ze dag en nacht om het hoofd boven water te houden. Hun jonge zoon Christopher, ook in werkelijkheid de zoon van Will Smith, zit overdag in de kinderopvang terwijl papa medische scanners probeert te verkopen. In betere tijden kocht Gardner stapels en stapels van die dure scanners op; een deal waar hij al zijn spaargeld aan opmaakte. Door de economische achteruitgang vinden artsen de apparatuur ineens te duur en blijft hij met zijn spul zitten. Zijn vrouw Linda, een te korte, maar intense rol van Thandie Newton, werkt intussen dubbele diensten om nog enigszins in hun dagelijkse levensbehoeften te kunnen voorzien. Haar ontevredenheid groeit.

Chris is daarentegen een rasoptimist die heilig gelooft in een goede afloop en een einde aan hun misère. En zijn werklust is opmerkelijk, want Chris rent van hot naar her terwijl hij ondertussen zijn zoon belangrijke levenslessen leert om hem op het rechte pad te houden. Als hij op een dag een stageplaats bij een gerenommeerd effectenhandelskantoor krijgt aangeboden, gaat Chris daar tot frustratie van zijn vrouw op in. Zij verlaat hem en Chris zet vervolgens alles op alles om met zijn zoon heelhuids door die zes maanden heen te komen. Hij verliest hun geld en hun huis, en ze overnachten al snel in een slaaphuis tussen de zwervers.

En voor wat? Voor de belofte van geld, niet van geluk, want Pursuit of Happyness gaat er merkwaardig genoeg van uit dat dat wel te koop is. De spanning in de film komt uit het gegeven dat van de vele stagiaires maar eentje een baan krijgt aangeboden. Alle medestagiaires van Chris zijn evenals het voltallige bestuur echter zo blank en elitair als Gordon Gekko in Wallstreet. Chris Gardner heeft zogenaamd geen schijn van kans, maar omdat hij toevallig een doorzetter met een glimlach is, is voor hem alles mogelijk. Zijn stage sleepte hij dan ook letterlijk in een handomdraai binnen door in een taxirit met de pr-chef een Rubiks kubus in no time in elkaar te draaien.

Hoe goedbedoeld de boodschap van Pursuit of Happyness ook moge zijn, het komt er allemaal als klef riekende stroop uit. De volle twee uur kijken we naar Will Smith die zijn geluk achterna rent, rent en nog eens rent. Op het vervelende af klampt hij zich vast aan iedere strohalm en wacht het publiek ongeduldig op de voor de hand liggende afloop. Want zou deze onemanshow er ooit zijn gekomen als Gardner zich stinkend naar oud bier en sigarettenrook van de Golden Gatebrug af zou gooien? Hoe helder de boodschap van hoop, geloof en liefde is, zo troebel en dubieus is de verhaallijn, want uiteindelijk loopt Chris de gehele film als een hondje achter de rijke blanke zakenman aan voor wie hij alles opgeeft. En wat krijgt hij ervoor terug? Harde dollars. Dus toch nog een pluim voor Reagan en de grote graaiers.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Sony Pictures Releasing)

Verslag IFFR 2007

2007-01-27T03:00:00.000+01:00

Volg op FilmTotaal ons dagelijks verslag van deze 36e editie van het IFFR.

Rocky Balboa

2007-01-18T09:48:00.000+01:00

Regie Sylvester Stallone Cast Sylvester Stallone, Burt Young & Geraldine Hughes Speelduur 102 minuten Jaar 2006

Met deze vijfde sequel breidt schrijver-acteur-regisseur Sylvester Stallone een seriewaardig einde aan het personage dat hem roem bracht. Sly is Rocky, en Rocky is Sly, daar komt de inmiddels zestigjarige ster niet meer van af. Bokser Rocky Balboa spreekt als goeiige underdog veel meer tot de verbeelding dan John Rambo, die te cartoonesk was om echt uit te groeien tot de status van de Italian Stallion. De eieren, het liedje, de training in de straten van Philadelphia, de romance met Adrian, haar broer Paulie met de raspende stem: nog eenmaal en dan is het echt voorbij.

In het leven moet je altijd proberen om je rug recht te houden, en als je ergens voor gaat, dan ga je ervoor. Als het meisje uit je dromen je bijvoorbeeld niet ziet staan, dan geef je niet op, maar loop je op haar af en vraag je haar mee uit. En sta je in de boksring tegenover ‘mean machine’ Mr. T., dan vlucht je niet, maar vecht je tot de laatste snik. Rocky heeft ons belangrijke levenslessen meegegeven, waar je op moeilijke momenten altijd op kan terugvallen omdat ze zo basaal zijn. Dat was dé reden van het succes van de eerste Rocky uit 1976: de fundamentele aantrekkingskracht van een eenvoudige arbeider die de knop omzet en zijn rug recht houdt, waarna hij krijgt wat hij verdient.

Tel daarbij op de doeltreffende acteerprestaties van Stallone zelf, Talia Shire als Adrian, Burt Young als Paulie en Carl Weathers als zijn arrogante opponent Apollo Creed, plús de legendarische ontstaansgeschiedenis van Rocky - waarvan we weten dat Stallone jarenlang met zijn script door Hollywood zeulde omdat hij er met hart en ziel in geloofde - en een klassieker is geboren. Helaas waren de vervolgfilms in afnemende mate van mindere kwaliteit. Het summiere plotje van de underdog die alles op het spel zet voor de wereldcup was de iele ruggengraat van het succesvolle eerste deel, maar onvoldoende stevig voor het jarenlang uitmelken van de formule met als enige variatie de tegenstanders in de ring.

Sylvester Stallone vond het in 2006 tijd worden om de serie eens echt van hem af te schrijven met deze vijfde sequel. Toegegeven, Rocky V, het deel waarin Balboa zijn hersenbeschadiging te boven komt, maar moeite heeft de relatie met zijn zoon gezond te houden, was te melodramatisch en zwak om als bevredigend slot te tellen. Toch slaat Sly in dit zesde deel hetzelfde sentimentele pad in, maar ditmaal met een beter resultaat. Dat ligt in de eerste plaats aan het pretentieloze script over de oud geworden bokser die in het verleden leeft en het vuur mist dat hem zoveel zeges bracht. Als eigenaar van een klein restaurant vertelt Rocky gevraagd en ongevraagd verhalen over zijn roemruchtige verleden als zwaargewicht bokser.

Zijn vrouw Adrian is overleden, maar op het kerkhof heeft hij altijd een klapstoeltje paraat voor zijn frequente bezoeken aan haar graf, waar hij lange gesprekken voert over de goede oude tijd. Zijn leven ligt achter hem, maar als op televisie een gedigitaliseerde celebrity match wordt gehouden tussen de huidige nummer één van de wereld en oldtimer Rocky, begint het te borrelen. Zijn nieuwe vriendin Marie spoort hem aan, maar zoon Rocky jr. raadt het zijn vader ten strengste af om terug te keren naar de ring. Tussen die twee vuren kiest de oude baas voor zichzelf, trekt zijn grijze trainingspakje voor de laatste maal aan en duikt de koelcel in om eens lekker te gaan sparren.

Rocky Balboa besteedt bijna zijn volledige lengte aan de pulpromannerige perikelen met vriendin, zoon en schoonbroer Paulie, een wederom mooie rol van Burt Young die gelukkig ook in dit laatste deel weer prominent aanwezig is. Getraind en gevochten wordt er maar weinig, en ook de eindstrijd valt –afgezien van de uitslag- ook wat tegen. De flinterdunne, overbekende plot kan iedere Rocky-fan zelf uittekenen, maar toch is het gezien de vorige, veel zwakkere sequels een waardig einde van de serie. Hoewel Rocky Balboa als film dus echt niet op eigen benen kan staan, kunnen we samen met Sly het Rocky-hoofdstuk nu eindelijk afsluiten.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: 20th Century Fox)

Indigènes

2007-01-18T09:38:00.000+01:00

Regie Rachid Bouchareb Cast Jamel Debbouze, Roschdy Zem & Sami Bouajila Speelduur 128 minuten Jaar 2006

Een substantieel deel van het Franse leger bestond in de Tweede Wereldoorlog uit Noord-Afrikaanse troepen. Vooral na de nederlaag van mei 1940 lieten vele tienduizenden hardwerkende soldaten hun volk en vaderland achter om voor Europa tegen de nazi’s te vechten. Met een totaal van 233.000 strijdkrachten vormden Marokkanen, Algerijnen en Tunesiërs daarmee het leeuwendeel van de Franse oorlogsmacht. Aan de 70.000 ‘indigènes’ (inlanders) die sneuvelden, is deze indrukwekkende film gewijd.

De symboliek is onmiskenbaar als in de openingsbeelden de van bovenaf in zwart-wit gefilmde landschappen weer kleur krijgen: de deelname van de Noord-Afrikaanse troepen aan het Franse leger is een vergeten hoofdstuk, dat nodig geopend en ingekleurd moet worden. Regisseur Bouchareb stipt echter nog een belangrijk punt aan: het stopzetten van de uitkeringen en pensioenen van de oud-soldaten. In 1959 besloot de Franse regering namelijk geen cent meer uit te betalen aan soldaten uit de onafhankelijke koloniën Marokko, Algerije en Tunesië. Dat onrecht was voor regisseur Bouchareb een belangrijke beweegreden om de film te maken. En met succes, want na het zien van Indigènes heeft premier Chirac aangegeven de pensioenen van de oud-soldaten alsnog te willen uitbetalen.

De film geeft een helder, soms confronterend inzicht in de machinaties van de oorlog die Frankrijk uitvocht tegen nazi-Duitsland. Nadat Frankrijk in mei 1940 grote verliezen had geleden en het leger tot een nietszeggende eenheid werd gereduceerd, besloot het op grote schaal jongens en mannen uit de Noord-Afrikaanse koloniën te ronselen. Gekleed in gestreepte wollen uniformen en aan de voeten slechts sandalen trokken die onder leiding van hun blanke Franse officiers ten strijde, soms alleen gewapend met messen en in de bergen vergezeld van muilezels om hun eten, wapens en lijken mee te dragen. Zowel tijdens als na de oorlog genoten de soldaten nooit dezelfde rechten als hun Franse broeders.

Indigènes is het verhaal van vijf soldaten die na hun vrijwillige rekrutering in 1943 gedurende een lang en bloederig jaar vanuit de verzamelplek in Italië via de Franse Provence en Rhônevallei naar de Vogezen trekken. Onderweg vechten ze als broeders zij aan zij in naam van Frankrijk, maar ze verschillen onderling sterk in karakter, opvattingen en achtergrond. Op meerdere fronten knettert het. Als Noord-Afrikanen moeten ze bij hun meerderen continu strijd leveren voor hun maaltijden en verlofdagen en onderling botst hun uiteenlopende houding ten opzichte van Frankrijk en hun blanke officieren.

Naast een degelijk geschreven en goed geproduceerde vertelling van de Noord-Afrikaanse deelname aan het Franse leger is Indigènes ook een terechte bijstelling van het onvolledige beeld dat velen hebben van de enorme offers die Marokkanen, Algerijnen en Tunesiërs hebben gebracht voor de stabiliteit van Europa. Als deze film daarvoor begrip kweekt en voor elkaar krijgt dat de nog levende oud-soldaten hun uitkeringen en pensioenen alsnog ontvangen, is dat een staande ovatie waard. In Cannes werden de vijf hoofdacteurs alvast gezamenlijk onderscheiden met de prijs voor beste mannelijke hoofdrol.

(i.o.v. FilmTotaal, copyright pictures: Independent Films)

Apocalypto

2007-01-11T10:23:00.000+01:00

Regie Mel Gibson Cast Rudy Youngblood, Raoul Trujillo & Gerardo Taracela Speelduur 135 minuten Jaar 2006

Met de woorden "Een grote beschaving kan pas van buitenaf worden veroverd als zij zichzelf van binnenuit heeft vernietigd" begint deze vierde film van regisseur Mel Gibson, waarnaar door vriend en vijand lange tijd werd uitgekeken. Wereldwijd staan velen grommend en tierend in de startblokken om hun antipathie tegen mediafiguur Gibson en hun nog steeds niet afgekoelde woede jegens The Passion of the Christ te botvieren op zijn nieuwste project. Voor filmliefhebbers valt gelukkig niets te vrezen, want Apocalypto is een ijzersterk en intens actieavontuur gesitueerd in het dichtbegroeide regenwoud van Midden-Amerika in de nadagen van de Mayacultuur.

De onheilspellende openingswoorden worden in de daaropvolgende honderdvijfendertig minuten volkomen bewaarheid door een niets en niemand ontziende achtervolgingsfilm waarin de koppen vlotjes rollen en het bloed behoorlijk in de rondte spuit. Mad Mel laat zich na Braveheart en The Passion of the Christ wederom van zijn bloederige kant zien, maar koos ditmaal als setting opvallend genoeg voor de zelden eerder geportretteerde Mayacultuur. In navolging van zijn vorige film, waarin Aramees, Latijn en Hebreeuws werd gesproken, is ook Apocalypto in een ongebruikelijke taal opgenomen. Gibson gaf gedecideerd de voorkeur aan de medeklinkerrijke, klakkende Mayataal die overigens nog altijd wordt gesproken op het schiereiland Yucatán.

We volgen in Apocalypto de Mayakrijger Jaguar Paw, een overtuigende rol van debuterend acteur Rudy Youngblood. Hij woont in een kleine, vredige gemeenschap in het tropische oerwoud, waar men leeft van wat de jacht oplevert. Op een ochtend wordt het dorp overvallen door krijgers van een onbekende stam. Deze hakken de zwakkere dorpelingen in stukjes en voeren de sterkere mee naar een modernere Mayasamenleving ergens aan de rand van het oerwoud. De vrouwen worden daar op de slavenmarkt verkocht en de mannen geofferd voor een betere oogst. Jaguar Paw ontsnapt ternauwernood, maar ziet zich in het oerwoud achtervolgd door een groep bloeddorstige krijgers en... een jaguar.

Veel van de kritiek die de film tot nu toe te verduren kreeg, spitst zich toe op de mediafiguur Mel Gibson, de bloederigheid en de historische accuratesse. Over dat eerste aspect kunnen we kort zijn, want als bij de beoordeling van een film rekening moet worden gehouden met wat de makers in hun vrije tijd uitspoken, is het einde zoek. De bloederigheid van Apocalypto wordt wereldwijd afgekeurd als zijnde excessieve exploitatie van geweld. Ook al lijkt deze kritiek vooral te zijn ingezet door de nog niet afgekoelde woede over The Passion of the Christ waarbij de nadrukkelijk in beeld gebrachte martelingen velen in het verkeerde keelgat schoten, een zeker patroon is onmogelijk over het hoofd te zien: drie van de vier films van Gibson bevatten expliciete beelden waarvan de wenselijkheid aan de orde kan worden gesteld.

Met betrekking tot de historische setting is door velen al betoogd dat de makers met feiten hebben geschoven wat zal resulteren in een foutieve opvoeding van het publiek. Voor deze criticasters speelt daarbij een grote rol dat de Mayacultuur niet eerder in een grote Hollywoodfilm is gerepresenteerd, waardoor zij vrezen dat het publiek zich later nooit meer los zal kunnen maken van de precieze verbeelding in Apocalypto. Alsof we het D.W. Griffith nu nog kwalijk nemen dat hij ons beeld van de Amerikaanse burgeroorlog heeft verpest met zijn Birth of a Nation uit 1915. Of alsof we Stephen Frears veroordelen omdat hij geen foutloos beeld van de Engelse koninklijke familie in The Queen heeft gegeven. Duidelijk moet zijn dat film altijd een representatie is en subjectiviteit geen steekhoudend argument mag zijn.

Op het artistieke vlak kan Apocalypto weinig verweten worden. Al in de eerste scène beweegt de digitale camera zich zo beweeglijk als een panter door het oerwoud van Mexico, waar de gehele film is opgenomen, en stopt vervolgens zo goed als nergens meer voor. In de adembenemende tocht door de jungle gaat het er hard aan toe en Mel Gibson laat het allemaal net zo expliciet zien als in een rechtgeaarde slasherfilm. De achtervolging van de krijgers door een jaguar is een enerverend hoogtepunt in een toch al enorm meeslepend, soms bloedstollend avontuur, dat je op het puntje van je stoel laat zitten tot het iets te dikke, moraliserende einde. Dat laatste zij Gibson vergeven, want Apocalypto is verder een perfect uitgevoerd avontuur in een exotische, prachtig aangeklede omgeving.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: A-Film)

Olivier etc.

2007-01-11T10:10:00.000+01:00

Regie Sander Burger | Cast Dragan Bakema, Maria Kraakman & Hans Dagelet | Speelduur 90 minuten | Jaar 2006

”Je bent een ongelooflijke lul!” bijt de mooie Carola haar nieuwe vriendje Olivier toe nadat ze voor de tweede keer zijn gaan stappen. Dit speelfilmdebuut van regisseur Sander Burger is al flink op weg als Carola je op dat moment de woorden uit de mond neemt door eindelijk eens de waarheid tegen hoofdpersoon Olivier te zeggen. Het is namelijk een ongelooflijke lul en nog een egoïstische, destructieve ook. Extra frustrerend is het dat hij nog medelijden opwekt ook vanwege zijn medische conditie. Olivier mist een hartkamer en heeft niet lang meer te leven.

Volgens zijn dokter heeft Olivier een levensverwachting van 25 jaar. Hij is inmiddels al bijna 27 en noemt zichzelf spottend een statistisch wonder. Regisseur Burger kwam tot zijn personage door een gesprek dat hij voerde met een jongen met dezelfde afwijking die niet ouder zou worden dan dertig. Toen hij werd afgewezen voor een harttransplantatie reageerde de jongen vreemd genoeg opgelucht: hij was zijn hele leven al naar het einde toe aan het werken, waardoor de hoop op een mogelijk herstel alle zekerheden waarop hij zijn leven had ingericht, juist in de war schopte.

Zo pijnlijk en ongemakkelijk als deze reactie is de zich in Rotterdam afspelende Olivier etc. van begin tot eind. Olivier, een intense, uitdagende rol van Dragan Bakema, leeft alleen voor zichzelf. Zichtbaar overlopend van ellende en zelfmedelijden leeft hij zijn leven letterlijk van dag tot dag, omdat hij weet dat elke zijn laatste kan zijn. Een toekomst heeft hij toch niet, dus gaat hij zich te buiten aan drank en onenightstands. Van zijn studie economie komt niets terecht en op wat huisgenoten na maken alleen zijn ouders en broer zich nog druk om hem. Voor de rest sluit Olivier iedereen buiten door zijn impulsieve, destructieve gedrag.

Dragan Bakema, in 2005 doorgebroken met Zwarte Zwanen, gaat flink tekeer als de afwisselend grommende, tierende en huilende Olivier, en kan in deze caleidoscopische rol zijn acteertalent uitbundig laten schitteren. Maria Kraakman, ook in het ware leven zijn partner, speelt de rol van hoboïste Carola zo klein en ingetogen, dat ze de ruwe Olivier nog heviger laat uitblinken. Persoonlijke betrokkenheid van de kijker bij de film is praktisch alleen mogelijk via Kraakmans personage, want het blijft de volledige lengte maar moeilijk sympathiseren met de agressieve, bijna gestoorde Olivier.

Zo ruw als zijn personage, zo sober en bescheiden is de regie van Burger. De stadse omzwervingen van Olivier worden gevangen in statische, haast architecturale shots van een koud en strak Rotterdam, die daarmee sterk contrasteren met de warmte en intimiteit van de verschillende interieurs. Echte rust is in Olivier etc. alleen te vinden in een enkele blik van Carola en Oliviers broer Paul. Het is een heftig debuut geworden met een bijzondere prestatie van acteur Bakema, die daarmee zonder enige twijfel een tweede nominatie voor een Gouden Kalf in de wacht zal gaan slepen.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: Cinema Delicatessen)

Filmjaarlijst 2006

2007-01-05T21:55:00.000+01:00

1. Caché (Michael Haneke)

- De Oostenrijkse meester richt zich op de concepten schuld en boete en laat de kijker wederom radeloos achter zoals alleen hij dat kan.

2. The Wind that Shakes the Barley (Ken Loach)

- Meeslepende mix van een politiek- en familiedrama: een Gouden Palm-winnende film over patriottisme en trouw in het algemeen.

3. Science of Sleep (Michel Gondry)

- Derde film van Gondry is fantasierijk, intiem en met afstand de wonderlijkste film van het jaar.

4. Requiem (Hans-Christian Schmid)

- Zeer indringend, waargebeurd verslag van de vermeende demonische bezetenheid van een Duiste twintiger midden jaren zeventig.

5. The Departed (Martin Scorsese)

- Hollywood op zijn ouderwetst en best: meeslepende, groots geacteerde gangsterfilm van Scorsese die daarmee zijn beste sinds Goodfellas (1990) aflevert.

6. Ober (Alex van Warmerdam)

- Nieuwe Van Warmerdam is zijn beste werk in jaren en daarmee het absurdistische hoogtepunt van dit filmjaar.

7. Langer Licht (David Lammers)

- Verassend sterk debuut van Lammers over een zinderende zomer in Amsterdam-Noord.

8. Vers le Sud (Laurent Cantet)

- Kolonialisme op Haïti vanuit verschillende invalshoeken pijnlijk belicht met uitmuntende acteerprestaties van de gehele cast.

9. 13 (Géla Babluani)

- In scherp zwart-wit gefilmde en in statische kaders gevangen Roemeense nailbiter, en nog een debuut ook.

10. The Libertine (Laurence Dunmore)

- Donkerste, vieste en negatiefste film van het jaar is prikkelend recalcitrant en een waar acteerfeest door acteurs Depp, Morton en Malkovich.

Odd Man Out

2006-12-14T11:13:00.000+01:00

Regie Carol Reed Cast James Mason, Robert Newton & Cyril Cusack Speelduur 116 minuten Jaar 1947

Het Filmmuseum in Amsterdam viert de honderdste geboortedag van de Britse regisseur Carol Reed (1906-1976) met een bescheiden programma van vier films, waaronder zijn twee meesterstukken The Third Man en Odd Man Out. Samen met The Fallen Idol zijn dit de drie beste films van de meer dan dertig die hij er maakte. Een Oscar kreeg Sir Carol Reed pas in 1968 voor de film Oliver! naar Charles Dickens’ roman Oliver Twist.

Third Man (1949)

Carol Reed staat vooral bekend om zijn uitstekende romanverfilmingen. Met een heel precies oog voor detail en sfeer weet Reed exact hoe hij de ziel van een roman naar het grote scherm kan brengen. Vooral bij de drie films die hij in de periode 1947-1949 maakte op basis van verhalen van F.L. Green (Odd Man Out) en Graham Greene (The Fallen Idol en The Third Man) slaagt de Brit er buitengewoon goed in om de geschreven tekst te vertalen naar het witte doek en er bovendien drie meesterwerken van te maken.

Voor Odd Man Out bewerkte Reed het gelijknamige boek van F.L. Green uit 1945 over een politiek activist in Belfast, die gewond raakt tijdens een overval en zich gedurende een lange winteravond door de stad sleept om uit handen van de politie te blijven. De 41-jarige Reed besloot de roman te verfilmen en nam daarbij zowel de productie als de regie voor zijn rekening, waardoor hij het gehele creatieve proces in eigen hand kon houden. Zo eiste hij bijvoorbeeld dat de vele exterieure scènes in de steegjes en straten van Belfast zo realistisch mogelijk moesten worden. Er werd dus niet met projectieschermen achter de acteurs gewerkt, maar gefilmd in echte straten of in de nagebouwde straten van de Denham studio’s.

Als cameraman nam Reed de befaamde Robert Krasker aan, die even daarvoor Brief Encounter had gedraaid voor David Lean. Het sprak hem vooral aan dat Krasker in Duitsland licht en camera had gestudeerd en daardoor bijzonder goed was onderlegd in het typisch Duitse expressionistische filmen met sterke licht-donkereffecten. Twee jaar later won Krasker een Oscar voor The Third Man. Voor Odd Man Out slaagde de cameraman er in om de koude, donkere straten van het vooroorlogse Belfast een - bij gebrek aan een betere term - sprookjesachtig realisme mee te geven: heel werkelijkheidsgetrouw, maar op hetzelfde moment volslagen dromerig en Dickensiaans.

In de film speelt de Britse acteur James Mason de activist Johnny McQueen, een uit de gevangenis ontsnapt lid van ‘de organisatie’, waarmee overduidelijk de IRA wordt bedoeld. Met enkele vrienden pleegt hij een overval waarbij hij per ongeluk een man doodt. Politieagenten zetten de gehele stad af en doorzoeken ieder huis. Gedoemd en gewond verschuilt McQueen zich in die koude avond in de vele schaduwen die de stad rijk is, waarbij hij beurtelings wordt geholpen en verraden door stadsbewoners. Zijn vriendin Kathleen zet alles op alles om hem te vinden en via een boot het land uit te helpen, “but the odds are against them.”

Carol Reed brengt in dit gerestaureerde meesterwerk de stad op een ongeëvenaarde manier tot leven en speelt meesterlijk met de tegenstellingen licht-donker, binnen-buiten en eerlijk-oneerlijk. Halfdood en bijna zonder tekst haalt McQueen zowel het beste als het slechtste uit zijn medemens naar boven terwijl de kijker maar niet kan beslissen of hij nou sympathie voor deze moordenaar moet hebben of niet. Verbluffende decors, prachtige muziek en een einde om te zoenen: een klassieker die door de wat al te karikaturale bijrollen The Third Man met slechts een neuslengte voor moeten laten gaan.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: Filmmuseum)

Dutch Touch

2006-12-13T23:55:00.001+01:00

Regie Ulrike A. Helmer Cast Brainpower, Duvel & Jay Colin Speelduur 75 minuten Jaar 2006

Op de première van Dutch Touch tijdens het Nederlands Film Festival was Duvel, frontman van de Rotterdamse hiphopcrew DuvelDuvel, de grote afwezige. In de documentaire is al wel te zien hoe hij bandlid Rein de Vos de wacht aan zegt, maar kort geleden trok Duvel definitief de stekker uit het hele project. Op hun website formuleert hij het als volgt: “Die scene is zo infantiel hiero, tzou werkelijk te lelijk zijn indien ik me er nog in zou begeven. Ik ben lusu”. Een jaar lang volgde filmmaakster Ulrike Helmer behalve Duvel ook rappers Brainpower en Jay Colin in dit sterke portret van de Nederlandse hiphopscene.

De drie rappers verschillen in stijl, reputatie en persoonlijkheid enorm van elkaar en vormen gedrieën een mooie schets van de stand van zaken in de Nederlandse hiphopcultuur. Brainpower is een van de meest gevestigde rappers van het land, de Rotterdamse DuvelDuvel was de grootste ondergronds opererende crew en Jay Colin is een jonge, opkomende rapper uit Amsterdam Zuid-Oost, die zich met zijn eerste album nog zal moeten gaan bewijzen. Dutch Touch volgt de drie op hun thuisbasis, vlak voor en na belangrijke optredens en gaat met Brainpower mee naar New York waar hij wat vrienden opzoekt en nummers opneemt.

Duvel windt er meteen in het begin al geen doekjes om: “Nederland is gruwelijk. Fokking lelijke shit, een soort Duitsland (…) dat van een vrijplaats is veranderd in een intolerant land.” Zeker in vergelijking met de andere twee geportretteerden maakt de Rotterdammer zich de minste illusies en weigert uit principe om de geijkte paden te bewandelen. Ze brengen dan ook veel nummers uit via internet en beschouwen optredens als incidentele bijzaken. Brainpower manifesteert zich daarentegen als een doodserieuze, ambitieuze manager die woorden als 210%, wilskracht en discipline niet schuwt om een positief beeld van zichzelf neer te zetten. Jay Colin profileert zich minder nadrukkelijk, is voorzichtiger en straalt een aanstekelijk optimisme uit.

Ulrike Helmer volgt Jay Colin door zijn eigen buurt in Amsterdam Zuid-Oost, waar de rapper als een ware gastheer enkele crews voorstelt die hij op straat tegen komt. Rappers als Rotjoch en de Holy Boys laten van zich horen en bedanken Colin omdat hij Holendrecht “vol op de map zet”. Nadat de jonge Amsterdammer de studio induikt met George ‘Rock Your Baby’ McCrae volgt een prachtig shot als ze buiten de studio een hapje gaan eten in een ongemakkelijk klein tuinmeubel vlak naast een GFT-bak en lege winkelwagentjes. Hiphop in Nederland is kwalitatief al op niveau, maar kan als business nog wel wat steun gebruiken. En omdat ook betere hiphop begint bij jezelf: kopen dat kaartje voor Dutch Touch.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: Cinema Delicatessen)

Leonard Cohen: I’m Your Man

2006-12-13T23:55:00.000+01:00

Regie Lian Lunson Cast Leonard Cohen, Bono & Nick Cave Speelduur 96 minuten Jaar 2005

Met Leonard Cohen: I’m Your Man wilde regisseur Lian Lunson geen geijkte documentaire afleveren. Hij besloot om het tributeconcert uit 2005, waarin dertien artiesten Cohens nummers vertolken, te mixen met enkele korte interviews, waarna de film wordt afgesloten met een wat kitscherige opvoering van ‘Tower of Song’ door Leonard Cohen en U2, het enige nummer dat de zanger zelf ten gehore brengt. Het resultaat is een aardig, maar desalniettemin teleurstellend eerbetoon.

Zelf voelt de 72-jarige Leonard Cohen zich meer een poëet dan een artiest. Uit de korte interviewscènes komt de zanger van nummers als ‘Suzanne’ en ‘Hallelujah’ naar voren als een zachtmoedige man die geen grote woorden nodig heeft om op zijn lange carrière terug te blikken. Tevreden, maar zonder een zweem van arrogantie vertelt Cohen over een aantal specifieke voorvallen uit zijn persoonlijke en muzikale leven. Het leeuwendeel van de documentaire Leonard Cohen: I’m Your Man wordt echter gevuld met de registratie van het concert dat onder andere Rufus Wainwright, Nick Cave en Beth Orton vorig jaar gaven in Sydney.

De kwaliteit van dit optreden, waarin een aantal van Cohens sterkste nummers worden vertolkt, varieert helaas sterk. Hoogtepunt is zonder twijfel het optreden van de zanger Antony die met zijn doorleefde vertolking van ‘If It Be Your Will’ het origineel naar de kroon steekt. Minder overtuigend zijn onder andere de uitvoeringen van Beth Orton, Jarvis Cocker en zelfs Nick Cave, die met zijn ‘Suzanne’ onvoldoende indruk maakt. Ruim vertegenwoordigd is de familie Wainwright – naast Rufus en Martha treden ook hun moeder Kate en tante Anna op - waarbij vooral Rufus een prachtige interpretatie geeft van ‘Chelsea Hotel #2’, het New Yorkse hotel waar hij net als Leonard Cohen enige tijd heeft gewoond.

Interessanter dan de concertregistratie zijn de met foto’s opgeleukte anekdotische terugblikken van de zanger zelf. Heel precies formulerend dist de oude zanger enkele losstaande gebeurtenissen uit zijn lange loopbaan op, die hij van eerlijk en vaak humoristisch commentaar voorziet. Bijkans te oprecht vertelt Cohen bijvoorbeeld hoe hij zijn album ‘Death of a Ladies Man’ nooit helemaal de baas kon worden en het zelfs als een flop beschouwt. Curieus voor een ’ladies man’ is zijn aantrekkingskracht tot alles waarbij een uniform verplicht is: “in het leger of het klooster kun je tot rust kan komen binnen vaste structuren waarin de regels niet oprekbaar zijn.”

Leonard Cohen: I’m Your Man zou enorm gewonnen hebben aan langere interviews met de zanger zelf, een man die zich ooit in het Chelsea Hotel omringde met Janis Joplin, Allen Ginsberg en Nico, maar zich ook maandenlang kon opsluiten in een zenklooster ver weg van de wereldse verlokkingen. Met de gekozen klemtoon op het concert in Sydney is de film als eerbetoon misschien alleraardigst, maar als documentaire over het fenomeen Leonard Cohen verre van geslaagd.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: RCV)

Eragon

2006-12-13T23:53:00.000+01:00

Regie Stefen Fangmeier Cast Edward Speleers (Eragon), Jeremy Irons (Brom) & Sienna Guillory (Arya) Speelduur 104 minuten Jaar 2006

Vijftien jaar oud was Christopher Paolini toen hij begon te schrijven aan zijn fantasyboek Eragon over de jonge drakenrijder Eragon die samen met zijn onafscheidelijke draak Saphira de strijd aangaat met een boosaardige koning en zijn duistere strijdkrachten. Sinds de zeer succesvolle publicatie is Paolini’s boek inmiddels het eerste deel geworden van wat de jonge auteur de Inheritance-trilogie heeft gedoopt.

Een blauw, onwerelds en eivormig object belandt als donderslag bij heldere hemel in de schuur van het weeskind Eragon. Hij woont bij zijn oom in een dorp dat wel wat weg heeft van het Hobbit-territorium The Shire, zoals beschreven door Tolkien en schitterend verfilmd door Peter Jackson in zijn trilogie The Lord of the Rings. Dat drakenei blijkt niet zo maar bij Eragon te zijn beland, maar koos hem heel bewust uit. Eenmaal uitgekomen en groot geworden, communiceert de prachtig vormgegeven draak Saphira telepathisch met de jongen, zoals alle draken dat ooit met hun berijder deden.

Erg gecharmeerd is de jonge Eragon niet van zijn speeltje, maar protesteren tegen zijn nieuwe leven als drakenrijder heeft weinig zin, omdat koning Galbatorix al snel hoogte heeft gekregen van hun bestaan. De twee vormen namelijk het enige drakenduo in hun land Alagaësia, nadat de koning jaren daarvoor alle draken had gedood om zijn alleenheerschappij veilig te stellen. In een op Star Wars geïnspireerde training wordt Eragon de fijne kneepjes van het vak bijgebracht door de wijze Brom, een wat kinderlijk uitgeschreven rol voor karakteracteur Jeremy Irons. Samen met Saphira, waaraan Rachel Weisz haar stem verleende, vecht de moedige jongen voor volk en vaderland tegen de geniepige vazal Durza.

De Amerikaan Stefen Fangmeier, eerder verantwoordelijk voor de visuele effecten van onder andere Jurassic Park, Twister en The Perfect Storm heeft een film afgeleverd die precies tegemoetkomt aan de eisen van het beoogde miljoenenpubliek. Het grote voorbeeld The Lord of the Rings is daarvoor aangevuld met een vleugje Star Wars en is heel specifiek als familiefilm in de markt gezet. Niet voor niets gaat Eragon gelijktijdig in de hele wereld op 14 of 15 december in première als dé Kerstfilm voor het hele gezin met een zorgvuldig gedoseerde combinatie van spanning, fantasy en romantiek.

Daarmee is het belangrijkste kritiekpunt genoemd, want de film is vooral te veilig in zijn keuzes en mist durf en een karakteristiek eigen gezicht. De aankleding en met name de draak zijn zeer overtuigend en de speelduur vliegt voorbij, maar Eragon brengt op de succesvolle introductie van de draak na geen verfrissende kijk op het fantasygenre. Het verhaal is daarvoor te clichématig en de dialogen te kinderlijk. Na het te verwachten box office succes zullen deel twee, getiteld The Eldest, en het nog ongepubliceerde deel drie van de trilogie snel volgen.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: 20th Century Fox)

Perfume: The Story of a Murderer

2006-12-07T10:16:00.000+01:00

Regie Tom Tykwer Cast Ben Whishaw, Alan Rickman & Dustin Hoffman Speelduur 148 minuten Jaar 2006

Dat Jean-Baptiste Grenouille ter dood wordt veroordeeld zien we al in de eerste scène, maar een spoiler kun je dat niet noemen. Waarom niet? Omdat daarmee terecht de angel uit het thrilleraspect van het verhaal is gehaald, dat wel belangrijk is voor het engagement van de kijker, maar niet voor het centrale thema van Perfume: The Story of a Murderer. De misdaden waarvoor de man zonder eigen lichaamsgeur maar met een superieur ontwikkeld reukvermogen wordt berecht, staan namelijk compleet in dienst van een van de wonderlijkste verhalen van de twintigste-eeuwse literatuur over de allesvernietigende kracht van verlangen.

Ingeleid door de onschatbare vertelstem van John Hurt begint het verhaal van Jean-Baptiste Grenouille bij het begin: zijn geboorte in 1738 op de stinkende vismarkt van Parijs. De middeleeuwse hoofdstad is zo overtuigend vormgegeven dat je de dampen van de rottende vis je neusgaten in voelt kringelen. De jongen zelf ontwikkelt al op jonge leeftijd een ongekend reukvermogen en stelt zichzelf ten doel om alle geuren te herkennen. Het gaat hem daarbij geenszins om lekkere of aangename geuren, maar enkel om de obsessieve verzameling van alle bestaande geuren. De jongen treft het dan ook niet dat het weeshuis hem verkoopt aan een leerlooier.

Na jaren van zwoegen komt Grenouille bij toeval terecht bij de ingekakte parfumier Baldini (Dustin Hoffman), met wie hij een deal sluit. In ruil voor het geheim van het conserveren van een geur belooft hij Baldini het beste parfum van de wereld. Als hij alle kennis over het vak bezit, begint Grenouille aan het parfum dat alle andere overbodig zal maken. In het plaatsje Grasse haalt hij daarvoor de lugubere ingrediënten, een methode waarvoor hij na een lange klopjacht uiteindelijk ter dood zal worden veroordeeld. Dit merkwaardige verhaal van Patrick Süskind is daarmee echter nog niet ten einde, want het parfum moet nog getest worden.

Perfume: The Story of a Murderer is meeslepend, spannend, goed geacteerd en nog getrouw aan het boek ook. Schrijver Süskind heeft er waarschijnlijk goed aan gedaan om lang te wachten met het verkopen van de rechten. Een belangrijke voorwaarde voor het laten slagen van deze boekverfilming is namelijk dat de film kan bogen op een overtuigende weergave van een achttiende-eeuws Frankrijk en dat had met een lager budget nooit gerealiseerd kunnen worden. Het lukt Tom Tykwer ruimschoots om van de wonderlijke combinatie van verhaalelementen een film te maken die misschien iets te lang is, maar ontegenzeglijk recht doet aan de wereldwijd geliefde bestseller - 12 miljoen verkochte exemplaren in 42 talen - die al die tijd onverfilmbaar werd geacht.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: RCV)

The U.S. vs. John Lennon

2006-12-07T10:07:00.000+01:00

Regie David Leaf & John Scheinfeld Cast John Lennon, Yoko Ono & Walter Cronkite Speelduur 96 minuten Jaar 2006

Disloyaliteit. Dat werd zanger en ex-Beatle John Lennon het meest kwalijk genomen door de Amerikaanse regering. Zijn pacifistische oproepen voor vrede en voor het beëindigen van de oorlog in Vietnam waren al jaren een doorn in het oog van de Nixonregering, wiens FBI er alles aan gelegen was om de zanger het land uit te krijgen. Dat lukte bijna toen ze ontdekten dat hij in Engeland nog een veroordeling voor marihuanabezit open had staan. The U.S. vs. John Lennon is een uitstekend gedocumenteerd verslag van de dreiging die de Verenigde Staten zagen in een man met een vredesboodschap.

Het eerste opstootje dat John Lennon in de Verenigde Staten veroorzaakte, stamt uit 1965, toen hij in een interview opmerkte dat de Beatles populairder waren dan Jezus. Dat schoot menig Amerikaans radiostation – en in Nederland de NCRV - in het verkeerde keelgat, waarop hun platen werden geboycot of zelfs georganiseerd verbrand. Hoewel achter die opmerking geen anti-religieuze intenties schuilgingen, was duidelijk hoe invloedrijk niet alleen hun muziek was, maar ook de ideeën van hun meest uitgesproken lid. Lennons provocerende pijlen richtten zich vervolgens op de Vietnamoorlog, waarmee hij de woede van de Amerikaanse regering definitief op de hals haalde.

Min of meer chronologisch volgt The U.S. vs. John Lennon de moeizame relatie tussen de zanger en het Amerikaanse bewind. Lennons liedjes worden daarbij met name ingezet om zijn ideeën en het algemene tijdsbeeld te duiden, maar vormen op zichzelf nooit het onderwerp van deze documentaire die zich expliciet richt op de manier waarop John Lennon opkwam voor vrede in een land dat in diepe crisis was geraakt door de Vietnamoorlog. Zijn huwelijk met de Japanse conceptueel kunstenares Yoko Ono in 1969 is daarbij van groot belang geweest voor zijn steeds progressievere gedachtegoed.

Lennon zette de media-aandacht heel slim in voor hun vredesboodschap, wat tijdens hun huwelijksreis culmineerde, toen ze in het Amsterdamse Hilton een week lang vanuit bed voor lange haren en wereldvrede predikten. Weliswaar wereldwijd bespot, genereerde het stel zoveel aandacht dat ze hun actie in de Verenigde Staten wilden herhalen. Uit angst voor pacifistische protestacties weigerde de regering, waarna de twee het probeerden op de Bahama’s en in Canada, waar ze ‘Give Peace a Chance’ opnamen. De Amerikaanse regering had haar buik vol van de opruiende Engelsman en zag in een nog in Engeland openstaande marihuanaveroordeling hét middel om Lennon het land uit te schoppen.

The U.S. vs. John Lennon laat een indrukwekkende rij betrokkenen aan het woord over de zaak Lennon. Natuurlijk Yoko Ono zelf, die alles van dichtbij heeft meegemaakt, maar ook mensen uit de toenmalige regering, activist Noam Chomsky, Black Panther oprichter Bobby Seale en Vietnamveteraan Ron Kovic, op wiens verhaal Oliver Stone zijn Born on the Fourth of July baseerde. Behalve een rijk tijdsbeeld wordt een zeer volledig overzicht gegeven van de manier waarop de pacifistische boodschap van John Lennon miljoenen mensen bereikte, maar die door de regering werd uitgelegd als een disloyaal gebaar richting het land waar hij zich had gevestigd.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: RCV)

Ave Maria

2006-12-07T10:00:00.000+01:00

Regie Nouchka van Brakel Voice-over Thijs Römer, Anne Wil Blankers & Daniel Boissevain Speelduur 70 minuten Jaar 2006

Nouchka van Brakel geldt als een feministische filmer pur sang. Steeds opnieuw onderzocht ze in films als Een Vrouw Als Eva, Van de Koele Meren des Doods en Een Maand Later hoe vrouwen worden gedwarsboomd door de maatschappij. De term ‘vrouwenfilm’ vond ze overigens beledigend, want “de mensen denken dan meteen aan een stel wijven dat zit te keutelen over allerlei onbenulligs,” zo vertelde ze in de interviewbundel ‘Een branding van beelden’. In de documentaire Ave Maria onderzoekt Van Brakel de verering van de vrouw Maria.

Ave Maria: Van Dienstmaagd des Heren tot Koningin van de Hemel start met de woorden dat we op zoek gaan naar de wortels van de Mariaverering. Dat blijkt wat veel gevraagd voor de zeventig minuten van deze KRO-coproductie. Regisseur Van Brakel wil aan de hand van vier portretten uit Polen, Nederland, Spanje en Turkije, aangevuld met vele Maria-afbeeldingen en een wat kinderachtige voice-over van Thijs Römer en Anne Wil Blankers, overbrengen hoe het beeld van Maria als een onderdanig meisje is uitgegroeid tot dat van een ware koningin aan wie wonderen worden toegeschreven.

In Polen volgen we een devote soldaat die met zijn legereenheid op weg is naar een Mariaverering. De inwoners van het Spaanse Estepona vieren jaarlijks op veel uitbundiger wijze hun geloof in de heilige Virgin del Carmen, een afgeleide van Maria. In Turkije bezoeken we een bedevaartplaats en in Amsterdam wordt ten slotte verslag gedaan van een internationale Mariaviering. De interviews op locatie worden steeds afgewisseld met de veranderende invulling van Maria in de beeldende kunst. Uit de documentaire komt vooral een beeld naar voren van een steeds toenemende verering van Maria, maar levert verder weinig nieuwe inzichten op.

Nouchka van Brakel heeft niet kunnen kiezen. Ave Maria wordt gepresenteerd als een persoonlijke zoektocht naar de veranderende visies op Maria, maar het voelt te vaak aan als een onpersoonlijk lesje bijbelstudies voor beginners. Weliswaar goed gedocumenteerd, maar zeker geen persoonlijke queeste. De keuze voor de Mariavereerders in Polen, Nederland, Spanje en Turkije pakt goed uit, omdat ze alle vier een karakteristiek aspect van die verering uitlichten, maar onbeantwoord blijft de vraag waaróm Van Brakel deze keuze heeft gemaakt.

Voor een dergelijk korte tijdsduur komen te vaak dezelfde mensen aan het woord met te weinig nieuwe of opzienbarende inzichten, zoals de moslima die doodserieus uitlegt dat volgens de islam Maria niet goddelijk kan zijn, omdat zij net als Mohammed menselijk is. De oppervlakkige benadering van de geïnterviewden werkt op die momenten tegen de opzet van Ave Maria, dat als documentaire te diffuus en ongericht is. Een persoonlijke benadering of juist een diepgravende historische aanpak had beter uitgepakt.

(i.o.v. Filmtotaal, copyright pictures: Cinemien)